I SA/Wa 1723/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-08

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Gabriela Nowak, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej, która wywołała nieodwracalne skutki prawne, może zostać uchylona, jeśli organ nie zbadał przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organy nie zbadały prawidłowo przeznaczenia nieruchomości w planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. Brak takiego zbadania stanowił uchybienie zasadom postępowania administracyjnego i uniemożliwiał prawidłową ocenę, czy nieruchomość podlegała komunalizacji lub wyłączeniu z niej. Sąd uznał również, że stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej działki zbytej przez gminę było prawidłowe ze względu na nieodwracalne skutki prawne.
Stan faktyczny
Gmina T. zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody Warszawskiego z 1996 r. w części dotyczącej nabycia przez gminę własności nieruchomości. Minister uznał, że nieruchomości te nie podlegały komunalizacji, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej pozostawały w zarządzie Nadleśnictwa C. lub należały do Państwowego Funduszu Ziemi. Gmina zarzuciła organom naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym nierozpoznanie wniosków o nieodpłatne przekazanie nieruchomości na cele związane z zadaniami gminy. Sąd uchylił decyzje organów, uznając, że nie zbadano prawidłowo przeznaczenia nieruchomości w planach zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2005 r.; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono zwrot kosztów postępowania od Ministra na rzecz Gminy T.; nakazano zwrot nadpłaconego wpisu sądowego Gminie T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Gminy T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]lipca 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej Gminy T. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. nakazuje zwrócić Gminie T. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Gminy T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę T. własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej T. obrębie [...] numerem działki [...] oraz numerami działek [...] powstałych w wyniku podziału skomunalizowanej działki nr [...], opisanych w kartach inwentaryzacyjnych nr [...] i nr [...], oraz stwierdził, że decyzja Wojewody Warszawskiego z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę T. własności nieruchomości oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej T. obrębie [...] jako działka nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, że przedmiotowe nieruchomości nie podlegały komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), ponieważ w dniu wejścia w życie tej ustawy pozostawały w zarządzie Nadleśnictwa C., o czym świadczy umowa w sprawie przekazania nieruchomości z dnia 9 lutego 1983 r., zawarta między Gminnym Dyrektorem Szkół w T. a [...] Zespołem Leśnym. Organ nadzoru wyjaśnił również, że nie można stwierdzić nieważności decyzji komunalizacyjnej w całości, albowiem wywołała ona nieodwracalne skutki prawne w odniesieniu do bieżącej działki nr [...], sprzedanej przez Gminę T. na rzecz osób fizycznych. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] wystąpiła Gmina T. podnosząc, że wbrew twierdzeniu zawartemu w decyzji, w dniu komunalizacji działki nr [...] i nr [...] nie należały do Nadleśnictwa C., lecz do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a ponadto działka nr [...] nie była przedmiotem umowy o przekazaniu nieruchomości z dnia 9 lutego 1983 r. Wskazano ponadto, że umowa z dnia 9 lutego 1983 r. jest nieważna, ze względu na brak kompetencji Gminnego Dyrektora Szkół w T. do przekazania nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz państwowej jednostki organizacyjnej. W ocenie wnioskodawcy, Nadleśnictwo C, nie nabyło działki nr [...], gdyż działka należała do terenowego organu administracji państwowej, a jeżeli [...] Zespół Leśny w W. sprawował zarząd na działce, to wykonywał go w imieniu terenowego organu administracji państwowej, którego następcą prawnym jest Gmina T. Pełnomocnik Gminy T. wystąpił jednocześnie z wnioskiem o uchylenie decyzji nadzorczej i wydanie takiej samej decyzji komunalizacyjnej jak zakwestionowana lub decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Gminę T. nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] w trybie art. 5 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Działki te pozostają bowiem w związku z wykonywaniem przez Gminę T. jej zadań, tj. w związku z przejęciem szkół przez gminy, ew. dla zasilenia mieszkaniowego zasobu gminy istniejącymi na działkach lokalami. Nadleśnictwo C., w odpowiedzi na powyższe, podtrzymało swój wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] oraz poinformowało, że w jego ocenie, uwadze Gminy T. nie mógł ujść fakt, że Nadleśnictwo C. przebudowało dawny budynek szkolny, adaptowało go na cele mieszkalne i zasiedliło pracownikami tego Nadleśnictwa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wskazał, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej T. obrębie [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha nie spełnia jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, tj. nie należała do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, do przedsiębiorstwa państwowego, dla którego wcześniej wspomniane organy pełnią funkcję organu założycielskiego ani do zakładu i innej jednostki organizacyjnej podporządkowanej tym organom. Organ wyjaśnił, że w dniu komunalizacji przedmiotowa nieruchomość należała do innego podmiotu, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy dokumenty (uwierzytelnione kserokopie): - pismo Kuratorium Oświaty i Wychowania w W. z dnia 24 stycznia 1980 r. zawierające prośbę o wyrażenie zgody m.in. na przekazanie obiektu po zlikwidowanej szkole podstawowej w S. na rzecz [...] Zespołu Leśnego, ze względu na brak zainteresowania "władz terenowych" zwolnionymi obiektami, - pismo Ministerstwa Oświaty i Wychowania z dnia 10 lipca 1980 r. informujące, że decyzją z dnia [...] lipca 1980 r. Minister wyraził zgodę na przekazanie nieruchomości, w tym na rzecz [...] Z. L. - umowa z dnia 9 lutego 1983 r., sporządzona pomiędzy Gminnym Dyrektorem Szkół w T. a [...] Zespołem Leśnym w W. w sprawie przekazania -przejęcia budynku poszkolnego w S, - protokół zdawczo-odbiorczy działki nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej budynkami i urządzeniami, stanowiący załącznik do umowy z dnia 9 lutego 1983 r. Odnośnie nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha (obecnie działki nr [...]), Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że nie podlegała ona komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Zgodnie z tym przepisem, składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają mieniem komunalnym, jeżeli należą do Państwowego Funduszu Ziemi. Wypis z rejestru gruntów z dnia 18 października 1996 r. potwierdza, że w dniu komunalizacji działka nr [...] należała do Państwowego Funduszu Ziemi, a w związku z tym Gmina T. nie mogła jej nabyć w trybie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy - Przepisy wprowadzające (...). Minister wyjaśnił, że stwierdzenie nabycia przez Gminę T. z mocy prawa własności nieruchomości nie należącej do żadnego z podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 cyt. ustawy oraz wyłączonej spod komunalizacji na zasadzie art. 11 ust. 1 pkt 3 tej ustawy stanowi rażące naruszenie prawa, tj. wskazanych wyżej przepisów, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W odniesieniu do nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...], na przeszkodzie działaniu takiemu stoi przepis art. 156 § 2 k.p.a., w myśl którego, nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z nieodwracalnymi skutkami prawnymi w rozumieniu tego przepisu mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy organ administracji publicznej przysługującymi mu środkami i w ramach własnych kompetencji nie może przywrócić stanu istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji. W rozpoznawanej sprawie oprócz przesłanki pozytywnej stwierdzenia nieważności ww. Wojewody Warszawskiego zaistniała również przesłanka negatywna, a mianowicie - jak wynika z materiału dokumentacyjnego - Gmina T. zbyła działkę nr [...] na rzecz osób fizycznych. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]sierpnia 2007 r. nr [...] wniosła Gmina T. reprezentowana przez adwokata P. M. Zaskarżonej decyzji zarzucono: – naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: – art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez przyjęcie, iż działki nr [...] w dniu wejścia w życie ww. ustawy nie podlegały przejęciu przez Gminę T., – art. 13 i art. 17 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) przez przyjęcie, iż przekazanie działki nr [...] na mocy umowy z dnia 9 lutego 1983 r. [...] Zespołowi Leśnemu jest obrotem nieruchomościami skutkującym zbyciem wszelkich praw do nieruchomości, oraz przyjęcie, iż Nadleśnictwo C., nie wykonywało trwałego zarządu działki nr [...] w imieniu terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego działającego w imieniu Gminy T., a w imieniu Skarbu Państwa, – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie: – art. 157 § 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, iż Nadleśnictwo C. jest stroną postępowania w przedmiocie nieodpłatnego nabycia nieruchomości na podstawie art. 5 ustawy komunalizacyjnej, a w konsekwencji wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z rażącym naruszeniem prawa, – art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 ust. 1, 107 § 3 i 136 k.p.a. przez nierozpoznanie wniosku skarżącej Gminy o nieodpłatne przekazanie własności działki nr [...] oraz działek nr [...] na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej jako związanych z realizacją zadań Gminy w zakresie edukacji publicznej oraz gminnego budownictwa mieszkaniowego, – art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 ust. 1, 107 § 3 i 136 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącej Gminy o nieodpłatne przekazanie własności działki nr [...] oraz działek nr [...] na podstawie art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz z § 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 października 1993 r. w sprawie przekazania składników majątkowych szkół podstawowych, których prowadzenie przechodzi do obowiązkowych zadań własnych gmin z dniem 1 stycznia 1994 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 450) jako stanowiących mienie szkoły i związanych z wykonywaniem przez skarżącą Gminę swoich ustawowych zadań. Mając powyższe na uwadze skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracyjny. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do akt sprawy wpłynęło też pismo Nadleśnictwa C. w P. z dnia 31 grudnia 2007 r. ustosunkowujące się do skargi i wnoszące o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, chociaż także z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzorczym. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W swej decyzji orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. IV SA 1030/97). Stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który komunalizacji stałby na przeszkodzie z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy. Wyjaśnić należy, powołując się w tym miejscu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1370/98, LEX nr 47354, że ani rady narodowe ani terenowe organy administracji państwowej nie były właścicielami mienia ogólnonarodowego, gdyż były to tylko organy Państwa, a własność tegoż mienia przysługiwała niepodzielnie właśnie Państwu. Organy te natomiast w imieniu Państwa w granicach upoważnienia ustawowego reprezentowały je jako właściciela na zewnątrz w sprawach dotyczących tego mienia (działały w jego imieniu). Stąd też określenie "należące" zawarte w art. 5 ust. 1, które jest podstawową przesłanką komunalizacji w oparciu o tę normę, należy rozumieć jako możliwość szerokiego dysponowania mieniem ogólnonarodowym przez rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej. W ocenie organu nadzoru przedstawione przez N. C. dokumenty świadczą o tym, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obrębie [...] numerem działki [...] nie należała do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, tj. nie należała do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, do przedsiębiorstwa państwowego, dla którego wcześniej wspomniane organy pełnią funkcję organu założycielskiego ani do zakładu i innej jednostki organizacyjnej podporządkowanej tym organom. Wyłączeniu z komunalizacji podlega mienie, które bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, znajdowało się w zarządzie innych niż Państwo, państwowych jednostek organizacyjnych. Jednostki te uzyskiwały prawo zarządu na podstawie decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego, lub na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu nieruchomości pomiędzy jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy nabycia nieruchomości (art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), a wcześniej na podstawie decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie, w trybie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159 ze zm.), które następnie przekształciło się w zarząd. Ustanowienia prawa zarządu nie można domniemywać, musi ono wynikać wprost z decyzji lub umowy o przekazaniu nieruchomości pomiędzy jednostkami organizacyjnymi. Na podstawie przedstawionych przez Nadleśnictwo C. dokumentów, które powinny być ocenione przez organ nadzoru pod kątem obowiązujących wówczas regulacji prawnych, organ nadzoru powinien ustalić, jaki tytuł prawny do nieruchomości przysługiwał Warszawskiemu Zespołowi Leśnemu. Zauważyć należy bowiem, że umowa z dnia 9 lutego 1983 r. mówi nieprecyzyjnie o "przekazaniu na własność budynku poszkolnego wraz z przynależną działką gruntu". Skoro przekazanie nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji Ministra Oświaty i Wychowania z dnia [...]lipca 1980 r. (§ 2 umowy) wyjaśnienie, na jakiej podstawie prawnej decyzję tę wydano, może okazać się pomocne przy określeniu tytułu jednostki do nieruchomości. Dopiero ustalenie tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości pozwoli uznać Nadleśnictwo C. za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizcyjnej. W tym zakresie zatem stanowisko organu nadzoru, w ocenie Sądu, jest przedwczesne. Odnosząc się do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę T. własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obrębie [...] numerami działek [...] powstałych w wyniku podziału skomunalizowanej działki nr [...], w ocenie organu nadzoru nieruchomość nie mogła podlegać komunalizacji, gdyż działka o numerze ewidencyjnym [...] stanowiła grunty Państwowego Funduszu Ziemi i jako taka podlegała wyłączeniu z komunalizacji (art. 11 ust.1 pkt 3 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych). Wniosek taki organ wywiódł przede wszystkim z wypisu z rejestru gruntów nieruchomości Gminy T. Z dokumentu tego, według stanu na dzień 22 marca 1990 r., wynika, że wymieniona powyżej działka została zaliczona do Państwowego Funduszu Ziemi, rodzaj użytku – tereny zabudowane, grunty zkrzewione. Zasadnicze znaczenie w sprawie miało ustalenie na dzień 27 maja 1990 r., tj. wejścia w życie wyżej cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, na jakie cele nieruchomość oznaczona jako działka nr ew. [...] była przeznaczona oraz czy nie była oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz.74) obowiązujące w tej dacie precyzowały w jakich okolicznościach grunty państwowe położone na obszarze miast wchodzą w skład Państwowego Funduszu Ziemi. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, obowiązujący w dniu 27 maja 1990 r., stanowił: "Grunty państwowe położone na obszarach miast, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, nie oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, wchodzą w skład Państwowego Funduszu Ziemi." Stosownie też do art. 33 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 94) obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., podstawę gospodarki gruntami stanowił miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zasadnicze zatem znaczenie w sprawie miało ustalenie na dzień 27 maja 1990 r. na jakie cele sporna nieruchomość była przeznaczona w planach zagospodarowania przestrzennego oraz czy nie była oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego, aby nieruchomość była oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przesądzającym zatem w sporze winno być zbadanie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. W tym aspekcie organ nadzoru nie badał prawidłowości decyzji komunalizacyjnej. Należy też wskazać, że zagadnieniem wyłączenia z komunalizacji gruntów Państwowego Funduszu Ziemi w sytuacji określonej w art. 91 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 26 stycznia 1998 r. (I SA 979/97 publ. Lex nr 45063) oraz z dnia 26 lutego 1998 r. (I SA 1285/97, publ. Lex 45069). W orzeczeniach tych Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że dla celów komunalizacji podstawowe znaczenie ma funkcja, jaką dla określonej nieruchomości wyznacza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do stwierdzenia przez organ nadzoru wydania decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] z naruszeniem prawa w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę T. własności nieruchomości oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej T. obrębie [...] jako działka nr [...], Sąd podziela stanowisko Ministra, że zbycie działki przez Gminę T. na rzecz osób fizycznych spowodowało nieodwracalne skutki prawne. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd uznał je za bezzasadne. W tym stanie rzeczy, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2005 r. naruszają przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), a także art. 11 ust. 1 pkt 3 tej ustawy przez jego zastosowanie. Ponadto organ orzekający nie badając przeznaczenia nieruchomości w planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie 27 maja 1990 r., czyli w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, nie wyjaśnił sprawy w sposób wyczerpujący i dokładny, a tym samym uchybił zasadom postępowania administracyjnego określonym w art. 7 kpa oraz 77 § 1 k.p.a. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło