I SA/Wa 1724/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Joanna Skiba(spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] czerwca 2019 r., nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Burmistrz Miasta M. decyzją z [...] września 2018 r., nr [...] orzekł o przyznaniu P. K. zasiłku stałego od [...] września 2018 r. do [...] września 2020 r. i opłaceniu składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2019 r. organ ten uchylił następnie własne ww. orzeczenie z [...] września 2019 r., z uwagi na okoliczność odbywania przez beneficjenta pomocy kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym, w związku z czym nie przysługuje mu prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. K. Stwierdził w nim, zakład karny nie pokrywa niezbędnego zapotrzebowania na żywność i nie wydaje skazanemu odpowiednich środków higieny. Nie jest też w stanie zaopatrzyć go w protezę zębową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] czerwca 2019 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. (Dz.U. z 2018 r. poz.1508). Zgodnie z art. 13 ust. 1 tego aktu osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z wyjątkiem osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Natomiast osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej, a za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń (art. 13 ust. 2 u.p.s). Art. 13 ustawy o pomocy społecznej nie uprawnia organów do stosowania tego przepisu w ramach uznania administracyjnego, gdyż ma on charakter bezwzględnie obowiązujący. Kolegium wskazało, że okolicznością bezsporną jest przebywania przez odwołującego od [...] marca 2019 r. w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Skoro osoby takie tracą prawo do wszystkich świadczeń pomocowych, to zasadne było uchylenie decyzji przyznającej zasiłek stały od dnia rozpoczęcia odbywania kary. Fakty, które podnosi skarżący w odwołaniu, tj. o niskiej jakości otrzymywanej żywności lub też braku innych artykułów codziennego użytku, nie mają wpływu na prawidłowość wydanej decyzji. Jednocześnie Kolegium wskazało, że wnioskodawca miał świadomość obowiązku informowania Ośrodka Pomocy Społecznej o każdorazowych zmianach w wysokości dochodów lub innych warunków mających wpływ na udzielanie pomocy, gdyż takie pouczenie znalazło się w samej decyzji przyznającej zasiłek stały, lecz P. K. nie poinformował organu o zmianie sytuacji osobistej. Ze skargą na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wystąpił P.K. Wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i przywrócenie zasiłku stałego. Wskazał, że jest osobą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Nie ma na podstawowe potrzeby, takie jak znaczki, dożywienie, środki czystości i chemii gospodarczej, czy protezę zębową, a brakuje mu kilkunastu zębów. Ma przez to problemy zdrowotne. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium w C. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organu. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. Bezsporną w sprawie jest okoliczność, że P.K. przebywał w Zakładzie Karnym w K. od [...] marca 2019 r., przy czym termin końca kary określono na dzień [...] grudnia 2019 r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. (Dz.U. z 2018 r. poz.1508 ze zm.), który ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej, osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń społecznych. Przepis ten ma takie znaczenie, iż osoba przebywająca w zakładzie karnym nie może starać się o przyznanie świadczeń z prawa pomocy i fakt odbywania kary pozbawienia wolności jest samoistną przesłanką do odmowy przyznania tego rodzaju świadczeń. Uzasadnieniem pozbawienia prawa do świadczeń osób odbywających karę pozbawienia wolności jest fakt pozostawania osadzonych na utrzymaniu państwa, poza tym wobec tych osób ryzyko wystąpienia okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy praktycznie nie występuje. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeksu karnego wykonawczego (Dz.U. nr 90, poz. 557 ze zm.) osobie odbywającej karę pozbawienia wolności i tymczasowo aresztowanej zapewnia się minimum 3 razy dziennie posiłek, o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej 1 gorący, odpowiednie warunki mieszkaniowe, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę oraz obuwie (art. 109-111 k.k.w.) - (wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2905/14, LEX nr 1656563). Natomiast w sytuacji gdy dana osoba zostaje pozbawiona wolności w trakcie pobierania świadczeń z pomocy społecznej i legitymuje się decyzjami w przedmiocie przyznania świadczeń, wówczas niezbędne jest wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn.. akt I OSK 1313/11, publ. CBOSA). Analiza tego przepisu prowadzi bowiem do wniosku, że przewidziana jest możliwość zmiany lub uchylenia na niekorzyść strony bez jej zgody decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 u.p.s. W rozpatrywanej sprawie zaistniała wskazana w cytowanych przepisach sytuacja. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza bowiem (pismo z Zakładu Karnego w K. z [...] maja 2019 r. ), że skarżący w trakcie pobierania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego rozpoczął odbywanie kary pozbawienia wolności od dnia [...] marca 2019 r. Skoro osoby odbywające wymienioną karę tracą prawo do wszystkich świadczeń pomocowych, to zasadne było uchylenie decyzji przyznającej skarżącemu pomoc w formie zasiłku stałego oraz opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od wskazanego wyżej terminu. Od tego bowiem dnia skarżący pozostaje na utrzymaniu państwa i zakład karny, w którym przebywa zapewnia mu odpowiednie warunki mieszkaniowe, a także opiekę zdrowotną, posiłki oraz odzież. Poza tym uchylenie decyzji przyznającej zasiłek stały z pomocy społecznej od dnia odbywania kary pozbawienia wolności nie wyklucza ponownego ubiegania się o świadczenia z po opuszczeniu zakładu karnego. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i skarga P. K. w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).