I SA/Wa 1746/12

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. L. i S. N. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty odmówić L. L. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. L. L., wnioskiem z dnia 27 września 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. L. i S. N. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na utrzymanie i leczenie. Przy piśmie z dnia 15 października 2012 r., w odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 października 2012 r., nadesłane zaś zostały dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej strony. Z dokumentów tych wynika m.in., że miesięcznie wnioskodawczyni ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, media, energia) w wysokości około [...] zł, na posiadanym przez stronę rachunku bankowym saldo końcowe na dzień 1 października 2012 r. wynosiło natomiast [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a uzyskiwany dochód – zgodnie z oświadczeniem - przeznacza na utrzymanie i leczenie. Zauważyć jednak należy, że skarżąca uzyskuje stosunkowo wysoką emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, którą przeznacza wyłącznie na potrzeby własne. Nie można zatem uznać, że wnioskodawczyni jest osobą ubogą, bez środków do życia, a nie ulega wątpliwości, iż do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Zdaniem referendarza sądowego, nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem, wnioskodawczyni jest w stanie z uzyskiwanego dochodu wygospodarować środki pieniężne na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, zwłaszcza że na obecnym etapie postępowania sprowadzają się one w istocie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Przy czym zaznaczyć trzeba, że konieczność uiszczenia ewentualnych kosztów sądowych w dalszym toku postępowania, takich jak wpis od skargi kasacyjnej, koszty potencjalnych opłat kancelaryjnych, czy też zażaleń, rozłożona będzie w czasie i nie można przyjąć, że ich poniesienie przekraczać będzie możliwości finansowe skarżącej, czy też spowoduje znaczny uszczerbek w majątku wnioskodawczyni. Istotne jest również, że skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została solidarnie przez 2 osoby, co oznacza, że potencjalne koszty sądowe wszyscy skarżący zobowiązani są ponosić solidarnie. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżącą twierdzeń dotyczących ponoszenia znacznych wydatków związanych z leczeniem, zauważyć należy, że mimo stosownego wezwania skarżąca nie przedstawiła dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość tych wydatków, co uniemożliwia dokonanie pełnej i rzeczywistej oceny sytuacji finansowej strony. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.