I SA/Wa 1733/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-04
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Iwona Kosińska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o doręczaniu pism pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.) oraz wadliwe uzasadnienie decyzji odwoławczej, zawierające wskazówki dotyczące okoliczności już rozstrzygniętych, uzasadniają uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę?Ratio decidendi
Naruszenie przez organy administracyjne przepisów o doręczaniu pism pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.) oraz wadliwe uzasadnienie decyzji odwoławczej, zawierające wskazówki dotyczące okoliczności już rozstrzygniętych, stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Brak doręczenia pisma pełnomocnikowi jest równoznaczny z pominięciem strony w postępowaniu, a wadliwe wskazówki w uzasadnieniu mogą prowadzić do wydania błędnego rozstrzygnięcia lub podejmowania zbędnych czynności procesowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę. Organ pierwszej instancji (Starosta) ustalił odszkodowanie, jednak organ odwoławczy (Wojewoda) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy proceduralne, w tym brak udziału biegłego na rozprawie i nieprawidłowości związane z pełnomocnictwem. Skarżący (J. i R. K.) zaskarżyli decyzję Wojewody, kwestionując niektóre wskazówki zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów o doręczaniu pism pełnomocnikowi oraz wadliwość uzasadnienia decyzji odwoławczej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej J. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. K. i R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą po drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania J. i R. K. oraz Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty Powiatu L. z dnia [...] lipca 2008 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w L. przy ul. [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] m. kw. z obrębu [...] z obrębu [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Starosta Powiatu L. decyzją z [...] lipca 2008r. ustalił odszkodowanie za wyżej opisaną nieruchomość.
Od powyższej decyzji odwołali się J. i R. K. oraz Prezydent Miasta L. wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy organ II instancji podniósł, że w niniejszej sprawie pozostaje bezspornym, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. własności opisanej wyżej nieruchomości.
Stosownie do przepisu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. –Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) odszkodowanie, za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, będzie ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczenie nieruchomości.
Wojewoda [...] wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie i na zasadach obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości przeprowadzenie rozprawy jest obligatoryjne.
W niniejszej sprawie rozprawę administracyjną przeprowadzono niezgodnie z przepisami kpa.
Organ wskazał na wynikający z przepisu art. 89 § 2 kpa. obowiązek przeprowadzania rozprawy administracyjnej, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Z akt sprawy nie wynika, iż organ pierwszej instancji poczynił starania aby zapewnić na rozprawie udział biegłemu – rzeczoznawcy majątkowemu, który sporządził operat szacunkowy w sprawie oszacowania przedmiotowej nieruchomości.
Rozprawa przeprowadzona w dniu 16 października 2007 r. odbyła się bez udziału biegłego.
Nieobecność biegłego na rozprawie niweczy podejmowane przez organ pierwszej instancji starania w celu prawidłowego przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Stosownie bowiem do przepisu art. 94 § 1 kpa jedynie nieobecność stron postępowania administracyjnego nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia. Obecność zaś biegłego sporządzającego opinię w niniejszej sprawie jest obligatoryjna.
Na rozprawie administracyjnej strony nie mogły więc zadawać pytań biegłemu oraz nie powiadomiono ich, iż w przypadku kwestionowania wyceny wartości rynkowej nieruchomości sporządzonej dla potrzeb niniejszego postępowania odszkodowawczego istnieje możliwość zbadania miary jej poprawności przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych (art.157 ugn).
Wojewoda [...] wskazał, że do akt postępowania dołączono pełnomocnictwo dla M. K. z dnia [...] maja 2008 r. udzielone przez R. K. w sprawie bliżej nie określonej nieruchomości położonej w L. Kwestia ewentualnego pełnomocnictwa udzielonego w niniejszej sprawie została pominięta przez organ I instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Wojewoda podniósł, że organ I instancji nie wyjaśnił również kwestii dotyczącej podziału przedmiotowej nieruchomości.
Wprawdzie art. 73 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r. stanowi, że jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wydając decyzję o nabyciu prawa własności, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości, nie oznacza to jednak, że jeśli taka decyzji o podziale nieruchomości zostaje wydana istnieją przeszkody do wydania decyzji o nabyciu nieruchomości zajętej pod drogę w trybie powołanej ustawy. Wówczas nie będzie konieczności określania granic nieruchomości, które zostały nabyte przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Granice te bowiem określił podział nieruchomości.
Wojewoda [...] podniósł, że uszła uwadze organu pierwszej instancji okoliczność, iż nie ma informacji kto był właścicielem przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r. Brak jest również dokumentu świadczącego, iż przedmiotową nieruchomość wydzielono pod drogę. Fakty te mają zasadnicze znaczenie dla sprawy, gdyż przedmiotem postępowania odszkodowawczego są działki nr [...] dla których wydano decyzje deklaratoryjne, które nie wymagają zatwierdzenia podziału nieruchomości.
Zdaniem organu odwoławczego uchybienia powyższe powodują, iż naruszono przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa. Braki te oznaczają, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego i prawnego sprawy w świetle przesłanek z art. 73 ustawy co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewoda [...] polecił, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną zgodnie z procedurą wynikającą z kodeksu postępowania administracyjnego przy udziale rzeczoznawcy majątkowego, a także ustalił z której działki i kiedy wydzielono działki nr [...], dołączając do akt sprawy dokument (np. uchwałę) pozwalający ustalić, w jaki sposób doszło do wydzielenia opisanych wyżej działkę, bowiem skrócony wypis ze skorowidza działek z dnia 25 października 2005 r. przedłożony wraz z wnioskiem wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie wskazuje, iż podziału dokonano przed wydaniem decyzji deklaratoryjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. (art. 73 ust. 3a ustawy), kto był jej właścicielem w dniu 31 grudnia 1998 r., w którym roku urządzono na nich drogę i w czyim władaniu droga ta się znajdowała. W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy organ orzekający w pierwszej instancji wypowie się merytorycznie, co do żądań zawartych we wniosku o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy.
Wojewoda [...] podniósł, że zgodnie z przepisem o podziałach nieruchomości obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości a następnie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. rozdziałem pierwszym ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach w związku z art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (j. t. Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz.94) w dacie aktu notarialnego przy podziale, również cywilnym, przepisy wymagały zaznaczenia na mapie nowej działki – zezwolenia władzy administracyjnej (patrz: E. Drozd, Z. Truszkiewicz Gospodarka Gruntami i Wywłaszczanie Nieruchomości Komentarz, Poznań, Kluczbork 1994 Wydawnictwo Stowarzyszenia Notariuszy 1994, s. 490), która w związku z przeznaczeniem na podstawie szczegółowych planów zagospodarowania przestrzennego w wyniku wydzielenia na cele poszerzenia ulicy albo na wydzielenie granic zieleni publicznej przechodziły na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem tylko w części gruntu, który przekroczył 25 % obszaru nieruchomości. Dokonanie bowiem podziału nieruchomości na terenie miasta bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia władz administracyjnych i w sposób sprzeczny z interesem społeczno – gospodarczym, przemawiającym za tworzeniem nowych nieruchomości miejskich takiej strukturze, aby była ona zgodna z ich przeznaczeniem i planami zagospodarowania przestrzennego miasta było sprzeczne z prawem (patrz: Sad najwyższy postanowienie z dnia 6 listopada 1973 r. III CRN 256/763 – OSNC 1974/11/188). Podjęta zaś uchwała w trybie art. 4 ust.1 ww. ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. stanowiła o wywłaszczeniu nieruchomości drogowych na rzecz Skarbu Państwa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania a w tym dotyczącego nieuwzględnienia wniosku Prezydenta Miasta L. o zawieszenie postępowania przed wydaniem decyzji Wojewoda stwierdził, iż stosowne do art. 98 kpa możliwość zawieszenia postępowania rozpatrywana jest wyłącznie na wniosek strony inicjującej wszczęcie postępowania administracyjnego jeśli nie sprzeciwiają się temu pozostałe strony postępowania. Żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie. Postanowienie z wniosku Gminy L. o zawieszenie postępowania odszkodowawczego jest więc bezprzedmiotowe. Ponadto Wojewoda wskazał, ze bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydanej w sprawie decyzji jest też fakt podnoszony w odwołaniu Prezydenta Miasta L. nieropatrzenia w formie procesowej wniosku o zawieszenie postępowania o ustalenie odszkodowania, z uwagi na zawisłą przed trybunałem Konstytucyjnym sprawę o sygn. akt K 47/07 dotyczącą kwestii niezgodności z Konstytucją art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. a zwłaszcza § 36 ust. 4 w związku z ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, który to przepis stanowił podstawę prawą wyceny gruntu zajętego pod drogę. W przypadku bowiem zakwestionowania konstytucyjności przepisu mają zastosowanie przepisy art. 145 a kpa.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej zasadności zobowiązania Gminy L. a nie Skarbu Państwa do zapłaty ustalonego odszkodowania organ podniósł, że przepis art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 sierpnia 1998 r. nakłada na wszystkie gminy, władające w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomościami zajętymi pod drogi gminne (gminne i lokalne miejskie) obowiązek wypłaty odszkodowań.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. i R. K.
Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części – w zakresie uzasadnienia zawierającego wytyczne dla organu pierwszej instancji nakazujące: "ustalenie z której działki i kiedy wydzielono działki nr [...], dołączenia do akt sprawy dokumentu (np. uchwały) pozwalającego ustalić, w jaki sposób doszło do wydzielenia opisanych wyżej działek (...), kto był jej właścicielem w dniu 31 grudnia 1998 r., w którym roku urządzono na nich drogę i w czyim władaniu droga ta się znajdowała.
Skarżący podnieśli, że jakkolwiek można zgodzić się z zarzutami, że rozprawa administracyjna powinna odbyć się z udziałem biegłego rzeczoznawcy- to polemizować można ż kwestią nieprawidłowości w zakresie udzielenia pełnomocnictwa przez wnioskodawcę. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości, skoro pełnomocnictwo zostało udzielone przez wnioskodawcę, który ewentualnego naruszenia w tym zakresie jego praw nie kwestionował w odwołaniu od decyzji Starosty [...].
W ocenie skarżących nie można zgodzić się z zarzutem Wojewody [...], że istnieją braki w materiale dowodowym nie pozwalające na ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
Skarżący wskazali, że decyzja z 5 grudnia 2005 r. Wojewody [...], który stwierdził nabycie przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w L. zajętej pod drogę publiczną jest ostateczna i prawomocna.
Ustalenia poczynione przez Wojewodę [...] nie były kwestionowane ani przez wnioskodawców – J. i R. K. – ani przez uczestnika postępowania Gminę L. Prezydent Miasta L. złożył również wniosek w Sądzie Rejonowym w L. o ujawnienie przejścia prawa własności nieruchomości z mocy samego prawa – na podstawie art. 73 cytowanej ustawy. Sąd Rejonowy w L. dokonał wpisu prawa własności Gminy L. zgodnie z wnioskiem.
Skarżący podnieśli, że w dacie składania wniosku o odszkodowanie byli ujawnieni jako właściciele nieruchomości w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. dla przedmiotowych działek o numerach [...] w obrębie [...] i nr [...] w obrębie [...], które to działki zostały zajęte pod drogę – ulicę [...] w L. Również jako właściciele tych działek byli ujawnieni w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w L.
Zdaniem skarżących nakazanie Staroście L. ponownego ustalenia już ustalonych, niekwestionowanych i na tym etapie postępowania nieistotnych okoliczności – narusza art.6, 7, 8, 12 i 138 § 2 kpa. Doprowadza do potencjalnego naruszenia przez Starostę L., który wyda decyzję w sprawie, art. 19, 20 oraz 156 § 1 pkt 1 – 3 kpa. Jak również narusza art. 129 ust. 5 ust 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.
Ponadto skarżący podnieśli, że oznaczenie działek oraz ich powierzchnia są bezsporne w niniejszej sprawie. Nie jest również istotne na tym etapie postępowania – którego przedmiotem jest już tylko ustalenie wartości wywłaszczonej nieruchomości, a nie podstawy prawnej przejścia prawa własności – ustalenie kiedy doszło do rzeczywistego podzielenia tych działek.
Takie wytyczne skierowane do Starosty L. doprowadziłyby do naruszenia przez organ ponownie rozpatrujący sprawę art. 19 art. 20 oraz art. 156 § 1 pkt 1 – 3 kpa, art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku oraz art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami organem właściwym do ustalenia, czy i kiedy nastąpiło przejście prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego jest wojewoda, a nie starosta. Starosta w zakresie właściwości rzeczowej upoważniony jest jedynie do ustalenia wysokości odszkodowania.
Skarżący wskazali na ewentualne konsekwencje prawne decyzji w której niewłaściwy organ ponownie ustalałby przejście prawa własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa w innym dniu i okolicznościach.
Zdaniem skarżących decyzja taka byłaby dotknięta wadami o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1-3 kpa.
W końcowych wywodach skargi skarżący wskazali orzeczenia sądów administracyjnych dopuszczających uchylenie decyzji z przyczyn błędnego uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ,,ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że w granicach danej sprawy sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze i może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Rozpoznając sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, aczkolwiek także z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
Jak wynika z akt administracyjnych organu I instancji skarżący R. K. ustanowił w dniu 7 maja 2008 r. pełnomocnikiem swojego syna M. K. – k.69 akt. Wbrew stanowisku Wojewody [...] zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest to pełnomocnictwo "w sprawie bliżej nieokreślonej nieruchomości położonej w L.".
Z treści tego pełnomocnictwa w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżący upoważnia swojego syna do występowania w jego imieniu przed organami administracji państwowej w sprawie o odszkodowanie za grunty przejęte przez Gminę L. Pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną i nabytą przez tę gminę. Złożono je w związku z wyznaczoną rozprawą administracyjną, w której pełnomocnik brał udział. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący byli stronami innego postępowania o odszkodowanie za grunty nabyte przez Gminę L.
W ocenie Sądu ustanowienie pełnomocnika i zakres umocowania – "przed organami administracji państwowej" - przez co należy rozumieć organy obydwu instancji, nie budzą wątpliwości.
Zgodnie z treścią przepisu art. 40 § 2 kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków. Wobec tego w przypadku ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony postępowania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny pominięcie przez organ pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1pkt 1 kpa.
W niniejszym postępowaniu pomimo, że skarżący R. K. ustanowił pełnomocnika w postępowaniu przed organem I instancji, zarówno ten organ, jak i organ II instancji nie doręczyły decyzji pełnomocnikowi, lecz stronie. Poza tym przed wydaniem decyzji nie zapewniły pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Zważyć bowiem należy, że zasada ta ma zastosowanie również do postępowania odwoławczego (art. 140 w zw. z art. 10 § 1 kpa). Organy obydwu instancji naruszyły więc przepisy art. 40 § 2 i 10 § 1 kpa.
Już samo naruszenie art. 40 § 2 kpa uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że mają rację skarżący podnosząc, że uzasadnienie decyzji jest istotnym elementem, stanowiącym integralną część decyzji.
Jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, będącego dyspozytywną częścią decyzji. Z uwagi na funkcję zewnętrzną uzasadnienia, tzn. jego wpływ na postępowanie w innych sprawach, czy też funkcję wewnętrzną uwidaczniającą się szczególnie w decyzjach kasacyjnych wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa, dopuszczalne jest także zaskarżenie samego uzasadnienia w trybie administracyjnym, a także dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r. I S.A. 1896/97).
Wskazać należy, że art. 138 § 2 zdanie drugie kpa pozostawia uznaniu organu odwoławczego wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Z powołanego przepisu nie wynika, ażeby organ I instancji był związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej.
Jednakże błędne wskazówki odnośnie okoliczności, jakie organ ponownie rozpoznający sprawę powinien wziąć pod uwagę, mogą prowadzić do wydania wadliwego rozstrzygnięcia, a nawet jeżeli rozstrzygnięcie będzie prawidłowe, to podejmowanie zbędnych czynności procesowych godzi w zasadę szybkości postępowania. Zatem organ odwoławczy naruszył częściowo wadliwym uzasadnieniem decyzji art. 12, art. 7 i art. 107 § 3 kpa.
Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pozostałej części, poza fragmentami podniesionymi w skardze, nie budzi zastrzeżeń, to niemniej jednak zalecanie organowi I instancji podejmowanie czynności w kwestiach, które nie dotyczą postępowania o odszkodowanie, a odnoszą się do okoliczności już rozstrzygniętych decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2005 r., stwierdzającą nabycie przez Gminę L. z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości zajętych pod drogę, narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosi się to do zlecenia prowadzenia przez organ I instancji ustaleń dotyczących: z której działki, kiedy i w jaki sposób wydzielono działki nr [...], w którym roku urządzono na nich drogę i w czyim władaniu się ona znajdowała oraz zalecenia co do badania granic nieruchomości. Powyższe kwestie miałyby znaczenie, gdyby przedmiotem sprawy była decyzja stwierdzająca nabycie prawa własności przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, a więc gdyby chodziło o decyzję wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Jednakże taka sprawa już została rozpoznana i zakończona wydaniem decyzji z [...] grudnia 2005 r. Decyzja ta jest ostateczna.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest zaś sprawa o odszkodowanie za nieruchomość objętą decyzją z [...] grudnia 2005 r. Również nie budzi wątpliwości, kto był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt lit. b oraz lit. c), a także art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło