I SA/Wa 1711/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na ekonomiczne usamodzielnienie 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...]czerwca 2011 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] o odmowie przyznania A. H. pomocy finansowej w formie nieoprocentowanej pożyczki w miesiącu czerwcu 2011 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na ekonomiczne usamodzielnienie. Z uzasadnienia decyzji wynika, że pismem z dnia [...] maja 2011 r. A. H. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z wnioskiem o przyznanie pomocy społecznej w formie nieoprocentowanej pożyczki na ekonomiczne usamodzielnienie w wysokości [...] zł oraz umorzenie w całości tejże pożyczki. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że z przyznanej pożyczki zamierza m.in. zakupić własny pojazd w celu świadczenia usług przewozowych, w tym również osób niepełnosprawnych, sfinansować kurs na licencję taksówkarza, opłacić OC i AC za pierwszy rok oraz zarejestrować działalność gospodarczą. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Prezydent m.st. Warszawy odmówił przyznania wyżej wymienionemu pożyczki w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na ekonomiczne usamodzielnienie. Po rozpatrzeniu odwołania A. H. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 36 pkt 1 lit. d w związku z art. 43 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) możliwe jest przyznanie pomocy finansowej w formie nieoprocentowanej pożyczki na ekonomiczne usamodzielnienie. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy i winna uwzględniać różne aspekty zarówno dotyczące osoby wnioskodawcy, jego sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej, jak również możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Ponadto zgodnie z art. 43 ust. 9 ustawy gmina reprezentowana przez Ośrodek Pomocy Społecznej powinna w tej materii współdziałać z Powiatowym Urzędem Pracy. Uwzględniając ww. kryteria organ wyjaśnił, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a jego źródłem utrzymania był do [...] czerwca 2011 r. zasiłek stały wypłacany przez Ośrodek Pomocy Społecznej [...]. Następnie Kolegium stwierdziło, przyjmując za organem I instancji, że A. H. nie jest w stanie podjąć działalności w zakresie usług przewozowych ze względu na swój wiek ([...] lat), brak doświadczenia w profesjonalnym transporcie w zakresie przewozu osób niepełnosprawnych, brak aktywności zawodowej od 2006 r., a także liczne choroby uniemożliwiające prowadzenie jakichkolwiek pojazdów mechanicznych ([...], [...], [...], [...]). Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że jego zdaniem jednoczesne zwrócenie się o umorzenie w całości ewentualnie udzielonej pożyczki nie ma na celu usamodzielnienie się ale uzyskanie kolejnego bezzwrotnego świadczenia. Dalej Kolegium podniosło, że ze względu na posiadane przez Ośrodek Pomocy Społecznej środki finansowe zaspokajające w pierwszej kolejności niezbędne potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej, żądana przez wnioskodawcę kwota nie jest możliwa do zrealizowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. H. stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. jest niezgodna z prawem, w tym z ustawą o pomocy społecznej oraz Kodeksem postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko reprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 43 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, pomoc w formie pieniężnej w celu ekonomicznego usamodzielnia może być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki. Z przepisu tego wynika zatem, że przewidziane są dwie formy pomocy pieniężnej na usamodzielnienie; art. 43 ust. 2 ustawy odróżnia zasiłek celowy jako jedną z form tej pomocy oraz nieoprocentowaną pożyczkę. Równocześnie art. 43 ust. 3 stanowi, że warunki udzielenia i spłaty pożyczki określa się w umowie z gminą, a nie w trybie decyzji administracyjnej. Wprawdzie organ I instancji w podstawie rozstrzygnięcia powołał także przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, jednakże zarówno osnowa decyzji tego organu, jak i uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazuje, że przedmiotem orzekania była nieoprocentowana pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie – o jakiej mowa w art. 43 ust. 1 i 2 in fine ustawy. Ponieważ rozpatrzenie wniosku skarżącego nastąpiło przez wydanie decyzji, której przepisy art. 43 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej nie przewidują, to należało stwierdzić nieważność wydanych decyzji jako wydanych bez podstawy prawnej – art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Należy tu nadmienić, że w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) podobną regulację zawierał art. 24 i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. SA/Po 408/93 (ONSA 1994/4/155) wyjaśnił, że pożyczka na usamodzielnienie nie jest przyznawana w formie decyzji administracyjnej. Pogląd ten Sąd w pełni podziela (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 837/05; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 370/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 297/05; wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 20/09 www.cbois.nsa.gov.pl; oraz Komentarz do art. 43 ustawy o pomocy społecznej, Iwona Sierpowska, Lex Omega 39/2011). Jako, że ww. okoliczność powoduje stwierdzenie nieważności wydanych w niniejszej sprawie decyzji administracyjnych, Sąd odstąpił od ustosunkowywania się do pozostałych zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Jednocześnie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.), jeżeli decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa lub w innych przepisach.