I SA/Wa 1735/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz skarżącego R. B. od Ministra Skarbu Państwa kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2008 r., nr [...],[...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu zażalenia R. B. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] lutego 2008 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie wniosku R. B. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. R. B. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jego rodziców A. i Z. B. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego w pozostałych - części. Wnioskodawcy wydano w trybie poprzednio obowiązujących przepisów zaświadczenie Starosty Powiatu W. z 19 lutego 2001 r., nr [...] potwierdzające w 1/4 części jego uprawnienia do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że R. B. wystąpił również do sądu powszechnego z powództwem o zasądzenie odszkodowania za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego. Wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie sygn. akt IC [...] zasądził na rzecz skarżącego odszkodowanie w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Zarówno Minister Skarbu Państwa jak i R. B. wnieśli od powyższego wyroku apelacje. Apelacja Ministra Skarbu Państwa została odrzucona. Apelacja R. B. została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z 5 czerwca 2007 r. o sygn. akt I [...]. W dniu 26 listopada 2007 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo Departamentu Zastępstwa Procesowego Ministerstwa Skarbu Państwa informujące o wniesieniu przez R. B. skargi kasacyjnej od tego wyroku, co zostało potwierdzone także w pismem z 31 grudnia 2007 r. Sądu Apelacyjnego w W. Z tej przyczyny Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2008 r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 kpa, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku R. B. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego. Od tego postanowienia R. B. wniósł zażalenie do Ministra Skarbu Państwa podnosząc, że postanowienie jest dla niego krzywdzące. W toku postępowania zażaleniowego pismem z dnia 28 kwietnia 2008 r. przedłożył Ministrowi Skarbu Państwa kopię postanowienia Sądu Najwyższego z 7 marca 2008 r., sygn. akt I [...] o odmowie przyjęcia przez Sąd Najwyższy do rozpoznania wniesionej przez niego skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z 5 czerwca 2007r. Rozpoznając zażalenie Minister Skarbu Państwa zauważył, że przyczyną zawieszenia przez Wojewodę [...] z urzędu postępowania w sprawie wniosku R. B. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego było otrzymanie przez organ pierwszej instancji informacji o wniesieniu przez R. B. do Sądu Najwyższego skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu Apelacyjnego z 5 czerwca 2007 r. sygn. akt I [...]. Organ drugiej instancji zaznaczył również, że ww. skarga kasacyjna dotyczyła bezpośrednio prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro w chwili wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z [...] lutego 2008 r. Sąd Najwyższy nie wydał jeszcze żadnego rozstrzygnięcia Minister Skarbu Państwa uznał, że Wojewoda [...] spełnił przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 upoważniające go do zawieszenia postępowania. Mając na uwadze powyższe Minister Skarbu Państwa postanowieniem z [...] września 2008 r., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] września 2008 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] lutego 2008 r. R. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się ich uchylenia. Skarżący przedstawił przebieg postępowania administracyjnego toczącego się z jego wniosku. Skarżący zaznaczył, że domaga się zarówno wydania decyzji potwierdzających jego prawo do pełnej wartości przysługującej mu rekompensaty jak również szybkiej jej wypłaty. W ocenie R. B. Wojewoda [...] zwleka z załatwieniem jego sprawy. Skarżący załączył do skargi odpisy szeregu dokumentów, które znajdują się w aktach administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że w chwili wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z [...] lutego 2008 r. przed Sądem Najwyższym prowadzone było postępowanie ze skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z 5 czerwca 2007 r. sygn. akt I [...]. Skarga ta dotyczyła bezpośrednio prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego na dzień wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia spełnione były przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa do zawieszenia postępowania. Wobec wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia z 7 marca 2008 r. o odmowie przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez R. B., czyli wobec zmiany okoliczności Wojewoda powinien w dalszej kolejności podjąć zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględniając powyższe stwierdzić należały, że skarga jest zasadna. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności przedmiotem postępowania odwoławczego (zażaleniowego) nie jest wyłącznie kontrola orzeczenia organu pierwszej instancji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej tym orzeczeniem w jej całokształcie. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji (postanowienia) przez organ odwoławczy, a zatem organ odwoławczy jako organ o charakterze reformatoryjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji (postanowienia) przez organ pierwszej instancji (por. wyrok WSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 2699/04, Lex nr 164953; wyrok WSA z dnia z 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wa 1996/95 ONSA 1997, nr 1. poz. 35). Oceniając w powyższym zakresie wydane przez Ministra Skarbu Państwa postanowienie stwierdzić należy, że organ odwoławczy naruszył przywołane zasady. Bezpośrednią przyczyną zawieszenia przez Wojewodę [...] postępowania było wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2007 r. Jednakże w dacie wydania postanowienia przez Ministra Skarbu Państwa to jest w dniu [...] września 2008 r. sprawa ta była rozpatrzona przez Sąd Najwyższy, który postanowieniem z 7 marca 2008 r. sygn. akt I [...] odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zatem w dacie orzekania przez organ II instancji odpadła przesłanka zawieszenia, którą wskazał organ I instancji. Dodać należy, że o fakcie zakończenia postępowania przed Sądem Najwyższym Minister Skarbu Państwa został poinformowany przez skarżącego, który po wniesieniu zażalenia nadesłał do organu kopię postanowienia z 7 marca 2008 r. W tej sytuacji organ II instancji obowiązany był uchylić postanowienie Wojewody [...], gdyż jak wskazano wcześniej istotą postępowania odwoławczego (zażaleniowego) jest ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej, a nie tylko przeprowadzenie kontroli postanowienia organu I instancji. Utrzymanie w mocy przez organ II instancji postanowienia przez Wojewodę [...] naruszyło przepisy art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a uchybienia te jak wskazano miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dodatkowo należy podkreślić, iż zarzuty skargi dotyczące przewlekłości postępowania i żądanie merytorycznego załatwienia sprawy nie mogą być objęte rozstrzygnięciem Sadu w niniejszej sprawie, gdyż zakres kontroli Sądu jest ograniczony do oceny legalności postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.