I SA/Wa 1706/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę ISA/WA 1706/09 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. D. od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta O. - Kierownika Sekcji Pracy Socjalnej i Świadczeń Pieniężnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], przyznającej J. D. zasiłek celowy w wysokości [...] zł na dofinansowanie naprawy dachu – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] przyznał J. D. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na dofinansowanie do naprawy dachu. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, ze przyznając pomoc w formie zasiłku celowego miał na uwadze sytuację materialną oraz indywidualne okoliczności występujące w rodzinie skarżącej a z drugiej strony możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oraz ilość osób oczekujących na zabezpieczenie swoich potrzeb. Organ I instancji podniósł, że potrzeby finansowe w 2009 r. na realizację zadań z pomocy społecznej są wyższe o 28,32% w stosunku do budżetu. Organ I instancji wskazał, ze w pierwszej kolejności zabezpiecza formy pomocy na posiłki, schronienie przy czym ilość osób wymagających pomocy stale wzrasta, a ograniczone środki jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie nie zabezpieczają potrzeb nawet potrzeb tych osób i rodzin, które pozostają bez żadnego źródła utrzymania , a są niezdolne do podjęcia pracy ze względu na długotrwałą chorobę czy niepełnosprawność. Organ I instancji podniósł, ze względu na ograniczone środki finansowe nie może objąć skarżącej pomocą w wyższej wysokości na dofinansowanie naprawy dachu. Skarżąca w odwołaniu od decyzji Kierownika Sekcji Pracy Socjalnej i Świadczeń Pieniężnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], podniosła, iż przyznane środki finansowe są niewystarczające i nie pozwolą zabezpieczyć cieknącego dachu, bowiem koszt zabezpieczenia dachu przed dalszą dewastacja będzie wynosił 2500,00 zł. Nie ma środków własnych na sfinansowanie remontu ponieważ nie z własnej winy nadal nie pracuje. Wnosi o przyznanie pomocy na zabezpieczenie dachu, bowiem obecna sytuacja zagraża normalnej egzystencji jej i rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą w wieku produkcyjnym, bezrobotną , zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. bez prawa do zasiłku. Zamieszkuje sama w domu jednorodzinnym, który stanowi przedmiot współwłasności córki oraz kuzynki. Skarżąca utrzymuje się z zasiłku okresowego w wysokości [...] zł. Organ stwierdził, że skarżąca spełnia warunki ustawowe do przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Organ odwoławczy podniósł, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej ma charakter świadczenia uznaniowego i uzależnione jest od konkretnej sytuacji, tj. sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy oraz możliwości finansowych organu pomocy społecznej w kontekście rozmiarów świadczonych usług. Organ II instancji wskazał, że posiadany przez MOPR fundusz na zasiłki celowe i pomoc w naturze jest za niski w stosunku do potrzeb bytowych wnioskodawców. Podzielił stanowisko MOPR, iż organ przyznający pomoc przy rozpatrywaniu wniosków musi mieć na względzie z jednej strony potrzeby i sytuacje życiowe wszystkich wnioskodawców, a z drugiej możliwości finansowe ośrodka, przy dużej ilości osób zgłaszających się o pomoc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zwróciło uwagę, że w podaniu złożonym do MOPR w O. w dniu 1 lipca 2009 r. skarżąca ubiegała się o udzielenie pomocy finansowej na: opłaty za energię elektryczną, spłatę zadłużenia za energię elektryczną, zakup gazu, na żywność, na profilaktykę w związku z chorobą kręgosłupa i walkę ze stresem, spłatę założenia filtrów do wody , na środki pielęgnacyjne, środki czystości, wywóz nieczystości, zakup odzieży i obuwia, na wyjazd do W. do kancelarii prawnej oraz na zabezpieczenie dachu papą przed dalszymi zniszczeniami mieszkania. Organ odwoławczy zaznaczył, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z jednym żądań Strony, natomiast wysokość przyznanego zasiłku w kwocie [...] zł wynika z możliwości finansowych Ośrodka. Wskazał, że zainteresowana objęta jest pomocą w formie zasiłków celowych i okresowych od lipca 2008 r., oraz zwrócił uwagę, że w 2009 roku przyznano skarżącej pomoc w formie : zasiłku celowego na żywność w wysokości [...] zł od maja do sierpnia 2009 roku, zasiłku okresowego od lipca do sierpnia 2009 roku, zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup gazu i koszty związane z wywozem śmieci na lipiec 2009 roku, zasiłku celowego w wysokości [...] zł na opłacenie energii elektrycznej /za lipiec 2009roku/ na lipiec 2009 roku. Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno on jak i organ I instancji nie kwestionują trudnej sytuacji materialnej skarżącej, jednakże oceniając zebrany materiał dowodowy w sprawie stwierdził, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a ze względu na ograniczone środki finansowe MOPR nie jest w stanie udzielić pomocy finansowej w wyższej kwocie. Środki finansowe jakimi dysponuje MOPR są w znacznym stopniu niewystarczające w stosunku do społecznego zapotrzebowania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżąca jest objęta ciągłą pomocą w formie zasiłków celowych i okresowych. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca jako osoba w wieku produkcyjnym i zdrowa winna sama poprawić swoją sytuację materialną poprzez podjęcie pracy. Twierdzenie zaś, iż "nie z własnej winy nie pracuję" , bowiem nie może znaleźć pracy w zawodzie, nie jest uzasadnieniem w sytuacji tak dużych roszczeń skarżącej o pomoc finansową z MOPR. Podkreślił, że zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. D. W skardze skarżąca podniosła, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w O. w jej przypadku nie wdraża i nie stosuje mimo zawartych umów dwustronnych obowiązujących przepisów unijnych a przede wszystkim przepisów prawa międzynarodowego, wówczas kiedy ustawy i przepisy prawa krajowego są jakby niewydolne i niekorzystne w kwestii pomocy finansowej. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności ani żadnych własnych środków finansowych oraz nie zamierza się wyprzedawać i zbywać tego co zdobyła ciężką pracą. Wskazała, że od 2005r jest bezrobotna, gdyż mobbing w miejscach pracy spowodował u niej rozstrój zdrowia i lęk przed każdym nowym pracodawcą oraz że poszukiwanie pracy jest stresujące i wymaga sporych nakładów finansowych których ona nie posiada. Wskazała, że od dłuższego czasu nie otrzymała żadnej odpowiedniej oferty pracy zgodnej z kwalifikacjami i wykształceniem oraz, że doświadczenia dowodzą, iż na rynku pracy występują zjawiska patologiczne uniemożliwiające zdrowemu, prawemu obywatelowi pozyskanie pracy za godziwą płacę. Skarżąca stwierdziła, że nie uchyla się od pracy ale nie może ona upokarzać i być poniżej kwalifikacji czy niezgodna ze zdobytymi kwalifikacjami. Skarżąca wskazała, że nie ma opału na zimę, cieknie dach, jej byt jest zagrożony, a bez odpowiedniej rehabilitacji trudno będzie jej wrócić do zdrowia. Finansowo pomaga jej MOPR i kosztem własnych wyrzeczeń i zadłużeń doraźnie córka. Podniosła, ze posiada samochód osobowy z 2002 r., który od dwóch lat jest w naprawie, a ona nie ma środków finansowych aby go wykupić. Wskazała, że nie sprzeda go poniżej wartości i, że zwracała się do MOPR o pomoc finansową o wykupienie samochodu z zakładu naprawczego, gdyż samochód jest jej potrzebny do normalnego funkcjonowania i przemieszczania się. Skarżąca wskazała, że należy jej się odszkodowanie od Prezydenta miasta O. za błędy w planowaniu przestrzennym, a wypłacone odszkodowanie pozwoli jej znaleźć odpowiadający jej dom, kupić i przeprowadzić się przed zimą, opuścić uciążliwe otoczenie, zrehabilitować się po doznawanej przez lata traumie i wrócić na rynek pracy. Skarżąca zwróciła uwagę, że przepisy międzynarodowe rozwiązały by kwestie podwyższenia pomocy finansowej z pomocy społecznej np. do wysokości średniej krajowej. Skarżąca podniosła, ze przez wiele lat, a także obecnie inwestuje w siebie, uczy się i zdobywa nowe doświadczenia. Ukończyła studia na uczelni o profilu ekonomicznym- marketing na rynkach międzynarodowych i zarządzanie, uzyskała tytuł Master of Bussines Administration. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy na dyspozycję art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którą zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy prawo do tego świadczenia przysługuje osobie gospodarującej samotnie, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł (kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej). Ponieważ dochód skarżącej nie przekracza kwoty 477 zł, organ prawidłowo zastosował art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Z brzmienia art. 39 powołanej ustawy wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. prawidłowo wykazało, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zasiłek celowy można przyznać wyłącznie na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Naprawa cieknącego dachu stanowi niezbędną potrzebę życiową. Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego wynika, że w dniu 7 lipca 2009 r. przeprowadzone zostały przez organ I instancji oględziny. Stwierdzono, ze dach przecieka bezpośrednio nad wejściem do korytarza. Dach jest pokryty papą i zdaniem organu dach przed przeciekaniem należy również zabezpieczyć papą. Organ ustalił, że rolka papy kosztuje 70 zł. Dom należy do córki skarżącej oraz do jej kuzynki. Docelowo dach wymaga generalnego remontu. Organ wykazał, ze nie jest w stanie na tę potrzebę przyznać skarżącej wyższej kwoty niż [...] zł. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia, co podkreślił organ I instancji w uzasadnieniu decyzji. Stosownie do art.3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej - " Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej J. D. wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowana przez skarżącą decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżąca od lipca 2008 r. korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Należy wskazać, że skarżąca jest osobą wykształconą, ma [...] lat i podkreśla, ze nie podejmie pracy poniżej jej kwalifikacji czy też niezgodnej z jej kwalifikacjami. Jej sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącej udzielana jest wszechstronna pomoc. Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącą pomocy została należycie umotywowana. Odmawiając określonego świadczenia organy należycie uzasadniły swoje stanowisko, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że przekroczone zostały granice uznania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.