I SA/Wa 1714/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Monika Nowicka Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Kółka Rolniczego w T. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 159 § 1 kpa w związku z art. 127 § 36 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Kółka Rolniczego w T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], mocą którego odmówiono przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę T. z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] T. Miasto, w obrębie ewidencyjnym [...] T., jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej [...]. W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że stosownie do treści art. 58 § 1 kpa warunkiem przywrócenia uchybionego terminu na wniosek zainteresowanego jest uprawdopodobnienie przez niego, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W myśl zaś art. 58 § 2 kpa prośba o przywrócenie terminu powinna być wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Uzyskanie przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu jest datą, od której należy liczyć termin 7 dni, w którym powinna być zgłoszona prośba o przywrócenie terminu. Organ zaznaczył, że Kółko Rolnicze w T. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyło w dniu 26 sierpnia 2006 r., tj. po upływie ponad dwóch lat od uprawomocnienia się decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2004 r. We wniosku o przywrócenie terminu Kółko Rolnicze nie tylko nie uprawdopodobniło, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy, ale także nie wykazało, iż prośba ta została złożona w terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podniosła, że sam fakt nieuczestniczenia w postępowaniu komunalizacyjnym Kółka Rolniczego w T. oraz podnoszenia zarzutu, iż decyzja Wojewody Mazowieckiego została wydana z naruszeniem prawa nie może stanowić, że uprawdopodobniło ono, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, jak też, że prośba o przywrócenie terminu została wniesiona w terminie określonym w art. 58 § 2 kpa. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała ponadto, że z załączonej do akt kserokopii pisma Burmistrza Miasta T. z dnia 31 sierpnia 2005 r. do Prezesa Zarządu Kółka Rolniczego w T. wynika, iż Kółko Rolnicze w T. zostało w istocie zawiadomione o wydaniu decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] marca 2004 r. w treści tego pisma. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Kółko Rolnicze w T. podnosząc, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kółko Rolnicze w T. wskazało i udowodniło, iż uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. Zdaniem strony skarżącej Kółku Rolniczemu w T. nie można zarzucić jakichkolwiek zaniedbań, uchybienie terminu spowodowane było tym, że Kółko nie było informowane o toczącym się postępowaniu oraz że nie otrzymało decyzji z dnia [...] marca 2004 r. Strona skarżąca podniosła ponadto, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został w terminie określonym w art. 58 § 2 kpa. O treści decyzji Kółko Rolnicze dowiedziało się bowiem od radnego, a nie jak wskazano w zaskarżonej decyzji z pisma Burmistrza Miasta T. z dnia 31 sierpnia 2005 r., i w terminie 7 dni od uzyskania informacji złożyło prośbę o przywrócenie terminu, składając wraz z tym wnioskiem stosowne odwołanie. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga, choć nie z powodów podniesionych przez stronę skarżącą, jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Przedmiotową decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu wniosku Kółka Rolniczego w T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2007 r., mocą którego odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2004 r. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 104 § 1 i § 2 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, ale ma to miejsce jedynie w sytuacji, gdy rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Orzeczenie zapadłe w drugiej instancji, na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia od postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, jak również nie kończy sprawy w danej instancji. Kwestia przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej ma charakter incydentalny (wpadkowy). Nie ulega zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie powyższej kwestii powinno nastąpić w drodze postanowienia, a nie decyzji. Zaznaczyć trzeba, że stosownie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o kwestiach wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy, orzeka się w drodze postanowienia (art. 123 kpa). W przedmiotowej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania wydała decyzję, a nie postanowienie. Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja - wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji prawo nie przewiduje - jest decyzją wadliwą, wydaną bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Dodatkowo wskazać należy, że wydając zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa powołała przepisy prawne, nie dające w istocie podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem powołane przez organ przepisy prawa materialnego tj. art. 18 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), jak i przepisy proceduralne tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 159 § 1 kpa w związku z art. 127 § 36 kpa nie mogą stanowić podstaw do orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Zauważyć też trzeba, że wskazany przez organ art. 127 § 36 kpa w ogóle nie istnieje. Decyzja oparta więc została na przepisach niewłaściwych. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, jako dotknięta kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.