I SA/Wa 1722/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-15
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Dorota Apostolidis, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie, który został już oddany w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, nawet jeśli pierwotny wniosek o ustanowienie tego prawa został złożony przez poprzedniego właściciela w terminie przewidzianym przez dekret z 1945 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie, który został już trwale rozdysponowany na rzecz osoby trzeciej (w tym przypadku Przedsiębiorstwa [...] S.A.) i którego stan prawny jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, jest niemożliwe. Nawet jeśli pierwotny wniosek poprzedniego właściciela spełniał przesłanki z art. 7 dekretu z 1945 r., późniejsze, skuteczne prawnie rozdysponowanie nieruchomości na rzecz osób trzecich stanowi podstawę do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców dawnego właściciela o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...]. Wniosek złożono w 1949 r. na podstawie dekretu z 1945 r. Organy administracji wielokrotnie rozpatrywały sprawę, wydając decyzje odmawiające ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, m.in. z powodu przeznaczenia gruntu pod zabudowę społeczną lub z powodu późniejszego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa [...] S.A. oraz sprzedaży lokali mieszkalnych osobom trzecim. Skarżący kwestionowali odmowy, domagając się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego lub odszkodowania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, wskazując na niemożność jego ustanowienia z powodu wcześniejszego rozdysponowania gruntu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi M.B. i J.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J.J. i M.B., od decyzji Prezydenta Miasta [...] W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...], odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja Wojewody [...] została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W.w. nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowi właściciele gruntu, lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie wieczystej dzierżawy za czynszem symbolicznym (obecnie prawa użytkowania wieczystego) lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
Organ orzekający był zobowiązany uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela można było pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości według planu zabudowy (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego).
Obejmowanie gruntów w posiadanie przez gminę W. następowało na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 45). Zgodnie z §1 tego rozporządzenia obejmowanie w posiadanie gruntów przez gminę następowało z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Objęcie w posiadanie przedmiotowego gruntu nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1949 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr [...].
Termin do złożenia, przez dotychczasowego właściciela, wniosku o przyznanie prawa własności czasowej , w trybie przepisów w.w. dekretu upływał więc z dniem [...] października 1949 r.
K.J. (dawny właściciel), wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...], złożył w dniu [...] sierpnia 1949 r., tj. w terminie wskazanym przepisami dekretu. Wniosek dotyczył gruntu o powierzchni [...] m2 i [...]m2 "pod ulice'". Do wniosku K.J. dołączył zaświadczenie hipoteczne Sądu Grodzkiego w W. Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] sierpnia 1949 r., z którego wynika, że nieruchomość położona w W. oznaczona hip. jako [...], o powierzchni [...]sąż. kw. na dzień [...] lipca 1949 r. stanowiła własność K.J. na mocy aktu kupna z dnia [...] maja 1912 r. za nr [...] tomu III księgi dóbr [...] nr [...] i [...] na wniosek z dnia [...] grudnia 1913 r. za nr [...] tej księgi.
Zgodnie z załączonymi do akt postanowieniami spadkowymi (postanowienie Sądu Powiatowego W. – [...] Wydział Niesporny, sygn. akt [...] z dnia [...] października 1995 r., postanowienie Sądu Rejonowego dla W. – [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...] z dnia [...] września 1987 r.) następcami prawnymi byłych właścicieli hipotecznych przedmiotowej nieruchomości (K.J. i A.B.) są: J.J. oraz M.B.
Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1955 r. nr [...] odmówiło spadkobiercom K.J. przyznania prawa użytkowania wieczystego do powyższej nieruchomości, uzasadniając odmowę przyznania żądanego prawa faktem, iż "zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] przy ul. [...] jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową społeczną".
Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, po rozpatrzeniu odwołania A.B. i J.J. z dnia [...] listopada 1955 r., decyzją z dnia [...] grudnia 1964 r. nr [...] utrzymało w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1955 r. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że równocześnie na podstawie art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. przechodzą na własność Państwa budynki wzniesione na przedmiotowym gruncie.
Następnie, decyzją z dnia [...] marca 1997 r., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1964 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1955 r. Orzeczenie zapadło na skutek wniosku stron z dnia [...] lutego 1993 r. Na powyższe rozstrzygnięcie, następcy prawni K.J., złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący kwestionowali stwierdzenie nieważności tylko decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Wyrokiem z dnia 3 lutego 1998 r., sygn. akt IV.SA.649/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wskazał, że stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji organu drugiej instancji otwiera drogę do ponownego rozpoznania odwołania wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji (Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1955 r.).
W aktach sprawy znajduje się podanie z dnia [...] maja 1998 r. J.J. i M.B., w którym występują do Biura Zarządu Miasta [...] W. o wydanie rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu nieruchomości położonej przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazali, iż na terenie nieruchomości przy ul. [...] stoi przedwojenna kamienica (wybudowana przez ich dziadka), w której zamieszkuje J.J. z rodziną.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...] uchylił orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1955 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] ozn. hip. jako [...]
W konsekwencji, ponownemu rozpatrzeniu podlegał wniosek K.J. z dnia [...] sierpnia 1949 r.
Pismem z dnia [...] października 2001 r. J.J. i M.B. wystąpili do Burmistrza Gminy W. – [...]o przyśpieszenie załatwienia formalności związanych z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do rodzinnych nieruchomości położonych przy ul. [...] oraz ul. [...].
W aktach sprawy znajduje się karta informacyjna, sporządzona na podstawie wyrysu z map ewidencyjnych, dotycząca nieruchomości [...] oznaczonej jako działka z nieruchomości hip. [...]. Z karty tej wynika, iż obecnie przedmiotowa nieruchomość oznaczona jest jako działka ewidencyjna: nr [...] o pow. [...] m2 – pod plac przy ul. [...]; nr [...] o pow. [...] m2 – pod plac przy ul. [...]; nr [...] o pow. [...] m2 - uż. wiecz. Kw. Nr [...] ul. [...]; nr [...] o pow. [...] m2 pod ulicę [...]; nr [...]-cz. o pow. [...] m2 pod ul. [...]; nr [...] – cz. o pow. [...] m2 pod ul. [...]. Wszystkie działki pochodzą z obrębu [...].
Burmistrz Gminy W. [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] ustanowił na rzecz J.J. w 1/2 części oraz M.B. w 1/2 części prawo użytkowania wieczystego do części gruntu z nieruchomości ozn. hip. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. W pkt IV tej decyzji odmówił zaś ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu pochodzącego z ww. nieruchomości hipotecznej stanowiącego część działki ew. nr [...] o powierzchni [...] m2, część działki ew. nr [...] o powierzchni [...] m2, część działki ew. nr [...] o powierzchni [...] m2. Ponadto w pkt V uznał swoją niewłaściwość co do części gruntu pochodzącego z nieruchomości hip. [...] stanowiącego część działki ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, Kw [...] będącego własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa [...] SA. Od powyższej decyzji strony nie składały odwołania.
Z kolei decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] Prezydent W. ustanowił na rzecz J.J. w 1/2 części oraz M.B. w 1/2 części prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...], położonego w W. przy ul. [...], pochodzącego nieruchomości ozn. hip. jako [...]
Pismem z dnia [...] października 2007 r. M.B. i J.J. wystąpili z wnioskiem o uzupełnienie decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] poprzez przyznanie w decyzji uzupełniającej odszkodowania za działki nr ew. [...] oraz ustanowienie na ich rzecz wieczystego użytkowania działki nr [...] lub jeśli to niemożliwe ustanowienie na ich rzecz użytkowania wieczystego innej działki o takiej samej wartości.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Prezydent W. odmówił J.J. i M.B. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa oznaczonej jako część działki ew. nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 1995 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu ozn. jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 i własność budynku (w budynku nastąpiła sprzedaż lokali z równoczesnym oddaniem części ułamkowej gruntu w użytkowanie wieczyste), ujawnione w Kw. Nr [...]. Dalej organ stwierdził, że oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu [...] S.A. spowodowało trwałe rozdysponowanie gruntu położonego przy ul. [...] na rzecz osób trzecich. Zawarcie umów notarialnych sprzedaży [...] lokali mieszkalnych wraz z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych byłych właścicieli.
Od powyższej decyzji strony złożyły odwołanie. Odwołujący się wskazali, iż w decyzji z dnia [...] maja 2008 r. organ nie ustalił na ich rzecz odszkodowania za działki nr [...] oraz podnieśli, iż rozdysponowanie przez organ działką nr [...] było bezpodstawne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. i w całości przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skoro niniejsze postępowaniu toczyło się z wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1946 r., to organ w pierwszej kolejności zobligowany jest do zbadania przesłanek wynikających z tego przepisu i przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Ponadto wskazał, że strony oczekujące na pozytywne załatwienie wniosku dekretowego mogą złożyć wniosek o wszczęcie postępowania mającego na celu wycofanie z obrotu prawnego decyzji i umowy, na podstawie których podmiot trzeci jest obecnie użytkowaniem wieczystym nieruchomości, stanowiących przeszkodę prawną do ustanowienia użytkowania wieczystego na przedmiotowym gruncie (działka nr [...]).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] Prezydent W., po ponownym rozpatrzeniu wniosku K.J. z dnia [...] sierpnia 1949 r., odmówił spadkobiercom dawnego właściciela ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa [...] S.A., oznaczonej jako część działki ew. nr [...] z obrębu [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M.B. i J.J., ponownie podnosząc nierozważenie całości żądań oraz nierozważenie okoliczności dotyczących uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1995 r. Nr [...].
Po rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewoda [...] zaznaczył, że jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji powołany został przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz.279). Treść powyżej przepisu art. 7 zakreśla w sposób jednoznaczny kryteria prawne i faktyczne, których kumulatywne wystąpienie obliguje organ do uwzględnienia wniosku dotychczasowego właściciela o ustanowienie na gruncie prawa użytkowania wieczystego. Przesłankami wypełniającymi te kryteria są: złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę oraz korzystanie z gruntu dające się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego).
Z daniem Wojewody, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił przesłankę jaką jest termin złożenia wniosku dekretowego. Odnosząc się do drugiej przesłanki wskazanej w art. 7 dekretu w postępowaniu wyjaśniającym ustalił, że przedmiotowy grunt nie jest objęty żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś brak planów miejscowych w świetle obowiązującego prawa nie stanowi przeszkody w wydaniu decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz dotychczasowych właścicieli gruntów [...] i ich następców prawnych.
Dalej Wojewoda wskazał, za organem pierwszej instancji, że w obowiązującym studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego W. (uchwała nr [...] Rady W. z dnia [...] października 2006 r.) przedmiotowa nieruchomość znajduje się w strefie oznaczonej symbolem [...]-teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. W strefie tej:
– ustala się priorytety dla lokalizowania funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej;
– dopuszcza się lokalizowanie na terenach M1 i M2 - funkcji usługowej, z zaleceniem by udział tej funkcji kształtował się do 40% powierzchni zabudowy na terenie.
Wobec powyższego organ pierwszej instancji słusznie uznał, że przedmiotowa nieruchomość spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu. Jednakże nieruchomość ta została objęta decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1995 r. Nr [...], stwierdzającą z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. - przez Przedsiębiorstwo [...] S.A. nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu ozn. jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] i własność budynku (w budynku nastąpiła sprzedaż lokali z równoczesnym oddaniem części ułamkowej gruntu w użytkowanie wieczyste), co zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. Aktualnie więc, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, zarówno z przyczyn prawnych jak i faktycznych nie ma możliwość przyznania prawa użytkowania wieczystego, ponieważ nieruchomość jest w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa [...] S.A. oraz osób fizycznych, których prawa są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych określoną w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.
Organ podniósł, że zgodnie z opiniami prezentowanymi w judykaturze, gdy na nieruchomości dekretowej ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, nawet w sytuacjach gdy w sposób niezgodny z prawem odmówiono dotychczasowemu właścicielowi ustanowienia użytkowania wieczystego, dopóki nie dojdzie do rozwiązania użytkowania wieczystego, a osoba trzecia korzysta z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz innej osoby.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnieśli J.J. i M.B.
Skarżący zarzucili:
1) naruszenie art. 12, art. 35 § 3 i art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie istoty sprawy w zakresie żądań przyznania odszkodowania za pozbawienie poprzedników prawnych skarżących prawa własności działki nr [...] przy ul. [...] w W. i nierozstrzygnięcie żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do innej działki o takiej samej wartości,
2) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie działań zmierzających do wyjaśnienia kwestii ważności (skuteczności) decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. o nabyciu z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] przy ul. [...] w W. i własności budynku oraz zaniechanie działań zmierzających do wyjaśnienia kwestii ważności (skuteczności) umów ustanowienia odrębnej własności lokali w tymże budynku oraz ich sprzedaży osobom trzecim;
3) naruszenie art. 34 ust. 3 w związku z art. 4 pkt 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez pominięcie w sprawie okoliczności, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1995 r. została wydana w oczywistej sprzeczności z tymże przepisem, w sytuacji gdy od [...] listopada 1993 r. organ ten wiedział o toczącym się postępowaniu z wniosku skarżących dotyczącym prawidłowości nabycia działki nr [...] przy ul. [...] przez Skarb Państwa i oddania jej w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu [...] S.A.;
4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 poprzez zaniechanie uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., w sytuacji gdy przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji uzasadniał uchylenie decyzji tego organu przez organ wyższego stopnia.
W tej sytuacji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] nie narusza prawa.
Artykuł 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w stosunku do dawnych właścicieli formułuje tylko dwie przesłanki, których spełnienie nakazuje gminie uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (złożenie w ustawowym terminie tzw. wniosku dekretowego oraz zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zabudowania). Jednakże nie oznacza to, że łączne spełnienie tych warunków umożliwia w każdym przypadku prawnie skuteczne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Wykładni bowiem art. 7 ust. 2 dekretu nie można dokonywać w oderwaniu od pozostałych norm prawnych składających się na obowiązujący system prawa, w tym również m.in. od ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 7 ust. 3 dekretu w razie uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gmina obowiązana jest określić warunki, pod którymi umowa może być zawarta. Dlatego też organ administracji publicznej rozstrzygający o zasadności wniosku dekretowego musi rozważyć, czy stan prawny gruntu oraz znajdującego się na nim budynku pozwala na wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego oraz umożliwia jej wykonanie, poprzez określenie warunków zawarcia umowy, o której mowa w art. 7 ust. 3 dekretu (np. w zakresie warunków sprzedaży budynku znajdującego się na nieruchomości objętej działaniem dekretu), zwłaszcza że decyzja trwale niewykonalna w dniu jej wydania obarczona jest wadą, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organy obu instancji słuszne poczyniły ustalenia w tym zakresie. Sąd podziela stanowisko organu, że oddanie gruntów, przejętych w trybie powołanego dekretu z 1945 r., w użytkowanie wieczyste w drodze decyzji administracyjnej lub umowy cywilnoprawnej innym podmiotom, dopóki decyzje te lub umowy pozostają w obrocie prawnym, uniemożliwia oddanie tych gruntów w użytkowanie wieczyste właścicielowi lub jego następcom prawnym na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Przedmiotem postępowania w trybie uregulowanym w powołanym przepisie mogą być bowiem jedynie grunty stanowiące własność gminy, będące w jej posiadaniu, do których innym osobom nie przysługuje prawo użytkowania wieczystego. W sytuacji spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, skuteczne prawnie rozdysponowanie przedmiotowymi nieruchomościami na rzecz osób trzecich może zatem być podstawą odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela nieruchomości [...] lub jego następcy prawnego. Tak więc, grunt oddany w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej (w niniejszej sprawie na rzecz Przedsiębiorstwa [...] S.A.), która jest właścicielem budynków na gruncie, uniemożliwia ustanowienie kolejnego prawa użytkowania wieczystego. Stanowisko orzecznicze w tym zakresie jest już ugruntowane (por. wyrok z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 271/09 oraz z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1057/10).
Odrębną zaś kwestią pozostaje ocena prawidłowości wydania decyzji przez Wojewodę [...] z dnia [...] lipca 1995 r. Nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] S.A., prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...]. Na dzień bowiem wydawania decyzji z dnia [...] lipca 1995 r. pozostawała nie rozpatrzona sprawa z wniosku J.J. i M.B. z dnia [...] lutego 1993 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1955 r. Sprawa ta została rozstrzygnięta decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 1997 r., który stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej, w następstwie zaś tego rozstrzygnięcia, i kolejnej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 1988 r., podlegał badaniu ponownie wniosek K.J. z dnia [...] sierpnia 1949 r.
Zdaniem Sądu, na co wskazywał zresztą Wojewoda [...] w trakcie postępowania odwoławczego, kwestia prawidłowości wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1995 r. Nr [...], z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne, powinna podlegać ocenie w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, wynik tego postępowania będzie przesądzał o spornych żądaniach co do działki nr [...].
W ocenie Sądu nadal też pozostaje otwarta dla stron kwestia roszczeń odszkodowawczych (czy się należą lub nie), co do pozostałej części działek z nieruchomości oznaczonej hipotecznie [...] tj. nr [...]-cz, nr [...] i nr [...]-cz.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło