I SA/Wa 1746/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. C., Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego skarżąca Z. C., zamieszkała w [...], wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi w [...] gospodarstwo domowe z mężem, posiada zakupione na kredyt mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada żadnych oszczędności. Strona wskazała, że jest schorowaną emerytką utrzymującą się wraz z mężem z renty w wysokości [...] euro (co stanowi równowartość [...] zł - po przeliczeniu według średniego kursu walut NBP z dnia złożenia wniosku – zob. tabela NBP nr [...] z dnia [...] października 2013 r.). Małżonek skarżącej – inwalida [...] stopnia - od trzech miesięcy nie osiąga dochodu i oczekuje na decyzję w sprawie przyznania renty chorobowej, co sprawia, że sytuacja finansowa małżonków H. jest niezwykle trudna. Wnioskodawczyni podała w związku z tym, że część środków niezbędnych do zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania jej gospodarstwa domowego pochodzi z pomocy finansowej, jaką otrzymuje od dzieci. Skarżąca wskazała ponadto, że ostatnia pensja męża (sprzed trzech miesięcy) wynosiła [...] euro. Do wniosku skarżąca złączyła obszerną dokumentację medyczną, dokument poświadczający wysokość otrzymywanej (na dzień 1 czerwca 2012 r.) renty - tj. [...] euro brutto (k. 139) oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres od 21 kwietnia – 5 maja 2010 r. (k. 143). Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), warunkiem przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącej o zwolnienie jej od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można przyjąć, w rozważanym przypadku ma miejsce sytuacja opisana dyspozycją ww. przepisu. Z oświadczeń złożonych przez skarżącą wynika, że zamieszkuje ona na stałe w [...] i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, inwalidą poruszającym na wózku i wymagającym stałej opieki, nieosiągającym obecnie żadnych dochodów, zaś jedynym – w dacie złożenia wniosku o prawo pomocy - źródłem odchodów osiąganych w prowadzonym przez wnioskodawczynię gospodarstwie domowym jest renta w wysokości [...] euro (ok. [...] zł). W ocenie skarżącej niemożność partycypowania w kosztach sądowych wynika z braku jakichkolwiek wolnych środków, które mogłyby zostać przeznaczone na ten cel, gdyż osiągane przez nią aktualnie dochody są tej wysokości, że nie wystarczają nawet na pokrycie kosztów bieżącego funkcjonowania gospodarstwa domowego. W odniesieniu do tak przedstawionych przez wnioskodawczynię motywów złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało po pierwsze zauważyć, że na obecnym etapie postępowania jedyną wymagalną opłatę stanowi wpis od skargi, określony na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w kwocie 200 zł (tj. równowartość ok. 25 euro). Pozostałe, potencjalne koszty postępowania (ewentualna opłata za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, wpis od skargi kasacyjnej), każdorazowo nie przekroczą zaś kwoty 100 zł, a ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. Po drugie, ocenę odnoszącą się do możliwości partycypowania przez skarżącą w kosztach sądowych w powyżej oszacowanej wysokości należy podjąć z uwzględnieniem okoliczności, że koszty sądowe w sprawie wszczętej skargą na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnioskodawczyni zobowiązana jest ponosić wspólnie ze współskarżącą I. C. Zgodnie bowiem z art. 214 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. Rozpoznając złożony wniosek z uwzględnieniem tej perspektywy należało stwierdzić, że skoro koszty wymaganego wpisu od skargi jak i innych opłat sądowych dzielone muszą być pomiędzy dwiema skarżącymi, a ponadto mając na uwadze wysokość tych kosztów okoliczność, że skarżąca aktualnie osiąga niewysoki dochód z jednego źródła nie wskazuje na konieczność pozytywnego rozpoznania wniosku. Należy stwierdzić, że w okresie poprzedzającym utratę przez męża skarżącej możliwości zarobkowych (do czego doszło na trzy miesiące przez wystąpieniem z wnioskiem o prawo pomocy) małżonkowie H. utrzymywali się z dochodów w wysokości [...] euro (tj. powyżej [...] zł), zatem w momencie złożenia skargi do sądu (20 czerwca 2013 r.) nie mogli uchodzić za osoby ubogie i wymagające wsparcia z budżetu państwa. Gorsza obecnie – na dzień rozpoznawania wniosku o prawo pomocy - kondycja ekonomiczna strony ma zaś charakter tymczasowy, skoro skarżąca podnosi, że procedury dotyczące przyznania jej mężowi renty chorobowej są aktualnie w toku. Należy ponadto zauważyć, iż z oświadczenia złożonego przez wnioskodawczynię w piśmie z dnia 6 sierpnia 2013 r. (k. 20) wynika, że skarżąca zamieszkuje częściowo w [...] u siostry, a częściowo w [...] z mężem (skarżąca podnosi: "żyję trochę w [...] u siostry, a częściowo w [...]"), co niewątpliwie wiąże się z dodatkowymi wydatkami (np. na podróż). Źródeł pokrycia tych wydatków, które nie mają charakteru priorytetowego względem wydatków ponoszonych w celu wywiązania się z obowiązku ponoszenia przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego kosztów swojego uczestnictwa w sprawie, skarżąca jednakże nie wskazała. Mając zatem na uwadze przejściowe pogorszenie sytuacji ekonomicznej skarżącej, a także treść jej oświadczenia, z którego wynika, że środki z renty w całości przeznaczane są na leczenie męża, zaś inne wydatki na bieżące utrzymanie ponoszone są dzięki pomocy finansowej dzieci należało przyjąć, że ze względu na niewielką wysokość kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie i obowiązek ich solidarnego ponoszenia z I. C., również i te wydatki mogą być przez skarżącą poniesione dzięki wsparciu ze strony członków najbliżej rodziny, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.