I SA/Wa 1713/08

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości postanawia: odmówić przyznania P. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, P. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wyjaśnił, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych ponieważ nie jest w stanie uiścić wpisu bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W formularzu tym skarżący nie wykazał żadnego majątku. We właściwej rubryce dotyczącej majątku ujawnił jedynie, że z tytułu czynszu za wynajem uzyskuje co miesiąc kwotę [...] zł. Z uwagi na fakt, iż z nadesłanych do Sądu dokumentów wynikało, że P. K. czasowo zamieszkuje poza granicami Polski w [...], wezwaniem z dnia 17 grudnia 2008 r. zwrócono się do skarżącego z zapytaniem w jaki sposób utrzymuje się przebywając czasowo za granicą skoro w nadesłanym formularzu nie wykazał innych, poza czynszem dochodów z najmu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że przebywając poza granicami kraju w roku podatkowym 2007 uzyskał przychód w wysokości [...], w roku 2008 jego dochody kształtowały się na podobnym poziomie, dodał również, że przebywając w [...] nadal uczy się co wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych wydatków. W drugim formularzu nadesłanym do Sądu skarżący ujawnił, iż posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Ujawnił także, że co miesiąc z tytułu pracy (niezależnie od dochodu z ujawnionego wcześniej z wynajmu) uzyskuje kwotę w wysokości [...]. Podkreślić również należy, że P. K. wniósł do Sądu skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod budowę obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...], prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb R., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha stanowiącej własność P. K. oraz ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w kwocie [...] zł. Mając na uwadze przedmiot zaskarżonej decyzji wpis od skargi w niniejszej sprawie wyniesie [...] zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 211, poz. 2193). Na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd zgodnie z którym ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skoro więc zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, jego wniosek złożony w tym zakresie powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych we wniosku prowadzi do konstatacji, iż wnioskodawca nie udowodnił, iż pozostaje w sytuacji majątkowej, która uzasadniałby przyznanie mu prawa pomocy. Z treści urzędowych formularzy wynika, że P. K. uzyskuje dwa dochody – jeden z tytułu wynajmu położonej w kraju nieruchomości w wysokości około [...] zł, i drugi z tytułu zarobkowania w [...] w wysokości [...] (według tabeli kursów średnich NBP z dnia 12 lutego 2009 r., nr 30/A/NBP/2009 [...] to kwota [...] zł, a zatem ww. dochód to około [...] zł). Mając do dyspozycji wspomniane środki – jak twierdzi - ponosi koszty związane z codziennym utrzymaniem (wyżywieniem itd.) w [...], a ponadto koszty związane z nauką w celu zdobycia zawodu. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia stwierdzić należało, że wątpliwym jest, aby wnioskodawca, zamieszkując za granicą, wyłącznie z wykazanych dochodów był w stanie ponosić wszystkie wymienione przez niego koszty. Skoro kwota około [...] zł z trudem wystarcza na opłacenie kosztów codziennego utrzymania jednej osoby w Polsce, nie ulega wątpliwości, że tym bardziej problematyczne jest, aby wystarczyła na utrzymanie w [...]. Oznacza to, że wnioskodawca nie uwiarygodnił aktualnej sytuacji majątkowej na tyle, aby jego wniosek mógł zostać uwzględniony. Należy domniemywać, że może on posiadać dodatkowy dochód, którego nie ujawnił. Ponadto nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego pozostaje okoliczność, że przedmiotem postępowania przed sądem jest ocena legalności decyzji ustalającej odszkodowanie na kwotę [...] zł., za nieruchomość, której właścicielem był P. K. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.