I SA/Wa 1735/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. S. i M. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 435/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz K. S. i M. K. sumę pieniężną, po 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych dla każdej z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. S. i M. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. S. i M. K. skargą z dnia 12 marca 2016 r., wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 435/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 15 listopada 2012 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już dwukrotnie ukarał organ grzywną za niewykonanie wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. Prezydent nie wykonał wyroku, pomimo skierowania kolejnego wezwania do jego wykonania. W związku z powyższym skarżące wniosły o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od Prezydenta na rzecz skarżących połowy nałożonej na organ grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że pełnomocnik stron został poinformowany, że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji, nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie o odszkodowanie za nieruchomość, w terminie wyznaczonym w wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. W postępowaniu konieczne jest ustalenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 435/13, zobowiązał Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 21 stycznia 2014 r. Następnie na skutek złożonych przez skarżące skarg na niewykonanie ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2320/14 oraz z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1794/15 wymierzył organowi grzywnę w wysokości odpowiednio 1000 zł i 5000 zł. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżące do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 18 listopada 2013 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent został już ukarany grzywnami w wysokości 1000 zł i 5000 zł, które to sankcje jednak nie przyniosły skutku w postaci wykonania wyroku z dnia 18 listopada 2013 r., Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości siedmiu tysięcy złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 18 listopada 2013 r., ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął skutecznych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo wezwania skarżących do wykonania wyroku. Prezydenta nawet nie zmobilizował fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyżej powołanymi wyrokami dwukrotnie ukarał już organ grzywną za niewykonanie wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. Zaznaczenia wymaga, że organ po utrzymaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. wyroku z dnia 18 stycznia 2016 r. wymierzającego grzywnę w wysokości 5000 zł, podjął tylko jedną czynność w sprawie tj. pismem z dnia 27 października 2016 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie, w terminie wyznaczonym w wyroku z sądu z dnia 18 listopada 2013 r. oraz o przewidywanym terminie rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez organ nie mogą stanowić usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, a w szczególności stopień naruszenia prawa powstały w związku z długotrwałą bezczynnością Prezydenta, Sąd uznał za zasadne zastosowanie środka o charakterze dyscyplinująco-represyjnym w postaci przyznana od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. Za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd uznał sumę pieniężną w wysokości po tysiąc pięćset złotych dla każdej ze skarżących. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a.