I SA/Wa 173/12

WyrokWSA w Warszawie2012-04-26

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego rodzinie rolniczej z powodu braku pisemnego potwierdzenia objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników w dniu składania wniosku jest zasadna, jeśli decyzja KRUS potwierdzająca ubezpieczenie od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku została wydana po terminie składania wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak pisemnego potwierdzenia objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników na dzień składania wniosku nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania zasiłku celowego, jeśli decyzja KRUS potwierdza objęcie ubezpieczeniem od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku. Kluczowe jest faktyczne objęcie ubezpieczeniem, a nie tylko jego formalne potwierdzenie w momencie składania wniosku.
Stan faktyczny
Z. M. złożył wniosek o zasiłek celowy dla rodzin rolniczych poszkodowanych przez klęskę żywiołową. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że wnioskodawca ani jego domownik P. M. nie byli objęci ubezpieczeniem społecznym rolników w dniu składania wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że jego domownik P. M. był objęty ubezpieczeniem od 1 lipca 2011 r., co zostało potwierdzone decyzją KRUS wydaną po terminie składania wniosku, ale z datą wsteczną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza K. z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Z. M. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działającego z upoważnienia Burmistrza K. z dnia [...] października 2011 r. nr [...], odmawiającej pomocy w formie zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez powódź w wyniku deszczu nawalnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 30 września 2011 r., złożonym do Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., Z. M. zwrócił się o zasiłek celowy w związku z wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych. W trakcie postępowania organ I instancji zgromadził materiał dowodowy, na który składają się: - protokół z dnia 4 sierpnia 2011 r. Komisji powołanej przez Wojewodę [...] dotyczący oszacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej na terenie gminy K. - zaświadczenie z dnia 3 października 2011 r. wystawione przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Placówka Terenowa w S., z którego wynika, że Z. M. złożył w dniu 30 września 2011 r. wniosek o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników od dnia 1 lipca 2011 r. domownika P. M. urodzonego [...] kwietnia 1975 r. – decyzja Prezesa KRUS w S. z dnia [...] października 2011 r. nr [...], dotyczącą ubezpieczenia P. M., oraz – dowód wpłaty składki KRUS za IV kwartał 2011 r. z dnia 25 października 2011 r. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówił Z. M. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez powódź w wyniku deszczu nawalnego w 2011 r. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca jak też domownik P. M. nie byli objęci ubezpieczeniem społecznym rolników w dniu składania wniosku tj. w dniu 30 września 2011 r. Z. M. w odwołaniu od decyzji z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. podniósł, że jest ona niezgodna ze stanem faktycznym, gdyż domownik P. M. był objęty ubezpieczeniem od 1 lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. po rozpoznaniu odwołania Z. M. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że Z. M. składając w dniu 30 września 2011 r. wniosek o zasiłek celowy w związku z wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych w punkcie 1 wniosku wskazał, że co najmniej jedna osoba w rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym, podczas gdy w tym samym dniu tj. w dniu 30 września 2011 r. złożył w PT KRUS w S. wniosek o objęcie ubezpieczeniem domownika Pana P. M. z dniem 1 lipca 2011 r., co wynika z zaświadczenia z dnia 3 października 2011 r. wystawionego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka terenowa w S. W dniu [...] października 2011 r. Prezes KRUS w S. decyzją nr [...] stwierdził podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek opłacenia składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe, macierzyńskie, emerytalno-rentowe dla P. M. od dnia 1 lipca 2011 r. Z. M. opłacił składki KRUS za IV kwartał 2011 r. Zdaniem organu odwoławczego Z. M. pomimo, iż zgodnie z wnioskiem jest właścicielem gospodarstwa rolnego, to jednak nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Takiemu ubezpieczeniu nie podlegał również P. M. Organu odwoławczy wskazał, że skarżący jak również dorosły domownik w dniu składania wniosku nie byli objęci ubezpieczeniem społecznym rolników. Aby uzyskać pomoc finansową należało na dzień składania wniosku o pomoc spełnić łącznie oba warunki wynikające z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych. Zdaniem organu pomimo, że P. M. został objęty ubezpieczeniem rolników decyzją KRUS nr [...] z dnia [...] października 2011 r. od dnia 1 lipca 2011 r. jako domownik, to nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 2 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. M. Wskazał, że decyzja jest dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 7 pkt 15, art. 18 ust 1 pkt 4, 24 ust. 2 i 40 ust. 2 - 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych (Dz.U. Nr 167, poz. 996) . W myśl art. 7 pkt 15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu klęski żywiołowej lub ekologicznej. Pomoc społeczna z tego zakresu może być przyznana stosownie do art. 40 ust. 2 i 3 ustawy, w formie zasiłku celowego przyznawanego niezależnie od dochodu. Zasiłek ten może nie podlegać zwrotowi. Pomocy stosownie do art. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 r. udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników; 2) szkody spowodowane przez: a) huragan lub deszcz nawalny w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich lub budynkach inwentarskich, magazynowo-składowych, szklarniach oraz innych budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, tunelach foliowych, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych lub b) przymrozki wiosenne w drzewach lub krzewach owocowych - zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w przepisach w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód 3) szkody spowodowane przez: a) huragan lub deszcz nawalny w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich lub przymrozki wiosenne w drzewach lub krzewach owocowych wynoszą średnio powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub b) huragan lub deszcz nawalny w budynkach inwentarskich, magazynowo składowych, szklarniach oraz innych budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, tunelach foliowych, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych wynoszą powyżej 1050 zł. Pomoc ta ma charakter jednorazowy i jest udzielana w formie zasiłku celowego przyznawanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, który działa z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Pomoc udzielana jest na wniosek osoby zainteresowanej złożony do kierownika ośrodka pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby. Po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o odbezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 r. (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291) ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek. Rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1ha przeliczeniowego lub dział specjalny, podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu (art. 7 ust. 1 pkt 1) i ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu (art. 16 ust. 1 pkt 1). Zgodnie z art. 6 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym przez rolnika - rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Do tej definicji rolnika odsyła przepis § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów wskazując jednocześnie, że rolnik musi być objęty ubezpieczeniem w pełnym zakresie. Pełny zakres ubezpieczenia społecznego rolników, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników obejmuje: ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie; ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Art. 6 ust 2 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników definiuje natomiast domownika jako osobę bliską rolnikowi która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim jego sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło Z. M. przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, z tego powodu, że zdaniem Kolegium w dniu składania wniosku ani Z. M., ani jego syn P. M. - dorosły domownik, nie byli objęci ubezpieczeniem społecznym rolników. Z taką interpretacją przepisów dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie można się zgodzić. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w S. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. stwierdził podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek opłacenia składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe, macierzyńskie oraz emerytalno - rentowe dla P. M. od dnia 1 lipca 2011 r. Oznacza to, że P. M. objęty był ubezpieczeniem społecznym rolników w dniu składania wniosku przez Z. M., jedynie nie posiadał potwierdzenia tego faktu na piśmie. Zgodnie z zapisem ustawy, rodzinie rolniczej udzielana jest pomoc jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników. Brak potwierdzenia ubezpieczenia społecznego na piśmie na dzień składania wniosku nie jest przesłanką do odmowy świadczenia. Na dzień złożenia wniosku P. M. był ubezpieczony, co wynika wprost z decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w S. nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło