I SA/Wa 1720/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-27
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka – Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie posiada środków na jego ustanowienie i nie orientuje się w zasadach postępowania sądowego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca wykazała trudną sytuację materialną i rodzinną, która uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sąd pierwszej instancji powinien był najpierw rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, aby umożliwić skarżącej skuteczne zaskarżenie postanowienia o odrzuceniu skargi.Stan faktyczny
A. P. i A. P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, a następnie odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wcześniejszego rozpoznania wniosku o prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać A. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
A. P. i A. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] wydaną w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Skarżąca wystąpiła również z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym przyznanie adwokata.
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1720/08 (k- 54) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówił przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sąd pierwszej instancji nie orzekał w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ich uiszczania.
Postanowieniem z 20 lutego 2009 r. (k- 60) Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę A. P., a postanowieniem z dnia 11 marca 2009 r. (k-107) odrzucił skargę kasacyjna sporządzoną przez nią osobiście.
Postanowienie z 19 lutego 2009 r. A. P. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 784/09 (k- 222) uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lutego 2009 r. przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że sąd pierwszej instancji winien był wpierw rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy i ustanowić dla niej profesjonalnego pełnomocnika, który na podstawie art. 194 § 4 p.p.s.a. i art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. jest w niniejszej sprawie podmiotem uprawnionym do złożenia środka zaskarżenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że działanie Sądu pierwszej instancji, polegające na odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata skutkuje dla niej brakiem możliwości zaskarżenia postanowienia z dnia [...] lutego 2009 r. odrzucającego jej skargę, a tym samym uniemożliwia jej dochodzenie swych praw przed sądem. W dalszej części uzasadnienia Naczelny Sąd Amininistracyjny stwierdził również, że "z treści pism skarżącej A. P. wynika, że nie orientuje się ona w zasadach na jakich toczy się jej postępowanie przed Sądem pierwszej instancji, zatem pomoc prawna jest jej niezbędna".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Rozpoznając po raz kolejny wniosek A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przyznanie adwokata z urzędu, mając również na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu postanowienia wskazać należy, że z oświadczenia złożonego przez wnioskodawczynię na urzędowym formularzu wynika, że A. P. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem A. P. Zarówno ona jak i jej syn nie posiadają żadnych dochodów, a jedynym źródłem ich utrzymania są świadczenia otrzymywane przez A. P. w ramach pomocy społecznej. Skarżąca poinformowała, że zarówno ona jak i jej syn zostali w 100% okradzeni z dokumentów i mienia. Po kradzieży pozostał im jedynie obraz J. G. o wartości [...] złotych, który obecnie znajduje się w "[...]". Obraz ten nie może być sprzedany, gdyż nie został odnowiony. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada innych przedmiotów wartościowych, ani środków pieniężnych, jak również nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Mając na uwadze ustalony wyżej stan faktyczny, jak również uwzględniając przytoczone wyżej wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2009 r. stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej i rodzinnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie ulega wątpliwości, że brak jakichkolwiek stałych dochodów A. P., za wyjątkiem świadczeń uzyskiwanych w ramach pomocy społecznej jednoznacznie wskazuje na to, że nie jest ona w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia w niniejszej sprawie adwokata z wyboru.
W tej sytuacji, w oparciu o powołane wyżej przepisy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło