I SA/Wa 1721/08

WyrokWSA w Warszawie2009-10-08

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji przyznającej zasiłek okresowy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było uzasadnione wadliwym uzasadnieniem decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności w zakresie określenia wysokości świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zasadne. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów KPA dotyczących uzasadnienia decyzji (art. 107, art. 7, art. 77 § 3 KPA), w szczególności w zakresie braku szczegółowego wyjaśnienia podstaw przyznania konkretnej kwoty zasiłku okresowego, mimo że jest to świadczenie o charakterze uznaniowym. Uznaniowość nie oznacza dowolności, a wymaga szczegółowego uzasadnienia.
Stan faktyczny
A. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta W. o przyznaniu zasiłku okresowego i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Prezydent W. przyznał skarżącemu zasiłek w określonej kwocie, jednak skarżący odwołał się, kwestionując jego wysokość. Organ odwoławczy uznał, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji było wadliwe, w szczególności w zakresie określenia wysokości świadczenia i braku wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...]: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. I SA/Wa 1721/08 UZASADNENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie przyznania zasiłku okresowego od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. w kwocie [...] zł miesięcznie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. przyznał A. P. zasiłek okresowy od 1 czerwca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, uznając, iż wnioskodawca spełnia kryteria do przyznania takiego zasiłku. Od decyzji tej A. P. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., kwestionując wysokość przyznanego mu zasiłku. Podniósł, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej (kradzież mienia i dokumentów) i wniósł o przyznanie mu zasiłku w kwocie [...] zł miesięcznie. Organ odwoławczy ustalił, że A. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zatem kryterium dochodowe w jego przypadku wynosi [...] zł. Nie osiąga on jednak żadnych dochodów, utrzymując się z zasiłków pomocy społecznej wykazując przy tym postawę roszczeniową. Zdaniem organu odwoławczego w decyzji organu pierwszej instancji brak jest uzasadnienia dlaczego przyznał A. P. zasiłek okresowy w kwocie [...] zł. miesięcznie. Wprawdzie z konstrukcji przepisu o zasiłku okresowym wynika, iż jest to świadczenie o charakterze uznaniowym (art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), jednak zdaniem organu odwoławczego uznaniowy nie znaczy dowolny. Skoro bowiem przepis zezwala na przyznanie A. P. zasiłku w kwocie [...] zł, to obowiązkiem organu było wyjaśnienie dlaczego przyznał kwotę niższą. Przy czym organ przytacza treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 1993 r. (sygn. akt I SA 809/93), z którego wynika, że "określenie wysokości zasiłku okresowego wymaga szczegółowego uzasadnienia w decyzji administracyjnej z punktu stwierdzonych potrzeb osoby lub rodziny, posiadanych przez organ środków na ten cel oraz ewentualnie innych okoliczności sprawy". Natomiast organ pierwszej instancji nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji przyznającej przedmiotowy zasiłek żadnych ustaleń dotyczących możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, nie podał konkretnych kwot jakimi dysponował na udzielenie tego rodzaju pomocy w czerwcu 2008 r., oraz jakie kwoty zostały rozdysponowane, na jakie potrzeby oraz jaka była wysokość przeciętnego świadczenia. Brak powyższych danych powoduje zdaniem organu, że A. P. czuje się pokrzywdzony w zakresie udzielonej mu pomocy. Zdaniem organu uzasadnienie decyzji Prezydenta W. narusza art. 107 KPA, a w szczególności § 3, który wymaga szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Prezydent W. naruszył także zdaniem organu art. 7, art. 77 KPA nie przeprowadzając dokładnie postępowania wyjaśniającego dotyczącego stanu zdrowia A. P., przyczyn dla których nie podejmuje on pracy, oraz czy ośrodek pomocy społecznej opracował program pomocy dla niego, oraz nie przedstawił współpracy strony z ośrodkiem, Z tych przyczyn organ uchylił decyzję pierwszoinstancyjną zalecając wykonanie powyższych czynności przed ponownym wydaniem decyzji w tej sprawie. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. P. W bardzo obszernej skardze przedstawia przebieg swojego życia, przedstawia bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną w jakiej się znalazł wraz ze swoją matką, podnosi, że nie zgadza się z wysokością przyznanego mu zasiłku okresowego oraz załącza odpisy całego szeregu dokumentów (decyzji, dyplomów, świadectw ze szkół, świadectw pracy jego matki itp.) stwierdza, że otrzymuje niedostateczną pomoc ze strony ośrodka pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Sąd uwzględnia skargę strony tylko wówczas, gdy w sprawie będącej przedmiotem skargi ustali, że organy administracji naruszyły przepisy prawa, a naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na merytoryczny wynik sprawy. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w jej treści podstawą prawną. Czyni to wedle stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dokonując kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. Sąd uznał, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o prawidłową podstawę prawną, a w jej uzasadnieniu wskazano motywy, którymi kierował się organ uchylając do ponownego rozpoznania decyzję pierwszoinstancyjną. Z treści art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej wynikają zasady co do ustalenia wysokości zasiłku okresowego, określając w ust. 2 jego maksymalną wysokość, zaś w ust. 3 minimalną. Maksymalną wysokość zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a jej dochodem (ust. 2 pkt 1), natomiast minimalną nie mniej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym, a dochodem tej osoby (ust. 3 pkt.1). Określenie przez ten przepis maksymalnej i minimalnej wysokości zasiłku okresowego oznacza, że organ przyznający zasiłek, o ile stwierdzi, że osoba ubiegająca się o zasiłek spełnia kryterium wskazane w art. 38 ust. 1 działa w granicach uznania administracyjnego, w przeciwnym bowiem razie przepis określałby sztywno wysokość tego zasiłku. Należy zaznaczyć, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, niemożliwych do pokonania we własnym zakresie przez ubiegających się o tę pomoc (art. 2 ust. 1), zaś rodzaj, forma i rozmiar tej pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie takiej pomocy, przy czym występujący o pomoc jest obowiązany do współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 4). Materiał dowodowy przedmiotowej sprawy wskazuje, że organ pierwszej instancji działając w ramach uznania administracyjnego nie podjął wszechstronnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie sytuacji ubiegającego się o przyznanie zasiłku okresowego A. P.. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego przyznał skarżącemu kwotę niższą niż maksymalna, nie przedstawił w sposób wiarygodny żadnych ustaleń dotyczących możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej poprzez podanie konkretnych kwot jakimi dysponował na udzielenie tego typu pomocy w miesiącu czerwcu 2008 r., oraz jaka była wysokość przeciętnego świadczenia tego rodzaju. Nie wyjaśnił też dlaczego skarżący A. P. nie podejmuje żadnej pracy i jaki jest jego aktualny stan zdrowia. Dlatego też, zdaniem Sądu organ odwoławczy uwzględniając powyższe uchybienia organu pierwszej instancji dotyczące w szczególności naruszenia art. 107 KPA art. 7, 77 § 3 KPA słusznie uczynił, uchylając decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r., przyznającą zasiłek okresowy skarżącemu od dnia 1 czerwca 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. w kwocie [...] zł miesięcznie i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, bowiem to, że decyzja jest uznaniowa nie oznacza dowolności organu, lecz właśnie z tego względu wymaga szczegółowego uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło