I SA/Wa 1733/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. S., J. S., A. D. S., T. L. S. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., nr [...] Minister Budownictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. S., J. S., A. D. S. i T. L. S., o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem Ministra Budownictwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. zawieszającym z urzędu postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia1993 r. dotyczącej uwłaszczenia Zakładów Przemysłu Cukierniczego O. w Ł. działkami nr [...] i nr [...] położonymi w Ł. przy ul. [...] – utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464), decyzją nr [...] z dnia grudnia 1993 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady Przemysłu Cukierniczego O. w Ł. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Ł. przy ul. [...], oznaczonego na mapie sytuacyjnej do celów prawnych nr [..] z dnia 22 października 1993 r. jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 oraz nieodpłatne nabycie własności urządzenia związanego z przedmiotowym gruntem. Pismem z dnia 27 marca 2006 r. J. S., J. S., A. D. S. i T. L. S., następcy prawni E. A. S. i T. T., wskazując na decyzję Ministra Gospodarki znak [...] z dnia [...] maja 2001 r. dotyczącą stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Organ wskazał, że Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] maja 2001 r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja – [...] sierpnia 1952 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo – odbiorczego przedsiębiorstwa: Przemysł Bawełniany T. T. S. A. w Ł. ul. [...] – w zakresie [...] niepodzielnych części nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. [...] o pow. [...] m2 zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej Nr hip. [...] , rep. Nr [...]. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r., działając z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 1 kpa, zwiesił postępowanie wszczęte z wniosku tych osób w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1993 r. J. S., J. S., A. D. S. i T. L. S. wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. ograniczając swój pierwotny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [..] grudnia 1993 r. do żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w zakresie [..] niepodzielnej części nieruchomości objętej tą decyzją. Rozpatrując wniosek skarżących Minister Budownictwa wskazał, że z akt sprawy wynika, że działki nr [...] i nr [...], ujęte w decyzji uwłaszczeniowej odpowiadają części nieruchomości uregulowanej w dawnej księdze wieczystej rep. hip. [...]. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, na podstawie zaświadczenia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 25 lipca 1996 r. dotyczącego księgi wieczystej rep. Hip. [...] założonej dla zabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] ustalono, że w dziale II tej księgi jako właściciele nieruchomości wpisani byli T. i E. małż. T. Następnie w miejsce E. T. wpisani zostali jej spadkobiercy: O. E. S. w [...] częściach, E.- A. S. w [...] częściach, A. T. w [...] częściach, O. T. w [...] częściach oraz L. E. L. w [...] części. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt [...] spadek po T. T. nabyły dzieci: A. T., O. E. S., O. T. i L. E. L. po [...] częściach każde z nich oraz wnuki: J. J. S., J. T. S., T. L. S. i A. D. S. po [...] części każde z nich. Organ podkreślił, że wnioskodawcy są spadkobiercami tylko do części nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej rep. Hip. [...], a w niniejszym postępowaniu winni brać udział, także pozostali spadkobiercy nieruchomości uregulowanej w tej księdze. Organ stwierdził, że skoro osoby te są nieobecne i nieznane z miejsca pobytu, wnioskiem z dnia 6 czerwca 2007 r. wystąpiono do sądu o ustalenie dla nich przedstawiciela, który będzie reprezentował interesy tych osób w postępowaniu administracyjnym. Powyższe ustalenia nie są kwestionowane przez skarżących. Organ podniósł, że wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący ograniczyli swój pierwotny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1993 r. do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji w zakresie [...] niepodzielnej części nieruchomości. Odnosząc się do powyższego wniosku organ stwierdził, że udział wnioskodawców stwierdzenia nieważności nie został wydzielony w odrębną fizyczną część znacjonalizowanej nieruchomości, która stanowiłaby odrębny przedmiot orzekania. Oznacza to, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej interes prawny posiadają również pozostali spadkobiercy T. T., dla których wystąpiono do sądu o ustanowienie kuratora. Sprawa ta obecnie znajduje się w Sądzie Rejonowym W. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. S., J. S., A. D. S. i T. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Ministra Budownictwa z [...] czerwca 2007 r. Skarżący zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa i 144 kpa. Skarżący podnieśli, że ograniczyli żądania wniosku w ten sposób, że wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji jedynie w zakresie [...] niepodzielnych części nieruchomości. Zdaniem skarżących organ bezzasadnie przyjął, że udział wnioskodawców nie został wydzielony i że wobec tego interes prawny mają także pozostali spadkobiercy T. T. W ocenie skarżących dla przedmiotowej sprawy nie ma bowiem znaczenia czy udział wnioskodawców został wydzielony w odrębną fizyczną część. Sytuacja prawna skarżących jako współwłaścicieli, którzy odzyskali swoje uprawnienia do udziału w [...] części przedmiotowej nieruchomości jest bowiem zupełnie różna od sytuacji byłych współwłaścicieli O. E. S., A. T., O. T. oraz L. E. L., którym przed znacjonalizowaniem służyło łącznie prawo do udziału w [...] częściach przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem skarżących nie bez znaczenia dla sprawy jest treść decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2001 r., w której organ ten stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja – [...] sierpnia 1952 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo- odbiorczego przedsiębiorstwa: Przemysł Bawełniany T. T. S. A. w Ł. ul. [...] z zakresie [...] niepodzielnych części nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. [...] – powierzchnia [...] m2 zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej Nr hip. [...], rep. nr [...]. Decyzja ta przywróciła stan prawny do tej części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] jaki istniał przed nacjonalizacją. Współwłasność do [...] niepodzielnej części nieruchomości powróciła do byłych współwłaścicieli, natomiast w pozostałej części decyzja ta pozostała w obrocie prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W niniejszej sprawie istniała konieczność ustanowienia kuratora dla nie znanych z miejsca pobytu osób będących spadkobiercami (identycznie jak wnioskodawcy) po byłych właścicielach nieruchomości, której dotyczy wniosek. Kuratora ustanawia postanowieniem sąd powszechny. Zważyć należy, że obowiązkiem organu jest zapewnienie wszystkim stronom tego postępowania możliwości czynnego udziału w każdym jego stadium, z czym wiąże się m.in. obowiązek zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania nadzorczego (art. 10, 61 § 4). W sytuacji gdy organ wyczerpał możliwości ustalenia adresów (wcześniej zawracając się o udzielenie informacji do urzędów stanu cywilnego, Centralnego Biura Adresowego, pełnomocnika wnioskodawców), zasadne było wystąpienie w trybie art. 34 § 1 kpa do sądu o ustalenie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu, co organ nadzoru uczynił. Odnosząc się do zarzutów skargi, w tym do kwestii zawartego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej w zakresie [...] niepodzielnych części nieruchomości, zauważyć należy, że przedmiotem postępowania nadzorczego jest decyzja, której poszczególne postanowienia stanowią integralną całość i nie mogą funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym, w przeciwieństwie np. do decyzji zawierającej rozstrzygnięcie o wywłaszczeniu nieruchomości i wysokości odszkodowania. Na marginesie należy zaznaczyć, że takie rozumienie, jakie prezentują skarżący , jest nie do przyjęcia z tej tylko przyczyny, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji w ułamkowej części doprowadziłoby to do sytuacji, że nie sposób byłoby ustalić, wobec kogo (poza skarżącymi i pozostałymi spadkobiercami są jeszcze inne strony postępowania, tj. uwłaszczone przedsiębiorstwo i Skarb Państwa.) decyzja rażąco narusza prawo oraz które jej rozstrzygnięcia są dotknięte nieważnością, a zatem kogo i wobec jakich rozstrzygnięć, decyzja jest zgodna z prawem. Z powyższych przyczyn za prawidłowe należy uznać, że modyfikowanie żądania wniosku nie może mieć wpływu na ustanowienie kuratora i zapewnienie możliwości uczestniczenia w postępowaniu wszystkich jego stron. Wymaga też zwrócenia uwagi, że sąd nie ma obowiązku odnoszenia się do tych zarzutów skargi, które wykraczają poza granicę rozpatrywanej sprawy, w tym wypadku do wydanej na wniosek skarżących decyzji w innej sprawie. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżone postanowienie i postanowienie poprzedzające, nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a więc z mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.