I SA/Wa 1708/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-20
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Bożena Marciniak, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wygaśnięciu trwałego zarządu nieruchomości może zostać wydana, jeśli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu, mimo że skarżący podnosi argumenty o istnieniu zagrożenia komunikacyjnego i niedogodności dla ludności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może z urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu nieruchomości, jeżeli stwierdzi, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. Sąd administracyjny nie jest upoważniony do badania interesu publicznego związanego z powstaniem zagrożenia komunikacyjnego czy niedogodności dla ludności w związku z likwidacją pętli autobusowej, jeśli organ prawidłowo ustalił, że nieruchomość nie jest już wykorzystywana przez jednostkę organizacyjną na pierwotnie określony cel.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wygaśnięciu trwałego zarządu nieruchomości na rzecz Zarządu Transportu Miejskiego (ZTM). Prezydent wszczął postępowanie z urzędu, uznając, że nieruchomość (pętla autobusowa) stała się zbędna, co potwierdził ZTM. Stowarzyszenie zostało dopuszczone do postępowania po uchyleniu przez SKO postanowienia o odmowie dopuszczenia. Stowarzyszenie zarzuciło organom brak wiarygodnych ustaleń co do zbędności nieruchomości oraz wadliwą ocenę materiału dowodowego, wskazując na istnienie zagrożenia komunikacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomości oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o wygaśnięciu z dniem 2 grudnia 2017 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. na czas nieoznaczony od dnia 1 lutego 2016 r., do nieruchomości zabudowanej, stanowiącej własność [...], położonej w W. przy ul. [...] róg al. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], na rzecz Zarządu Transportu Miejskiego z siedzibą w W. przy ul. [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:
Prezydent [...] pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. zawiadomił Zarząd Transportu Miejskiego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wygaśnięcia z dnem 2 grudnia 2017 r. przysługującego ZTM prawa trwałego zarządu ustanowionego decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dniem [...] stycznia 2016 r. na czas nieoznaczony od dnia [...] lutego 2016 r., do nieruchomości zabudowanej, stanowiącej własność [...], położonej w W. przy ul. [...] róg al. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].
W dniu 5 grudnia 2017 r. do Prezydenta [...] wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do toczącego się postępowania.
Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. orzekł o wygaśnięciu z dniem [...] grudnia 2017 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. na czas nieoznaczony od dnia [...] lutego 2016 r., do nieruchomości zabudowanej, stanowiącej własność [...], położonej w W. przy ul. [...] róg al. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], na rzecz Zarządu Transportu Miejskiego z siedzibą w W. przy ul. [...].
W dniu 3 stycznia 2018 r. Stowarzyszenie [...] złożyło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do toczącego się postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. uchyliło zaskarżone postanowienie Prezydenta [...] i dopuściło Stowarzyszenie [...] do udziału na prawach strony do postępowania w sprawie wygaśnięcia trwałego zarządu. Za pismem z dnia 15 maja 2018 r. Prezydent [...] doręczył Stowarzyszeniu [...] decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r.
W dniu 21 czerwca 2018 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w [...] wpłynęło odwołanie Stowarzyszenia [...] od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o wygaśnięciu trwałego zarządu.
Rozpatrując odwołanie organ podniósł, że zgodnie z przepisem art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym przed dniem 23 sierpnia 2017 r. (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.) trwały zarząd wygasa z upływem okresu, na który został ustanowiony, albo na skutek wydania decyzji właściwego organu o jego wygaśnięciu. Zgodnie z przepisem art. 46 ust. 2 pkt. 6 ww. ustawy właściwy organ może z urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w odniesieni u do nieruchomości lub jej części w razie stwierdzenia, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji
o ustanowieniu trwałego zarządu. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt. 9 ww. ustawy właściwym organem w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy jest organ wykonawczy gminy, tj. Prezydent [...].
W dniu [...] grudnia 2017 r. na terenie działki nr [...] z obrębu [...] położonej w W. przy ul. [...] róg al. [...], p.o. kierownika Działu Regulacji Stanów Prawnych Mienia [...] przeprowadził wizję lokalną. W wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej ustalono, że na wiatach przystanków autobusowych usytuowanych na terenie działki widnieją napisy "przystanek skasowany" a autobusy komunikacji miejskiej odbierają pasażerów z nowych przystanków usytuowanych wzdłuż ulicy [...].
Dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] ([...]) poinformował Prezydenta [...], że z dniem 2 grudnia 2017 r. wprowadzono nowy układ tras autobusowych z pominięciem pętli autobusowej znajdującej się przy skrzyżowaniu ulic [...] i al. [...]. Dyrektor ZTM potwierdził, że pętla [...] nie jest wykorzystywana przez ZTM.
Rezygnacja Zarządu Transportu Miejskiego z wykorzystywania [...] planowana była od sierpnia 2017 r. o czym informował ZTM pismem z dnia 11 sierpnia 2017 r. Zmiana organizacji linii autobusowych związana była z budową
w rejonie ul. [...] [...] obwodnicy [...] i wynikającymi z tej budowy zmianami w sposobie wykorzystania gruntów nad i wokół placu budowy. Obecnie teren byłej pętli autobusowej wykorzystywanych jest czasowo jako targowisko.
W świetle zgromadzonych materiałów organ uznał, że przynajmniej w okresie prowadzenia budowy [...] obwodnicy [...] wzdłuż ulicy [...], nieruchomość ta będzie zbędna Zarządowi Transportu Miejskiego. Z akt sprawy wynika, że budowa POW na odcinku [...] będzie trwać od kilkunastu miesięcy do trzech lat. Można więc przyjąć, że teren działki będzie zbędny dla ZTM przynajmniej przez ten okres.
Nie wiadomo jaka będzie organizacja linii autobusowych po zakończeniu budowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując niniejsze odwołanie nie mogło oceniać zasadności takiej a nie innej organizacji ruchu zatwierdzonej przez ZTM. Organ przyjął jako podstawę wydania decyzji sam fakt, iż działka nr [...] nie jest już przez ZTM wykorzystywana.
Mając na względzie ustalony w wyniku lokalnej stan faktyczny jak i stanowisko ZTM, organ uznał, że nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. Zgodnie z decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nieruchomość została oddana w trwały zarząd z przeznaczeniem na działalność statutowa Zarządu Transportu Miejskiego. Zarząd Transportu Miejskiego jest jednostką organizacyjną [...] nie posiadającą osobowości prawnej, której celem statutowym jest wykonywanie zadań w zakresie zarządzania transportem zbiorowym aglomeracji [...]. Wycofanie linii autobusowych z terenu pętli [...] oznacza więc, że decyzja o wygaszeniu trwałego zarządu znajduje oparcie w przepisie art. 46 ust. 2 pkt. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Stowarzyszenie [...] zarzucając jej:
naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 i art. 107 § 3 kpa tj. mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez:
1) zaniechanie dokonania przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy jakichkolwiek wiarygodnych ustaleń (przeprowadzenia dowodów) w celu stwierdzenia, czy przedmiotowa nieruchomość objęta decyzją o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz ZTM w W. i wykorzystywana od początku lat
80-tych XX w. jako pętla autobusowa rzeczywiście stała się zbędna na cele komunikacyjne ZTM w W., tzn. jako pętla autobusowa oraz
2) wadliwą ocenę materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji
i organ odwoławczy zebranego w sprawie, tj. pism ZTM w W., na podstawie których oba organy uznały, że nieruchomość ta jest zbędna na cele wykorzystywania jej jako autobusowej, podczas gdy z pism tych wynikało jedynie, że ZTM
w W. faktycznie zaprzestał wykorzystywania tego terenu i przeniósł kilka dni wcześniej parkowanie autobusów w tym rejonie na jezdnię ul. [...], lecz nie potwierdził w żadnym miejscu, że teren ten jest ZTM w W. już niepotrzebny (zbędny), a ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentacji fotograficznej wynikało jednoznacznie, że parkowanie autobusów na jezdni ul. [...] zamiast na przedmiotowej nieruchomości zablokowało w dużej mierze jedną z jezdni tej ulicy i stwarza istotne za grożenie komunikacyjne- niebezpieczeństwo wypadków drogowych, z czego wynika obiektywnie, że przedmiotowa nieruchomość nie była obiektywnie zbędna na cele wskazane w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz ZTM w W.
Naruszenie art. 46 ust. 2 pkt 6 u.g.n. przez jego wykładnię i uznanie w stanie faktycznym sprawy, że zbędność nieruchomości w rozumieniu tego przepisu na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu (cel komunikacyjny) jest równoznaczna i ograniczona do faktycznego niekorzystania tym w momencie
w przedmiotowej nieruchomości przez ZTM w W., podczas gdy prawidłowa wykładania pojęcia zbędności zawiera w sobie również element znaczeniowy przydatności/potrzebności danej nieruchomości na dany cel, który w przedmiotowej sprawie istniał i nadal istnieje, ponieważ parkujące obok na jezdni ul. [...] zamiast na przedmiotowej nieruchomości autobusy kończące bieg blokują ruch, stwarzają zagrożenie w ruchu drogowym, a zatem istnieje nadal obiektywna potrzeba dalszego wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości na cel komunikacyjny – pętle autobusową ZTM w W., bo w tym rejonie nie ma innego miejsca na parkowanie autobusów a ruch kołowy i pieszy i tak jest już istotnie utrudniony przez plac budowy POW przebiegający tuż obok, wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jako obciążonej tymi samymi błędami.
W obszernym uzasadnieniu odniesiono się szerzej do powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Rzeczą Sądu, w niniejszej postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego
i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem – prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Rozpatrując skargę w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 46 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.). Zgodnie z treścią powyższego przepisu właściwy organ może
z urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w odniesieniu do określonej nieruchomości lub jej części w razie stwierdzenia, że:
1) jednostka organizacyjna nie zawiadomiła właściwego o oddaniu nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo o użyczeniu lub nie uzyskała zgody, o której mowa w art. 43ust. 2 pkt 3;
2) nieruchomość jest wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem określonym w decyzji, o której mowa w art. 45;
3) sposób korzystania z nieruchomości pogarsza stan środowiska w stopniu zagrażającym życiu, zdrowiu lub mieniu;
4) przeznaczenie nieruchomości w palnie miejscowym uległo zmianie, która nie pozwala na dalsze wykorzystywanie nieruchomości lub jej części
w dotychczasowy sposób, a jednostka organizacyjna nie ma możliwości zmiany sposobu wykorzystywania nieruchomości;
5) nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu.
W rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji przewidziane w art. 46 ust. 2 pkt 6 ugn. Potwierdziło to postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ oraz materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Celem ustanowienia trwałego zarządu dla nieruchomości stanowiącej własność [...] tj.: działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha na rzecz Zarządu Transportu Miejskiego z przeznaczeniem na pętle autobusową, a więc na działalność statutową ZTM. Po przeprowadzeniu wizji lokalnej w terenie w dniu
[...] grudnia 2017 r. właściciel działki stwierdził, że na terenie spornej działki nie ma już pętli autobusowej [...] ani przystanków, a nowe przystanki powstały wzdłuż ulicy [...]. Stan powyższy potwierdził Dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego w piśmie z dnia 5 grudnia 2017 r. skierowanym do Prezydenta [...]. Zmiana organizacji linii autobusowych związana jest z budową [...] obwodnicy [...] i wynikającymi z tej budowy zmiany wykorzystania gruntów nad i wokół placu budowy. Organ nie oceniał zasadności takiej właśnie zmiany organizacji ruchu, lecz jako podstawę wydania decyzji przyjął niebudzący wątpliwości fakt, że sporna działka nr [...] nie jest już przez ZTM wykorzystywana na cel określony w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o oddaniu jej w trwały zarząd ZTM.
Sąd podziela w pełni argumentację, która legła u podstaw podjętego rozstrzygnięcia i przyjmują ją za własną. W ocenie Sądu zarzuty skarżącego Stowarzyszenia nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że obecnie sporna działka nie jest wykorzystywana przez ZTM dla celów komunikacji miejskiej, co potwierdził sam zainteresowany. Natomiast organ w tej sprawie nie był upoważniony do badania interesu publicznego poprzez powstanie
w związku z likwidacją pętli autobusowej i przystanków zagrożenia
komunikacyjnego niebezpieczeństwa wypadków drogowych czy niedogodności dla ludności na co wskazuje w skardze stowarzyszenie. Prezydent [...] wbrew stanowisku stowarzyszenia nie miał tez wpływu na zmianę organizacji ruchu w związku z budową [...] obwodnicy [...], okoliczności tych bowiem ani organ ani Sąd kontrolujący jego rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie mogły oceniać:
Zdaniem Sądu organ w sposób właściwy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie, prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy,
a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło