I SA/Wa 1724/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie N. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów postanawia przyznać A. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W . Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2009 r. A. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie N. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kserokopii dokumentów. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1724/09. W dniu 21 grudnia 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw A. P. na przedmiotowe postanowienie wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Strona ujawniła również, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, którego połowa jest zupełnie zniszczona, zagrzybiała, na ścianach brakuje tynków oraz działki o powierzchni [...] ha. Ponadto oświadczyła, iż znajduje się w ciężkich warunkach materialnych i życiowych. Cierpi na wiele schorzeń – choruje na [...]. Jest [...], w związku z czym od lutego do maja przebywała w szpitalu. Zmuszona jest do codziennego zażywania leków, na wykupienie których nie ma pieniędzy. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada pieniędzy na kupno węgla i drzewa na zimę. A. P. dodała również, że w domu w którym zamieszkuje nie ma wody, centralnego ogrzewania, nie ma mebli, telewizora. Ponadto na skutek powodzi, która nawiedziła jej dom 26 czerwca 2009 r. zalana została piwnica domu oraz działka na której posadowiony jest dom. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P. dołączyła: - zaświadczenie z dnia 2 grudnia 2009 r. wystawione przez Sołtysa wsi B., który potwierdził, iż skarżąca została znacznie poszkodowana na skutek powodzi, a budynek w którym mieszka jest posadowiony na terenie podmokłym, wymaga remontu oraz odwodnienia – izolacji nieruchomości i budynku, - rachunek wystawiony przez pracownika sklepu wielobranżowego w B., iż w listopadzie 2009 r. skarżąca zakupiła dwie butle gazowe, - kopię karty leczenia szpitalnego potwierdzającej, iż w dniach 6 marca do 16 marca 2009 r. skarżąca przebywała w szpitalu w B., oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego, kopie trzech faktur VAT na zakup leków w wysokości 95,52 zł, 321,05 zł oraz 104,29 zł. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym, - dwa oświadczenia z dnia 17 grudnia 2009 r. określające wydatki miesięczne na produkty żywnościowe i drobne usługi w gospodarstwie domowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych stanowi instytucję wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy. Taka sytuacja w niniejszej sprawie zachodzi. W świetle wykazanych przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej uzasadniona jest ocena, że znajduje się ona w sytuacji kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Źródłem dochodu A. P. jest bowiem emerytura w wysokości około [...] zł z której to kwoty strona musi samodzielnie opłacić koszty związane z utrzymaniem, w tym z zakupem leków. Uwzględniając podeszły wiek skarżącej, należy również wykluczyć możliwość dodatkowego zarobkowania, uznać należy, że nie jest ona w stanie samodzielnie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.