I SA/Wa 1716/07

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S., B. G., A. F. i H. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu nieruchomości [...] postanawia odmówić przyznania H. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. H. S. wnioskiem z dnia 10 stycznia 2007 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 13 listopada 2007 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S., B. G., A. F. i H. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu nieruchomości [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że "nie stać jej na opłacenie kosztów bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny wg przepisów KRiO". Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca jest osoba samotną i nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, czy zgromadzonych oszczędności. Źródłem jej utrzymania jest renta inwalidzka w kwocie [...] złotych. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawczyni, pismem Sądu z dnia 28 listopada 2007 r., wezwano H. S. do złożenia w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy następujących dokumentów: - dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez wnioskodawczynię dochód (np. odcinek renty), - wykazu i wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku, - oświadczenia lub dokumentów wskazujących wysokość miesięcznie ponoszonych w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni wydatków. Jednocześnie wobec wątpliwości powstałych na tle zapisów zawartych w formularzu wniosku odnośnie posiadanego przez nią majątku (rubryka 7) wezwano skarżącą do wyjaśnienia na podstawie jakiego tytułu zamieszkuje obecnie w mieszkaniu przy [...] w W. (wynajem, własność, spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania). Wezwanie powyższe zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 3 grudnia 2007 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma znajdującego się w aktach sądowych sprawy. Do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia skarżąca nie odpowiedziała na to wezwania. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 powołanej ustawy warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 255 ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z przywołanych przepisów wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawczyni jako osoba zainteresowana winna wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie H. S. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak również nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść ich w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Wskazać należy, iż wnioskodawczyni uzasadnienie swojego wniosku ograniczyła do lakonicznego stwierdzenia "iż nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych bez ryzyka uszczerbku utrzymania siebie i rodziny". Przy czym z treści formularza wniosku nie wynika, by prowadziła ona z jakimkolwiek członkiem rodziny wspólne gospodarstwo domowe. Wezwana zaś w trybie art. 255 powołanej ustawy do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń pozwalających ocenić jej sytuację ekonomiczną i możliwość partycypowania w kosztach procesu, pozostawiła to wezwanie bez odpowiedzi. Skoro skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak również nie wykazała, że poniesienie tych kosztów w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w jej niezbędnych kosztach utrzymania, to wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł być uwzględniony. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżący musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. W tej sytuacji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.