I SA/Wa 1720/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. S., T. P. i W. P. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 492/11 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych - płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta miasta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz skarżących J. S., T. P. i W. P. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. S., T. P. i W. P. reprezentowani przez radcę prawnego Z. W. skargą z dnia 27 czerwca 2013 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi miasta W. w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 492/11. Tym ostatnim wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia 19 grudnia 2006 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część gospodarstwa rolnego pochodzącą z "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W swej skardze skarżący wnieśli o: a) wymierzenie na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Prezydentowi miasta W. grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim; b) orzeczenie przez Sąd na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącym zgodnie z ich wnioskiem złożonym w niniejszym postępowaniu odszkodowania za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część gospodarstwa rolnego pochodzącą z "[...]", albowiem okoliczności stanu faktycznego i prawnego nie budzą wątpliwości; c) stwierdzenie, że bezczynność organu ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; d) zasądzenie od Prezydenta miasta W. na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa rady prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym według przepisanych. W uzasadnieniu swojej skargi pełnomocnik skarżących podniósł, iż pomimo dwumiesięcznego terminu wyznaczonego przez Sąd wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 492/11 Prezydent miasta W. nie załatwił sprawy. W związku z powyższym skarżący pismem z dnia 16 czerwca 2013 r. wezwali organ do wykonania ww. wyroku i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę w terminie do dnia 26 czerwca 2013 r. Ten termin również upłynął, a Prezydent nadal nie wydał decyzji w niniejszej sprawie. Podniósł również, iż przez ponad rok licząc od daty wydania ww. wyroku Prezydent miasta W. nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do zakończenia niniejszego postępowania. Jedynym działaniem organu było poinformowanie skarżących pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2013 r. Zdaniem pełnomocnika skarżących powyższe świadczy o ewidentnym i rażącym naruszeniu przez organ przepisów postępowania, co uzasadnia stwierdzenie, że bezczynność organu ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zdaniem skarżących wyjątkowy brak aktywności organu uzasadnia także wymierzenie przez Sąd grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego skarżący na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a wnieśli o wydanie przez Sąd w niniejszej sprawie orzeczenia, co do istoty sprawy. Mając na względzie to, iż stan faktyczny wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego jak i stan prawny nie budzi wątpliwości, a w związku z tym Sąd winien orzec o przyznaniu skarżącym zgodnie z ich wnioskiem złożonym w niniejszym postępowaniu odszkodowania za przejętą nieruchomość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż skarżący zostali poinformowani pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. o tym, iż z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 492/11. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 sierpnia 2013 r. Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, przedkładając jednocześnie klauzulę aktualności operatu szacunkowego z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi miasta W. grzywny. Skarga ta została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym niewykonanie wyroku w rozumieniu tego przepisu ma miejsce zarówno wówczas, gdy organ ten w ogóle nie wykonał orzeczenia sądowego, jak również wówczas, gdy wprawdzie orzeczenie to wykonał, ale uczynił to z przekroczeniem wyznaczonego terminu i po wniesieniu skargi. Zgodnie bowiem z art. 154 § 3 P.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 492/11 zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część gospodarstwa rolnego pochodzącą z "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 10 lipca 2012 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi z 27 czerwca 2013 r., mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent miasta W. nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem. Skoro zaś Prezydent Miasta W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 25 kwietnia 2012 r. sprawy nie załatwił, oznacza to, że wyroku tego nie wykonał. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi miasta W. grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, iż wystarczająco represyjną funkcję spełni grzywna w wysokości 2000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna do przedstawionych powyżej okoliczności. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 492/11 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, iż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi oczekiwanej decyzji Prezydent nie wydał. Jednocześnie Sąd oddalił skargę w części w jakiej skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy co do istoty, które skutkowałoby przyznaniem skarżącym odszkodowania za przejętą nieruchomość. Sąd w niniejszym składzie stoi na stanowisku, iż w niniejszym postępowaniu przepis art. 154 § 2 P.p.s.a zdanie pierwsze nie może mieć zastosowania, gdyż nie pozwala na to charakter sprawy. Co prawda przepis ten nie określa, w jakich okolicznościach "charakter sprawy pozwala" na wydanie orzeczenia w tym trybie, jednakże Sąd w niniejszym składzie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w doktrynie, iż "przesłanka charakteru sprawy wyłącza orzekanie sądu administracyjnego w sprawach, w których (...) chodzi o przyznanie określonych dóbr materialnych, które pozostają w wyłącznej dyspozycji organów administracji publicznej" (por. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne, 2009 r. s. 176). W niniejszym postępowaniu wymagałoby to poza tym rozstrzygnięcia kilku kwestii ocennych w tym co do przesłanek zawartych w art. 215 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) i oceny poprawności sporządzenia operatu szacunkowego. A tych kwestii nie można uznać za oczywiste do rozstrzygnięcia w związku z czym skargę odnośnie tego wniosku należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy oraz art. 151 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.