I SA/Wa 1716/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi H.S., A.F., B.G. i H.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu nieruchomości warszawskiej oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] odmawiającą oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", o powierzchni [...] m², oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], na rzecz H.S., B.G., A.F. i H.B.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2006 r., wydaną na podstawie art. 214 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, po rozpatrzeniu wniosku H.F. z dnia 2 grudnia 1987 r., odmówił oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu wskazanej nieruchomości warszawskiej na rzecz H.S., B.G., A.F. i H.B. podnosząc, że w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) przedmiotowy grunt stanowił działkę niezabudowaną, a zatem niespełniającą jednego z warunków przyznania prawa użytkowania wieczystego, przewidzianych w art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B.G. żądając pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości. Rozpoznając sprawę Wojewoda [...] wskazał, że nieruchomość gruntowa położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", o pow. [...] m², stanowiła – zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. – [...] z dnia [...] maja 2002 r., L.dz. [...] - współwłasność F. i H.M. małż. F., na mocy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1943 r. Nieruchomość ta została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Na podstawie art. 1 powołanego dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł z dniem 21 listopada 1945 r. na własność Gminy W. a następnie - na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - stał się, z dniem 13 kwietnia 1950 r., własnością Skarbu Państwa. Wnioskiem z dnia 2 grudnia 1987 r. H.F. zwróciła się o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m² położonego przy ul. [...]. Organ odwoławczy zaznaczył, że grunt dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. hip. "[...]", o pow. [...] m², w części stanowiącej własność Skarbu Państwa, wchodzi aktualnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m² w obrębie [...] ([...]), dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]. W pozostałej części, obejmującej działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] w obrębie [...], przedmiotowy grunt stanowi własność Miasta W.. Wniosek H.F. o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m², złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, podlega aktualnie rozpatrzeniu w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda [...] wskazał, że w myśl art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, warunkiem koniecznym uwzględnienia złożonego w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 1988 r., wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego jednej nieruchomości objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. jest stwierdzenie faktu zabudowania przedmiotowej nieruchomości budynkiem odpowiadającym kryteriom określonym w powyższym przepisie – tj. domem jednorodzinnym, małym domem mieszkalnym, domem, w którym przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali lub domem, który stanowił przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowej. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, warunek powyższy jest spełniony, jeżeli nieruchomość była zabudowana określonym w tym przepisie budynkiem do dnia wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. do dnia 21 listopada 1945 r. (wyrok NSA z 8 grudnia 1989 r., sygn. akt I SA 878/89, ONSA z 1989 r., z. 1 poz. 59). Stosownie do ustaleń organu pierwszej instancji, opartych na zebranym materiale dowodowym w postaci dokumentów uzyskanych z Archiwum Państwowego W. oraz zeznań świadków, w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. na gruncie nieruchomości położonej przy ul. [...] znajdowały się pozostałości drewnianego budynku mieszkalnego, który uległ całkowitemu spaleniu w czasie Powstania Warszawskiego i nie został odbudowany. Powyższe ustalenia, stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w decyzji organu pierwszej instancji, nie zostały zakwestionowane we wniesionym przez stronę odwołaniu. Wojewoda [...] stwierdził, że nieruchomość objęta wnioskiem H.F. z dnia 2 grudnia 1987 r. nie stanowiła do dnia wejście w życie dekretu gruntu zabudowanego budynkiem odpowiadającym kryteriom określonym w art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem następcom prawnym jej poprzednich właścicieli – H.F. i T.F. nie przysługuje prawo do ustanowienia użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie tego przepisu. Organ drugiej instancji uznał więc, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było zasadne. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H.S., A.F., B.G. i H.B. podnosząc, że w sprawie błędnie ustalono stan faktyczny. Skarżący podkreślili, że na działce objętej zaskarżoną decyzją istniał dom drewniany, któremu założono Księgę Meldunkową i spełniał on w tamtym okresie warunki budynku mieszkalnego. H.S. oraz H.B. byli w tym budynku zameldowani. Zaznaczono, że oczywiste jest, iż w momencie wydawania dekretu z 1945 r. nie było na przedmiotowej działce budynku, ponieważ został on zniszczony w czasie wojny. Wskazano, że według spisanego aktu notarialnego – wpis repertorium [...] z 1943 r. - grunt został zakupiony przez F. i M.F., a więc w tamtym czasie był ich własnością. Zdaniem skarżących cała zgromadzona dokumentacja świadczy o tym, że nieruchomość należy do obecnych spadkobierców dawnych właścicieli. Podniesiono, że w okresie, gdy grunt został zakupiony nie było zwyczaju zakładania ksiąg wieczystych, a zatem zarówno ówcześni właściciele nieruchomości, jak też żaden z obecnych spadkobierców do księgi wieczystej nieruchomości nie zostali wpisani. Zarzucono ponadto, że organy administracji publicznej nie ustosunkowały się do zgromadzonych przez spadkobierców dokumentów, świadczących o tym, iż sporna nieruchomość należała do poprzedników obecnych spadkobierców, co w ocenie skarżących jest faktem bezspornym. W tej sytuacji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r. nie naruszają prawa. W rozpoznawanej sprawie odmówiono oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", o powierzchni [...] m², oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], na rzecz H.S., B.G., A.F. i H.B., bowiem uznano, że wskazana nieruchomość, objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), nie spełnia przesłanki określonej w art. 214 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zdaniem organów w dniu wejścia w życie powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. w dniu 21 listopada 1945 r. przedmiotowy grunt stanowił działkę niezabudowaną, a zatem brak było możliwości uwzględnienia złożonego wniosku i oddania tego gruntu w użytkowanie wieczyste, mimo że wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego złożony został w ustawowym terminie (tj. do dnia 31 grudnia 1988 r.). W ocenie Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, wygasły na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona jedna nieruchomość. Zwrot nieruchomości przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych (art. 214 ust. 2). Oddanie nieruchomości następuje w drodze decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu i zwrocie budynku (art. 214 ust. 3). Przyznanie prawa użytkowania wieczystego uzależnione więc zostało od spełnienia łącznie dwóch przesłanek, tj. stosowny wniosek musiał zostać złożony w przewidzianym terminie (do dnia 31 grudnia 1988 r.) oraz grunt musiał być zabudowany w sposób określony w powołanym przepisie. Niewystąpienie chociażby jednej z tych przesłanek skutkuje nieuwzględnieniem wniosku i w konsekwencji wydaniem przez organ decyzji odmownej. Przy czym istotny jest stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. w dniu 21 listopada 1945 r. Zdaniem Sądu organy obu instancji orzekające w sprawie słusznie uznały, że jedna z powołanych wyżej przesłanek nie została spełniona, a tym samym brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika bowiem, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", o powierzchni [...] m², oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. w dniu 21 listopada 1945 r., stanowiła działkę niezabudowaną. Drewniany budynek mieszkalny, który był usytuowany na przedmiotowym gruncie, został zniszczony w czasie II wojny światowej i nie został odbudowany. Świadczą o tym między innymi takie dokumenty jak kopia fragmentu fotoplanu W. z czerwca 1945 r., załączona do pisma Archiwum Państwowego W. z dnia 17 kwietnia 2003 r., czy też materiały inwentaryzacyjne Biura Odbudowy [...] z lat 1945 – 1946, załączone do pisma Archiwum Państwowego W. z dnia 20 stycznia 2003 r. Zaznaczyć trzeba, że okoliczności powyższej nie kwestionują również sami skarżący, którzy w uzasadnieniu złożonej skargi potwierdzają, iż drewniany budynek mieszkalny, który znajdował się na przedmiotowej nieruchomości uległ zniszczeniu (został spalony przez bombę) w czasie II wojny światowej i w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie istniał. Oczywiste zatem jest, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc nie było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan sprawy i zasadnie - w oparciu o właściwie zinterpretowany przepis art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - odmówiły skarżącym oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W.. Tym samym wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Dodatkowo, odnosząc do podnoszonych w skardze kwestii dotyczących posiadania przez poprzedników prawnych skarżących tytułu własności do wskazanej nieruchomości warszawskiej uznać należy, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie w żaden bowiem sposób tytułu tego nie kwestionują. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.