I SA/Wa 1726/18

Starszy referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi N.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wraz ze skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego skarżąca N.S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, w skład którego wchodzi również ich małoletnia córka (urodzona w 2017 r.). Środki utrzymania rodzina czerpie z wynagrodzenia męża skarżącej ze stosunku pracy w wysokości [...]. Z oświadczenia wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani środków majątkowych poza samochodem. Skarżąca podała, że koszty wynajmu mieszkania wynoszą [...], opłaty za media [...], a ubezpieczenie samochodu ([...]). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, o czym stanowi art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a., jest ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), lub w zakresie częściowym – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata) został uznany za uzasadniony. Taka ocena była spowodowana przyjęciem, że deklarowane przez skarżącą dochody pochodzące z wynagrodzenia męża mogą pozostawać niewystarczające do ustanowienia pełnomocnika z wyboru, jeżeli równolegle stanowią jedyne źródło pokrywania wydatków na utrzymanie rodziny. Wprawdzie wysokość wskazanego wynagrodzenia nie może być postrzegana jako niska, to jednakże wziąć pod uwagę należało fakt, iż skarżąca i jej mąż przebywają w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy jako cudzoziemcy. Sytuacja materialna cudzoziemców w kraju przyjmującym nie jest prostą wypadkową ich aktywności zawodowej, albowiem musi uwzględniać również ekonomiczne koszty ich adaptacji w państwie czasowego zamieszkania. Nabycie kompetencji językowo-kulturowych przez cudzoziemca oraz funkcjonowanie w ramach sieci społecznej i korzystanie z jej wsparcia w sposób równoważny sposobowi, według którego funkcjonują osoby w pełni zasymilowane, mają wpływ nie tylko na wysokość dochodów osób poruszających na obcym rynku pracy i wykonywanie pracy odpowiadającej posiadanym kwalifikacjom, ale również ponoszone konieczne wydatki, toteż kwota uzyskiwanego przez męża skarżącej wynagrodzenia i jego relacja do kosztów utrzymania nie mogła podlegać ocenie opartej na takich samych kryteriach, które znajdują zastosowanie w stosunku do osób stale zamieszkujących w Polsce. We wniosku skarżąca przedstawiła niepełną strukturę swoich wydatków, niemniej nie ma podstaw, by uznać, że jej koszty utrzymania obejmują tylko wyszczególnione wydatki, czy też, by pozostałe wydatki nie zostały wymienione ze względu na ich marginalny wpływ na budżet domowy. Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Zainicjowana przez skarżącą sprawa mieści się w zakresie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.. Oznacza to, że skarżąca w toku postępowania sądowego nie jest zobowiązana ponosić żadnych kosztów sądowych związanych ze swoją aktywnością procesową, toteż rozpatrzenie żądania przyznania tego rodzaju uprawnienia na mocy wydanego przez organ sądowy postanowienia należało uznać za zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.