I SA/Wa 1727/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. S. kwotę [...] zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], nazwanym bezzasadnie decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] września 2009 r., nr [...] zawieszające postępowanie administracyjne do czasu ustalenia następstwa prawnego po A. J. i A. D. oraz wzywające wnioskodawcę do wystąpienia do właściwego sądu o ustalenie następstwa prawnego po zmarłych. W tym miejscu Sąd zauważa, że chociaż zaskarżone orzeczenie zapadło w formie decyzji a nie prawidłowo w formie postanowienia, uchybienie to nie wpływa na ocenę istotnych zagadnień będących przedmiotem niniejszej sprawy, a przywołana w jego treści podstawa prawna nie pozostawia wątpliwości, że miało ono charakter oczywistej omyłki. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu [...] listopada 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek J. S. reprezentowanego przez pełnomocnika r.pr. T. P. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1950 r., znak: [...] odmawiającego przyznania A. D., E. S. oraz spadkobiercom A. J. prawa własności czasowej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka [...]. W trakcie postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, na skutek upływu czasu jaki minął od wydania decyzji odmownych w sprawie przyznania własności nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło czynności zmierzające do ustalenia kręgu stron postępowania, w tym wszystkich spadkobierców dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem dnia [...] września 2009 r. organ zawiesił postępowanie administracyjne do czasu ustalenia następstwa prawnego po A. J. i A. D. oraz wezwał wnioskodawcę do wystąpienia do właściwego sądu o ustalenie następstwa prawnego po zmarłych. Pismem z dnia [...] października 2009 r. J.S. reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. P. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, wskazując że wydane przez Kolegium rozstrzygnięcie pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, ponieważ to po stronie organu a nie strony leży obowiązek ustalania wszystkich stron postępowania. Po rozpatrzeniu niniejszego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie i wskazało, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym w niektórych sytuacjach rozłożony na oba podmioty uczestniczące w postępowaniu, a przede wszystkim na stronę. Organ wskazał ponadto, że w chwili obecnej wyczerpał możliwości ustalenia spadkobierców byłych właścicieli dekretowych. Jednocześnie podkreślił, że sprawa ustalenia stron postępowania stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie art. 7, 8, 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i art. 97 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niezastosowanie. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie w całości i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].09.2009r. oraz z dnia [...].02.2010 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że zaskarżone decyzje zostały skierowane do osób nieżyjących - L. D., który zmarł [...].06.1996r. r. (akt zgonu k. 45 akt sądowych) - H. L., która zmarła [...] lipca 2007 r. (akt poświadczenia dziedziczenia k.186 akt sądowych) - A. L., który zmarł [...].06.1999r. ( akt zgonu k. 507) - A. S., który zmarł [...].08.2009r.( akt zgonu k. 503) W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ażeby można było mówić o postępowaniu musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok WSA z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 2422/03, Lex nr 190564; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004, z. 3, poz. 33). Powyższe oznacza, że wymienione wyżej osoby, które zmarły przed dniem wydania obu orzeczeń nie mogły być ich stroną, bowiem z chwilą śmierci strony postępowania, w jego prawa i obowiązki powinni wstąpić jego następcy prawni. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Mając na uwadze, że oba rozstrzygnięcia podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał ich merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.