I SA/Wa 1721/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której jedynym źródłem dochodu są świadczenia z pomocy społecznej, a która mieszka z niepracującą matką, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której jedynym źródłem dochodu są świadczenia z pomocy społecznej, a która mieszka z niepracującą matką, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna takiej osoby jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie samodzielnie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą zasiłku okresowego. Skarżący podał, że jego jedynym dochodem są świadczenia z pomocy społecznej, a mieszka z matką, która również nie pracuje. Posiada obraz wystawiony na sprzedaż. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać A. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia przyznać A. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, A. P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Jedynym jego dochodem jest ten, który uzyskuje z pomocy społecznej. Wnioskodawca nie wykazał, iż dysponuje oszczędnościami i prawami majątkowymi przynoszącymi pożytki. Nadmienił jedynie, że posiada obraz J. G. "[...]" o wartości [...] zł wystawiony na sprzedaż w D. A. P. nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem bądź radcą prawnym.
Z treści zaskarżonych do sądu decyzji jak również z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów, utrzymując się jedynie z zasiłków wypłacanych z pomocy społecznej. Przykładowo w roku 2008 r. przyznano mu zasiłek celowy w wysokości [...] zł (czerwiec) na zakup odzieży, obuwia, bielizny osobistej, pościeli, bielizny pościelowej i ręczników. W lipcu 2008 r. przyznano mu zasiłek celowy na zakup artykułów gospodarstwa domowego oraz na zakup środków czystości i higieny osobistej w wysokości 200 zł. Z treści aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 10 czerwca 2008 r. wynika ponadto, że A. P. mieszka z matką, która również nie pracuje i nie może korzystać z pomocy społecznej bowiem nie posiada obywatelstwa polskiego.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc A. P. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ta cześć jego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie była przedmiotem rozpoznania.
Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy).
Mając na uwadze przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności uznać należało, że sytuacja materialna A. P. jest na tyle trudna, że uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Uwzględniając fakt, iż jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy są środki uzyskiwane z pomocy społecznej nie ulega wątpliwości, że nie jest on w stanie opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym niepracującej matki.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło