I SA/Wa 1746/12

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. L. i S. N. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty odmówić S. N. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. S. N., wnioskiem z dnia 20 listopada 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, uzupełnionym w dniu 4 grudnia 2012 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. L. i S. N. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną K. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] arów. Skarżący zaznaczył, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. W piśmie z dnia 4 grudnia 2012 r., do którego załączone zostały dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej strony, wnioskodawca wskazał wysokość ponoszonych przez rodzinę wydatków. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w powołanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa. W myśl art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Jak wyżej wskazano instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i uzyskiwany przez rodzinę dochód wynosi [...]zł miesięcznie. Rodzina posiada ponadto oszczędności w wysokości [...] zł oraz dom o powierzchni [...] m². Nie można zatem uznać, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest szczególnie trudna. Przeciwnie - wysokość uzyskiwanego dochodu oraz fakt posiadania oszczędności we wskazanej wyżej wysokości, przemawiają za stwierdzeniem, że sytuacja majątkowa strony jest dobra. W żadnym wypadku nie można uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, bez środków do życia, a nie ulega wątpliwości, iż do takich właśnie osób powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Zdaniem referendarza sądowego, nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem i leczenia, wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanego dochodu wygospodarować środki pieniężne na poniesienie kosztów postępowania w sprawie. Sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie można bowiem utożsamiać z sytuacją osób pozbawionych zupełnie środków do życia lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.