I SA/Wa 1727/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-13

Skład orzekający: Justyna Wtulich – Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności w kontekście zmiany rozporządzeń w tym zakresie?
Ratio decidendi
Przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu zależy od przepisów obowiązujących w momencie wszczęcia postępowania w danej instancji. W przypadku, gdy skarga kasacyjna wpłynęła przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Koszty pomocy prawnej w pierwszej instancji, jeśli postępowanie toczyło się po wejściu w życie nowego rozporządzenia, są ustalane według jego przepisów. Wynagrodzenie obejmuje opłatę podstawową oraz podatek od towarów i usług.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku radcy prawnego D. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu WSA ponownie oddalił skargę. W trakcie postępowania pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą na rozprawach przed WSA i NSA, składając wnioski o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego D. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę w wysokości 516,60 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego D. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup kuponu doładowującego kartę internetową postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego D. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę w wysokości 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych, w tym : tytułem opłaty kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych, tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 96,60 (dziewięćdziesiąt sześć 60/100) złotych. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony radca prawny – D. M. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] oddalił skargę i przyznał ze środków budżetowych Sądu na rzecz radcy prawnego – D. M. kwotę 295,20 zł. W dniu 11 kwietnia 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika z urzędu. W skardze pełnomocnik zawarł wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu jednocześnie oświadczając, że nie zostały one zapłacone w całości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 1307/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 5 lipca 2017 r. Podczas rozprawy pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej, które nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu [...] grudnia 2017 r. Podczas rozprawy pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej, które nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). W niniejszej sprawie, skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika z urzędu wpłynęła do Sądu w dniu 11 kwietnia 2016 r. (data stempla biura podawczego), a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), powoływanego dalej jako "rozporządzenie". Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym opłata maksymalna wynosi 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia, wynosi zgodnie z § 21 pkt 1 lit. c) – 480 zł. Natomiast w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (obecnie 23%). W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik w drugiej instancji sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu z 29 stycznia 2016 r. oraz reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 5 lipca 2017 r. Za pomoc prawną udzieloną przez pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym należało zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit a) czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 360 zł, co stanowi kwotę 180 zł (½ z 360 zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit a) w związku z pkt 1 lit c). Opłata ta ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, w rozpoznawanej sprawie jest to kwota 41,40 zł (23 % x 180 zł). Odnosząc się natomiast do kosztów pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, wskazać należy, że zastosowanie będą miały przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., które weszły w życie w dniu 2 listopada 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1715). Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja, czy też postanowienie Urzędu Patentowego – wynosi 240 zł. W myśl natomiast § 4 ust. 3 rozporządzenia – opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %). Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, stosownie do § 3 rozporządzenia, powinien ponadto zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu jednocześnie oświadczając, że koszty nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne według stawki określonej w § § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia (240 zł), podwyższonego o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania (23%). Z tego względu należało pełnomocnikowi przyznać wynagrodzenie w wysokości 240,00 złotych powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 złotych – łącznie kwotę 295,20 złotych. Reasumując, pełnomocnikowi z urzędu przyznano wynagrodzenie w wysokości 420 zł (240 zł plus 180 zł), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług w kwocie 96,60 zł – łącznie kwotę 516,60 zł. O powyższym orzeczono, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz na podstawie przepisów ww. Rozporządzeń.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło