I SA/Wa 172/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-05

Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Joanna Banasiewicz, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mienie Skarbu Państwa, w tym nieruchomość, będące we władaniu instytucji państwowej, która została przekazana z mocy prawa jednemu samorządowi terytorialnemu, może zostać podzielone pomiędzy kilka samorządów terytorialnych na podstawie położenia części tego mienia na ich obszarze?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że instytucja państwowa przekazana z mocy prawa jednemu samorządowi terytorialnemu na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów nie podlega podziałowi pomiędzy różne samorządy terytorialne na podstawie położenia jej składników majątkowych. Przepis dotyczący podziału mienia dotyczy jedynie jednostek przejmowanych "ex lege", a nie tych przekazanych w drodze rozporządzenia. W związku z tym, nieruchomość położona na terenie innego województwa niż to, któremu przekazano instytucję, również została nabyta z mocy prawa przez to jedno województwo.
Stan faktyczny
Wojewoda W. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez Województwo W., podczas gdy Wojewoda P. stwierdził nabycie tego mienia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Skarbu Państwa. Spór dotyczył interpretacji przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego w związku z reformą administracyjną, w szczególności przejęcia Państwowej Instytucji F. "[...]" przez Województwo P. Skarżące Województwo W. domagało się uchylenia decyzji, argumentując, że możliwe jest przyznanie własności gruntu przy podziale instytucji pomiędzy dwa województwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa skargę oddala Wojewoda W., decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo P. mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Państwowej Instytucji F. "[...]" z siedzibą w G., położonego w O., oznaczonego w ewidencji gruntów obrębu nr [...] jako działka [...] o powierzchni [...], objętego księgą wieczystą nr Kw [...], opisanego w Karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...] stanowiącej integralną część decyzji, a odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., opisanego mienia Skarbu Państwa przez Województwo W. Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania Województwa W. od tej decyzji, decyzją z dnia [...] grudnia r., nr [...] utrzymał ją w mocy. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że z wnioskami o stwierdzenie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Państwowej Instytucji F. "[...]" z siedzibą w G., w trybie art. 60 ust 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, póz. 872 ze zm.) wystąpiły Zarząd Województwa P. oraz Zarząd Województwa W. Stosownie do art. 147 ust 1 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, póz. 668 ze zm.) jednostki samorządu terytorialnego, w zakresie nie objętym art. 145 i 146, przejmują z dniem 1 stycznia 1999 r. mające siedzibę na obszarze tych jednostek, instytucje i jednostki organizacyjne, w tym mające osobowość prawną, podległe lub podporządkowane właściwym ministrom lub centralnym organom administracji rządowej, wojewodom lub innym organom administracji rządowej, albo przez nich nadzorowane, wykonujące określone w niniejszej ustawie zadania jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust 2 tegoż artykułu Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 25 listopada 1998 r. rozporządzenie w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom i centralnym organom administracji rządowej, wojewodom i innym terenowym organom administracji rządowej, albo przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 147, poz. 965 ze zm.). Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, Państwowa Instytucja F. "[...]" w G. przy ul. [...] została wymieniona jako instytucja przejmowana przez Województwo P. W skład mienia tej instytucji wchodzi między innymi nieruchomość opisana w sentencji decyzji położona w O. Instytucja F. "[...]" jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości w O. oraz właścicielem budynku na niej postawionego. Zdaniem Wojewody W. oznacza to, że z dniem 1 stycznia 1999 r. Państwowa Instytucja F. "[...]" w całości została przekazana samorządowi Województwa P. w tym również nieruchomość, której posiadała prawo użytkowania wieczystego. Minister Skarbu Państwa podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów odwołującego się Zarządu Województwa W. wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987r. o kinematografii (Dz. U. nr 22 poz. 127 z późn. zm.) organem założycielskim i nadzorującym Państwową Instytucję F. "[...]" w G. do dnia 31 grudnia 1998 r. był Przewodniczący Komitetu Kinematografii. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przejęcie przez jednostki samorządu terytorialnego instytucji i jednostek organizacyjnych określonych w ustawie kompetencyjnej oraz w niemniejszej ustawie następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Natomiast, jeżeli jednostka organizacyjna lub instytucja zajmowała obszar więcej niż jednej jednostki samorządu terytorialnego to, zgodnie z art. 26 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy, jeżeli do dnia 31 grudnia 1998r. nie został dokonany podział instytucji lub jednostki organizacyjnej lub nie zostaną zawarte porozumienia, podziału tych instytucji lub jednostek dokonuje, w drodze decyzji Wojewoda. Z treści przepisu jasno wynika, że dotyczy on tylko instytucji przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa, podczas gdy przejęcie instytucji f. nastąpiło w drodze przekazania. Tym samym instytucja przekazana określonej jednostce samorządu terytorialnego przez Prezesa Rady Ministrów nie podlega podziałowi w trybie art. 26 wyżej wymienionej ustawy a tym samym Państwowa Instytucja F. "[...]" mogła być przekazana tylko Województwu P. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa Zarząd Województwa W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi powołano się na to, że możliwe jest przyznanie własności gruntu spornej nieruchomości skarżącemu przy podziale Instytucji F. "[...]" , stosownie do art. 26 ust. 4 cytowanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. pomiędzy dwoma województwami, w których znajduje się jego mienie. Zmniejszy to chociażby częściowo straty w dochodach Województwa i umożliwi pobieranie opłat z tytułu wieczystego użytkowania od "[...] Sp. z o. o." w G. jako następcy Państwowej Instytucji F. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja Ministra Skarbu Państwa dotyczy komunalizacji mienia w trybie przepisu art. 60 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.). Jest niesporne, że zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o kinematografii (Dz.U. z 1987 r. Nr 22 poz. 127 ze zmianami) organem założycielskim i nadzorującym Państwową Instytucję F. "[...]" w G. do dnia 31 grudnia 1998 r. był Przewodniczący Komitetu Kinematografii. Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej (Dz.U. Nr 106 poz. 668). Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 25 listopada 1998 r. rozporządzenie zawierające wykaz instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych albo nadzorowanych przez określonych ministrów i centralne organy administracji rządowej, które na podstawie ustawy miały być przekazane jednostkom samorządu terytorialnego. W załączniku nr 1 Państwową Instytucję F. "[...]" w G. przekazano Województwu P. Rozporządzenie, to nic innego aniżeli dyspozycja mieniem uprawnionego właściciela. Z tego też względu Państwowe Instytucje F. pomimo, iż władały gruntami w różnych województwach, mienie ich nie mogło być podzielone pomiędzy tymi województwami. Postanowienie zawarte w art. 26 ust. 4 cytowanej ustawy z dnia 13 października 1998 roku o podziale mienia Skarbu Państwa pomiędzy województwami według kryterium jego położenia mogły dotyczyć tylko jednostek przejmowanych "ex lege". Jednostki przekazane przez Prezesa Rady Ministrów nie mogły podlegać podziałowi na tej podstawie prawnej. Stanowisko takie wynika i z cytowanego przepisu i z szeregu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego między innymi z dnia 16 grudnia 2002 r. sygn. akt ISA 511/01, 25 marca 2003 r. – sygn. akt ISA 229/01, 13 maja 2003 r. sygn. akt ISA 3335/01 (nie publikowane) Skład rozpoznający niniejszą sprawę całkowicie pogląd ten podziela. Skoro mienie instytucji f. nie może zostać podzielone, a jego składniki położone są na gruncie rożnych województw – oznacza to, że Województwo P. skutecznie może ubiegać się o przyznanie mu w drodze administracyjnej gruntu na którym znajduje się budynek Instytucji F. Za stwierdzeniem nieodpłatnego nabycia gruntu przemawia istotna okoliczność jaką jest wcześniejsze przyznanie Instytucji F. "[...]" z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego tegoż gruntu oraz własności budynku [...], stanowiącego odrębny przedmiot własności. Dane te wynikają z wypisu z księgi wieczystej Nr [...]. Uwłaszczenie Państwowej Instytucji F. przewidziane art. 200 ust. 1ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543) miało charakter deklaratoryjny co oznacza, że grunt ten na datę 5 grudnia 1990 r. był w posiadaniu tej Instytucji. Oznacza to jednocześnie, że został spełniony warunek władania mieniem, określony art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z mocy wskazanych przepisów, opisana działka gruntu położona w Województwie W. została nabyta z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo P. Późniejsze przekształcenia Państwowej Instytucji F. "[...]" nie mają znaczenia prawnego dla tej sprawy. Z tych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło