I SA/Wa 174/05

WyrokWSA w Warszawie2005-09-20

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia, jeśli zezwolenie to nie stanowiło decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia, ponieważ zezwolenie to, oparte na przepisie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r., nie stanowiło decyzji administracyjnej, a jedynie wyraz woli organu. Brak materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji administracyjnej czyni postępowanie nadzorcze bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia z 1953 r. na przekazanie nieruchomości w zarząd. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów kpa i rozporządzenia z 1949 r. poprzez nieprawidłowe uznanie bezprzedmiotowości postępowania i błędne zakwalifikowanie zezwolenia jako niebędącego decyzją administracyjną. Sąd rozpoznał również kwestię dopuszczalności skargi wniesionej przez pełnomocnika zmarłej strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania. Odrzucono skargę B. B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi B. B., A. K. i Z. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. ze skargi A. K. i Z. B. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. K. i Z. B. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. odrzuca skargę B. B. I SA/Wa 174/05 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1953 r., nr [...] na przekazanie w zarząd i użytkowanie Wojewódzkiemu Zespołowi Łączności w R. nieruchomości położonej w U., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że przekazanie nieruchomości położonej w U., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Okręgowej Poczty i Telekomunikacji w R. nastąpiło na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354), zatem w aspekcie zgodności z przepisami wyżej wymienionego rozporządzenia należy ocenić kwestionowane rozstrzygnięcie. Zgodnie z § 7 wyżej wymienionego rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 1949 r. władza naczelna, to jest Minister Gospodarki Komunalnej, powinna była w ciągu czternastu dniu od dnia zgłoszenia wniosku o przekazanie nieruchomości przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych, udzielić odpowiedzi, czy wyraża zgodę na przekazanie. Przepis ten nie stanowił podstawy do wydania decyzji administracyjnej, stanowił jedynie podstawę do wyrażenia woli organu naczelnego w sprawie przekazania nieruchomości podległej jednostce – wykonawcy narodowego planu gospodarczego. Zgodnie z § 12 powołanego rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 1949 r. dopiero w przypadku, gdy władza naczelna nie wyraziła zgody na przekazanie, miała obowiązek przekazać sprawę do Przewodniczącego Państwowej Komicji Planowania Gospodarczego, który wydawał decyzję rozstrzygającą w sprawie przekazania nieruchomości wykonawcy narodowego planu gospodarczego. Skoro więc nie istnieje w obrocie prawnym decyzja administracyjna mogąca być przedmiotem postępowania nadzorczego, mającego na celu zbadanie jej zgodności z prawem, należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Każda decyzja administracyjna – jako władcze rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie musi mieć podstawę prawną. Natomiast przepis § 7 powołanego rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 1949 r. nie stanowił materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji, dlatego też rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1953 r., nr [...] oparte na tym przepisie nie może być uznawane za decyzję administracyjną. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 26 maja 2004 r. B. B., A. K. i Z. B. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2004 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie art. 105 kpa poprzez nieprawidłowe uznanie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] sierpnia 1953 r. stało się bezprzedmiotowe oraz naruszenie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. poprzez uznanie, że decyzja, o której w nim mowa, nie była decyzją administracyjną. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprawa administracyjna, która została zakończona zaskarżoną decyzją, została wszczęta na wniosek B. B. z dnia [...] maja 2000 r. W dniu 30 sierpnia 2000 r. B. B. udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu B. K. do reprezentowania jej przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym, sądami powszechnymi i organami administracji publicznej. W dniu 2 lipca 2004 r. wpłynęła skarga podpisana przez radcę prawnego B. K., z której wynika, że działa on jako pełnomocnik nieżyjącej B. B. oraz jej spadkobierców A. K. i Z. B. Z dokumentów dostarczonych do akt sprawy na żądanie Sądu wynika, że B. B. zmarła 14 lutego 2003 r. (k.19), a spadek po niej nabyły córki A. K. i Z. B. (k.31). Dokumenty te stwierdzają więc, że B. B. zmarła już w toku postępowania administracyjnego. Z chwilą jej śmierci pełnomocnictwo udzielone przez nią radcy prawnemu B. K. wygasło (art. 101 § 2 kc). Nadto należy podnieść, że pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu B. K. przez B. B. nie obejmowało uprawnienia do reprezentowania jej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a tym samym nie obejmowało umocowania do wniesienia do tego Sądu skargi. Zważywszy, że pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 30 sierpnia 2000 r., a wojewódzkie sądy administracyjne zostały powołane z dniem 1 stycznia 2004 r., to w dacie udzielenia pełnomocnictwa oświadczenie woli mocodawczyni nie mogło obejmować umocowania do występowania w jej imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, gdyż takie sądy wówczas jeszcze nie istniały. Z tych względów należy uznać, że radca prawny B. K. nie był umocowany do wniesienia skargi w imieniu B. B., która już z resztą od dawna nie żyła. Dlatego skarga ta jako pochodząca od osoby nieuprawnionej do jej wniesienia podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Błędnie pełnomocnik powołuje się na art. 43 tej ustawy jako podstawy prawnej do działania w imieniu B. B. Przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy nastąpiła śmierć strony w toku postępowania sądowego. Natomiast w niniejszej sprawie śmierć B. B. nastąpiła jeszcze w toku postępowania administracyjnego, a do tego postępowania nie odnosi się art. 43 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnośnie skargi A. K. i Z. B., to podlega ona uwzględnieniu, lecz z innych przyczyn niż podniesiono w jej treści. Jak już wyżej wskazano śmierć wnioskodawczyni B. B. nastąpiła w dniu 14 lutego 2003 r. Udział więc w postępowaniu administracyjnym powinny brać następcy prawni wnioskodawczyni i do nich powinny być skierowane obie decyzję, które zapadły w tym postępowaniu. Jak wynika ze złożonej do Sądu kserokopii postanowienia z dnia [...] października 2004 r. Sądu Rejonowego w R., sygn. akt I [...], spadek po B. B. nabyły jej córki A. K. i Z. B. Z materiału dokumentacyjnego wynika, że spadkobierczynie B. B. nie były stronami postępowania administracyjnego, chociaż prawo to im przysługuje. Wynika również, że fakt śmierci wnioskodawczyni nie został ujawniony organowi w toku toczących się przed nim postępowań. Brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu administracyjnym stanowi powód wznowienia takiego postępowania określony w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wystąpienie tej przesłanki wznowieniowej uzasadnia uchylenie decyzji kończących postępowanie dotknięte tą wadą. Już tylko z tego powodu Sąd uchylił obie decyzje. Ponieważ postępowanie administracyjne musi się toczyć od początku z udziałem właściwych stron. Sąd nie badał zasadności zarzutów zawartych w skardze, a odnoszących się do merytorycznej treści zaskarżonych decyzji. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło