I SA/Wa 1710/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 10 maja 2021 r. nr 1417/2021 utrzymał w mocy decyzję Starosty Warszawskiego [...] z 27 stycznia 2021 r. nr 104/GM/2021 orzekającą o udzieleniu zezwolenia P. [...] S.A. z siedzibą w L. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ozn. jako działka ewid. nr [...] stanowiąca własność G. D., działka ewid. nr [...] (powstała z podziału działki ewidencyjnej nr [...]) stanowiąca własność B. i M. R. oraz działka ewid. nr [...] stanowiąca własność D. W., obręb P., gmina O., w stosunku do których 10 listopada 2020 r. Starosta Warszawski [...] wydał decyzję nr 859/GM/2020 orzekającą m.in. o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości poprzez zezwolenie P.[...] S.A. na realizację inwestycji polegającej na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV, która jest częścią zamierzenia budowlanego, będącego inwestycją celu publicznego, polegającej na powiązaniu linii 110 kV stacji 400/220/110/kV [...] ze stacjami [...] i [...] - powierzchnia ograniczenia sposobu korzystania dla działki ewid. nr [...] - 612 m², dla działki ewid. nr [...] - 1263 m², dla działki ewid. nr [...] - 276 m² i nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: P. [...] S.A. z siedzibą w L. pismem z 24 lipca 2020 r., działając przez pełnomocnika, zwróciła się do Starosty Warszawskiego [...] o wydanie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ograniczeniu sposobu korzystania przez właścicieli z nieruchomości poprzez udzielenie na rzecz wnioskodawcy zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomościach urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej będących inwestycją celu publicznego, zgodnie z wnioskiem oraz uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w O. z 27 lipca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowaniu przestrzennego gminy O. dla obszaru [...] - [...]. Pismem z 13 stycznia 2021 r. pełnomocnik inwestora wniósł o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji ww. inwestycji celu publicznego. Starosta Warszawski [...] decyzją z 10 listopada 2020 r. w pkt 1) ograniczył sposób korzystania ze ww. nieruchomości poprzez zezwolenie P. [...] S.A. na realizację ww. inwestycji celu publicznego; w pkt 2) zobowiązał P. [...] S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu prac, a w przypadku jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie będzie możliwe albo będzie powodowało nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania; w pkt 3) stwierdził, że ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Następnie Starosta Warszawski [...] decyzją z 27 stycznia 2021 r. orzekł o udzieleniu P. [...] S.A. z siedzibą w L. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości ozn. jako działki nr [...], nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) i nr [...] oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności D. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wojewoda Mazowiecki rozpoznając sprawę wskazał, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o ścisłym związaniu decyzji z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2020 r. poz. 1990 ze zm.) – dalej u.g.n. z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Obie decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego. Organ odwoławczy przytoczył obowiązujące przepisy prawa i zaznaczył, że inwestor w sprawie niniejszej wskazał, że dzięki realizacji inwestycji dojdzie do zwiększenia pewności zasilania, poprawy jakości energii dostarczanej do odbiorców oraz zmniejszenia zagrożenia przeciążeniami linii mogącymi powodować braki w dostawie energii elektrycznej. Budowa linii poprawi także niezawodność sieci przesyłowej oraz ułatwi przeciwdziałanie skutkom poważnych awarii systemowych, jakie mogą być następstwem różnych zdarzeń losowych. Ponadto pełnomocnik inwestora wskazał, że możliwe opóźnienia realizacji inwestycji poważnie godzi w podstawy ekonomiczne inwestora, będącego stroną niniejszego postępowania. Każdorazowe opóźnienie podniesie bowiem koszt inwestycji. Zdaniem Wojewody należało podzielić argumentację inwestora, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa linii energetycznej ma zapewnić stały dopływ energii do wielu odbiorców na znacznym obszarze. Inwestycja przyczyni się do zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej, co oznacza, że realizowana jest w interesie społecznym. Inwestycja ta zapewni bezpieczeństwo energetyczne poprzez niwelację zagrożenia przerwaniem dostaw energii, na przykład wskutek awarii wyeksploatowanej już linii energetycznej, czy też wskutek siły wyższej np. warunków pogodowych. Skoro zaś dalsza zwłoka w realizacji inwestycji mogła skutkować negatywnymi konsekwencjami w zakresie dostaw energii elektrycznej koniecznym było wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. D. W. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając rażące naruszenie prawa, tj. art. 107 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz 124 ust. 1a u.g.n. oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że w jego ocenia decyzja obarczona jest licznymi wadami prawnymi. W sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n., a tym samym brak było podstaw do zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 10 stycznia 2022 r. stanowisko w sprawie przedstawiła P. [...] S.A. z siedzibą w L. wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi , zdaniem Sądu, do wniosku, że wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nastąpiło z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa materialnego oraz procesowego w tym art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a. i 80 k.p.a. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był art. 124 ust. 1 i nast. u.g.n., który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Z przepisu art. 124 u.g.n. wynika, że ustawodawca umożliwia przymusowo, a więc wbrew woli właściciela nieruchomości, zrealizowanie inwestycji celu publicznego, w sytuacji, gdy nie wyraża on na to zgody. Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie, albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być sprecyzowane uprzednio, albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzje tego rodzaju wydawane są na zasadzie pewnego wyjątku, którego nie można stosować w sposób rozszerzający ani domniemywać. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.; 2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela pogląd Wojewody Mazowieckiego, że wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. pociąga za sobą konieczność wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności w przypadku spełnienia przesłanek ustawowych, gdyż obie te decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podkreślić należy, że Starosta Warszawski [...] decyzją z 10 listopada 2020 r. w pkt 1) ograniczył sposób korzystania ze ww. nieruchomości poprzez zezwolenie P. [...] S.A. na realizację ww. inwestycji celu publicznego; w pkt 2) zobowiązał P. [...] S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu prac, a w przypadku jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie będzie możliwe albo będzie powodowało nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania; w pkt 3) stwierdził, że ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Następnie Starosta Warszawski [...] decyzją z 27 stycznia 2021 r. orzekł o udzieleniu P. [...] z siedzibą w L. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości ozn. jako działki nr [...], nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) i nr [...] oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał decyzję Starosty w mocy. Poza sporem jest, że inwestor argumentował, że realizacja spornej inwestycji zapewni zwiększenie pewności zasilania, poprawę jakości energii dostarczanej do odbiorców oraz zmniejszenie zagrożenia przeciążeniami linii mogącymi powodować braki w dostawie energii elektrycznej. Z akt sprawy wynika także, że budowa linii poprawi niezawodność sieci przesyłowej oraz ułatwi przeciwdziałanie skutkom awarii systemowych, jakie mogą być następstwem zdarzeń losowych. Pełnomocnik inwestora wskazał ponadto, że opóźnienia realizacji inwestycji powoduje wzrost kosztu inwestycji. W ocenie Sądu organy trafnie oceniły, że w przedstawionych okolicznościach sprawy ziściła się przesłanka istnienia ważnego interesu społecznego oraz ważnego interesu gospodarczego. Planowana inwestycja zapewni bowiem stały dopływ energii do wielu odbiorców na znacznym obszarze. Inwestycja przyczyni się do zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej, zapewni bezpieczeństwo energetyczne poprzez niwelację zagrożenia przerwaniem dostaw energii wskutek awarii wyeksploatowanej już linii energetycznej, czy też wskutek siły wyższej. Powszechnie wiadomym jest także, że wszelkie opóźnienia w realizacji inwestycji budowlanych implikują wzrost kosztów tych inwestycji w sposób, który może zachwiać stabilnością finansową całego przedsięwzięcia. Skoro zatem dalsza zwłoka w realizacji inwestycji mogła skutkować negatywnymi konsekwencjami w zakresie dostaw energii elektrycznej oraz w zakresie zabezpieczenia ważnego interesu gospodarczego to trafnie ocenił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że koniecznym było wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. Stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.