I SA/Wa 1729/22

WyrokWSA w Warszawie2022-11-28

Skład orzekający: sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy darowizna otrzymana w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek okresowy, pokrywająca opłaty za lokal, stanowi dochód uwzględniany przy ustalaniu kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Darowizna, niezależnie od jej źródła i przeznaczenia, stanowi dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i jest uwzględniana przy ustalaniu kryterium dochodowego. W sytuacji, gdy dochód przekracza ustawowe kryterium, odmawia się przyznania zasiłku okresowego.
Stan faktyczny
A. R. złożył wniosek o zasiłek okresowy z powodu zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku stałego. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (grudzień 2021 r.), obejmujący opłaty za lokal pokryte przez osoby trzecie (darowiznę), przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób naliczenia dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 maja 2022 r. nr KOC/1982/Op/22 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 11 maja 2022 r. nr KOC/1982/Op/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 16 lutego 2022 r. nr OPS.RŚ.5101.4986.2021 odmawiającą A. R. przyznania zasiłku okresowego na czas zawieszenia postępowania w sprawie o ustalenie uprawnień do zasiłku stałego od 1 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu 28 stycznia 2022 r. A. R. złożył wniosek o pomoc w formie zasiłku okresowego z powodu zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku stałego. Organ przytoczył następnie przepisy regulujące przyznawanie zasiłku okresowego na czas zawieszenia postępowania w sprawie o ustalenie uprawnień do zasiłku stałego i stwierdził, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł. Organ ustalił, że A. R. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i utrzymuje się z różnych form pomocy społecznej. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w grudniu 2021 r. wnioskodawca uzyskał dochód w wysokości 828,17 zł, na który składa się kwota opłat za mieszkanie A. R. uiszczana przez osoby trzecie. Z pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia 31 grudnia 2021 r. wynika bowiem, że w grudniu 2021 r. dokonano opłat za lokal w wysokości 828,17 zł. Powyższa kwota podlega uwzględnieniu przy wyliczeniu dochodu wnioskodawcy. Organ wyjaśnił, w jaki sposób na podstawie art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej obliczany jest dochód na potrzeby ustalenia kryterium dochodowego, i stwierdził, że w żadnym przepisie ustawy nie postanowiono, iż kwota darowizny nie podlega zaliczeniu do dochodu, bądź że kwota ta podlega odliczeniu od dochodu. Z tych względów organ przyjął, że nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem darowizna bądź pożyczka, nieistotne, na jaki cel przeznaczona, stanowi dochód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy. W związku z powyższym organ uznał, że dochód A. R. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku był wyższy niż ustawowe kryterium dochodowe, co wykluczało przyznanie świadczenia. A. R. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że nie zgadza się z nią w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu prowadzenia jego sprawy przez organ, opisał swój zły stan zdrowia oraz nieprawidłowości w naliczeniu mu czynszu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne dokonują kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jedynie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, nie jest zatem uprawniony do oceny, czy kontrolowana decyzja w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego jest zgodna z oczekiwaniami i życzeniami skarżącego, bada jedynie, czy decyzja ta została wydana zgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, badając zaskarżoną decyzję pod względem wskazywanego wyżej kryterium legalności, stwierdza, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego i procesowego. Rozpoznawana sprawa dotyczy przyznania skarżącemu, na podstawie art. 106 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, zasiłku okresowego na okres zawieszenia postępowania w sprawie o ustalenie uprawnień do zasiłku stałego od 1 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2022 r. Zgodnie z tym przepisem, na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38, który to przepis określa z kolei zasady przyznawania zasiłku okresowego. Kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest treść art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, a więc również zasiłku okresowego przyznawanego na podstawie art. 106 ust. 8 w zw. z art. 38 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej (a taką osobą niespornie jest skarżący), której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Ustawodawca w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wskazał, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Natomiast w art. 8 ust. 4 wymienił źródła przychodów, które nie są wliczane do kryterium dochodowego. Jak słusznie zauważył organ, z przepisów tych nie wynika, by otrzymana w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku darowizna nie była wliczana do kryterium dochodowego. Wniosek skarżącego o przyznanie pomocy został złożony w dniu 28 stycznia 2022 r. (k. 132 akt administracyjnych), a zatem miarodajne dla ustalenia kryterium dochodowego były przychody skarżącego z grudnia 2021 r. Jak wynika z akt administracyjnych (pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia 31 grudnia 2021 r. – k. 86 akt administracyjnych), w grudniu 2021 r. dokonano opłat w wysokości 828,17 zł za lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] , w którym zamieszkuje skarżący. W odwołaniu od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 16 lutego 2022 r. nr OPS.RŚ.5101.4290.2022 (k. 144 akt administracyjnych) skarżący wyjaśnił, że pomagają mu "prawdziwi altruiści", aby miał dach nad głową i "nie znalazł się w śmietniku". Otrzymana przez skarżącego darowizna, niezależnie od tego, od kogo została otrzymana, i na jaki cel została wykorzystana, zalicza się do przychodów wymienionych w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i jest uwzględniana przy ustalaniu czy doszło do przekroczenia kryterium dochodowego. W konsekwencji organy obydwu instancji zasadnie przyjęły, że skarżący, uzyskując dochód w wysokości 828,17 zł, przekroczył kryterium dochodowe w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (tj. w grudniu 2021 r.). Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przekroczenie kryterium dochodowego uniemożliwiało przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego. Z tej przyczyny zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi w tej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło