I SA/Wa 173/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-11
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Irena Kamińska, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o komunalizacji mienia państwowego mogła zostać wydana na podstawie decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu, jeśli organem założycielskim tego przedsiębiorstwa był wojewoda, a nie terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mienie objęte decyzją o komunalizacji nie należało do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wskazano, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. nie stanowiła podstawy do komunalizacji, ponieważ organem założycielskim przedsiębiorstwa był wojewoda, a nie terenowy organ administracji stopnia podstawowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody L. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa, która była w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] w L. Skarżący zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie, kwestionując możliwość uznania, że przedsiębiorstwu państwowemu przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Irena Kamińska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji oddala skargę.
I SA/Wa 173/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Wojewody [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] czerwca 1989 roku numer [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. oddał w zarząd Przedsiębiorstwu [...] w L. na czas nieoznaczony między innymi działki gruntu położone w L. przy ulicy [...] oznaczone numerami [...] o powierzchni [...] m², [...] powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] mm, [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m².
Działka gruntu położona w L. przy ulicy [...] od [...] oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] m² objęta treścią Kw.[...], w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa, w dniu 27 maja 1990 roku odpowiadała działkom gruntu oznaczonym numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
W wyniku zakończenia postępowania upadłościowego, postanowieniem z dnia [...] maja 2002 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Rejonowy dla L. XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego wykreślił Przedsiębiorstwo [...] w L. w upadłości z Krajowego Rejestru Sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Wojewoda L. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku przez Gminę Miasto L. własności zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L. przy ulicy [...] od [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m² objętej treścią Kw.[...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję z [...] września 2003 roku numer [...] Wojewody [...].
Na decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta L. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami) poprzez uznanie, że decyzja z [...] czerwca 1989 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. mogła stanowić podstawę do uznania, iż przedsiębiorstwu państwowemu przysługiwało w dniu 27 maja 1990 roku prawo zarządu do nieruchomości objętej treścią zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymała swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
W szczególności należy podkreślić, że podstawę prawną wydania decyzji przez organ I instancji stanowił przepis art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami). Wskazany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie ogólnonarodowe ( państwowe) należące do: rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których organy wyżej wymienione pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych wymienionym wyżej organom, staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Stosownie do treści art.40 wymienionej wyżej ustawy, weszła ona w życie z dniem 27 maja 1990 roku.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 27 maja 1990 roku pozostawała w obrocie prawnym ostateczna decyzja z [...] czerwca 1989 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. o oddaniu w zarząd Przedsiębiorstwu [...]" w L. na czas nieoznaczony między innymi działek gruntu położonych w L. przy ulicy [...] oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] m², [...] powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] mm, [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m², [...] o powierzchni [...] m². Jednocześnie zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że na dzień 27 maja 1990 roku działka gruntu położona w L. przy ulicy [...] oznaczona w dacie wydawania zaskarżonej decyzji numerem [...] o powierzchni [...] m² odpowiadała działkom oznaczonym poprzednio numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Oznacza to, że na dzień 27 maja 1990 roku działka gruntu oznaczona obecnie numerem [...] o powierzchni [...] m² pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] w L. W tym miejscu podkreślić należy, że w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 roku sygnatura akt W 13/91 ( OTK1992/2/37) Trybunał Konstytucyjny, mając na uwadze zmiany brzmienia przepisu art.128 k.c. wprowadzone ustawą z dnia 31 stycznia 1989 roku o zmianie ustawy-Kodeks cywilny ( Dz. U. 3, poz.11) oraz treść art.38 ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 14/89, poz.74 ze zmianami) uznał, że nieruchomości, o których mowa w art.5 ust.1 ustawy z 10 maja 1990 roku-Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, będące w dniu 27 maja 1990 roku zarządzie przedsiębiorstwa państwowego z punktu widzenia uprawnień cywilnych (dominium) "należą" do przedsiębiorstw, co oznacza, ze przedsiębiorstwa państwowe wykonują w stosunku do tych nieruchomości czynności prawne i działania rodzące skutki cywilnoprawne, natomiast z punktu widzenia uprawnień administracyjnych ( imperium) nieruchomości te "należą" do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, co oznacza, że mają one w stosunku do gruntów będących w zarządzie przedsiębiorstwa ( nie będącego ich własnością) określone uprawnienia administracyjnoprawne.
Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy także podkreślić, że stosownie do treści art.19 ust.2 ustawy z dnia 25 września 1981 roku o przedsiębiorstwach państwowych ( Dz. U. 112/02, poz.981) decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa podejmuje organ założycielki z urzędu bądź na wniosek. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia [...] października 1991 roku numer [...] Wojewoda [...] podjął decyzję o postawieniu w stan likwidacji Przedsiębiorstwa [...] w L. Oznacza to, że organem założycielskim tegoż przedsiębiorstwa państwowego był Wojewoda [...], a nie terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego, o którym mowa w art.5 ust.1 ustawy- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W tym stanie rzeczy uznać należy, że mienie, o którym mowa w zaskarżonej decyzji nie należało do żadnego z podmiotów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt.1-3 w/w ustawy, a tym samym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku komunalizacyjnego opartego na treści wskazanego wyżej przepisu prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło