I SA/Wa 1746/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata M. K. od postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1746/17 odmawiającego przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia kserokopii akt sprawy postanawia zmienić zaskarżone postanowienie Starszego referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2018 r. i przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1746/17, wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, oddalił skargę J. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia kserokopii akt sprawy. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji uznając, że pełnomocnik nie udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej. Zdaniem Starszego referendarza sądowego podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika czynności (zapoznanie się z aktami sprawy, dołączenie kserokopii dowodu uiszczenia wpisu sądowego) maja charakter czynności faktycznych (wstępnych, przygotowawczych), których celem jest dopiero udzielenie właściwej pomocy prawnej. Referendarz zaznaczył w szczególności, że pełnomocnik nie złożył w imieniu skarżącego żadnego pisma procesowego zawierającego stanowisko w sprawie. W dniu 21 maja 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw adwokata M. K. od powyższego postanowienia. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie wynagrodzenia w kwocie 240 zł podwyższonej o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności, tj. 23%. W obszernym uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podkreślił, że wbrew twierdzeniom Starszego referendarza sądowego udzielił on skarżącemu pomocy prawnej i podejmował na jego rzecz określone czynności. Wskazał, że niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skierował do skarżącego korespondencję listowną z prośbą o kontakt telefoniczny, a następnie telefonicznie udzielił skarżącemu porady prawnej. Zapoznał się ponadto z aktami wykonując ich fotokopie i dokonał oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Do pełnomocnika kierowana była ponadto korespondencja sądowa, co spowodowało konieczność dodatkowego kontaktu ze skarżącym i udzielenie mu koniecznych wskazówek i pouczeń. Po uiszczeniu zaś przez skarżącego wpisu sądowego, doręczył dowód uiszczenia opłaty do Sądu. Zdaniem pełnomocnika ponadto o braku zasadności wypłaty należnego wynagrodzenia nie może stanowić skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 259 § 1 P.p.s.a. od postanowienia w przedmiocie przyznania wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenia adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpatrując sprzeciw od postanowienia sąd, zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3.). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie podzielił stanowiska Starszego referendarza sądowego i uznał, że zaistniały podstawy do zmiany postanowienia z dnia 24 kwietnia 2018 r. Zauważyć trzeba, że pełnomocnik skarżącego został ustanowiony i wyznaczony po wniesieniu skargi i po doręczeniu skarżącemu odpowiedzi na skargę. Sprawa rozpatrywana zaś była w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przy rozpoznawaniu sprawy w tym trybie pełnomocnik nie jest zawiadamiany o terminie posiedzenia. Mając zatem na uwadze specyfikę tego postępowania oraz jego przebieg trudno postawić pełnomocnikowi zarzut niepodejmowania czynności w zakresie świadczonego prawa pomocy. Zwłaszcza, że jak wynika z analizy akt pełnomocnik podejmował określone działania w sprawie – zapoznał się z aktami sprawy, przedstawił kserokopię dowodu uiszczenia wpisu od skargi i - jak wskazał w uzasadnieniu sprzeciwu - kontaktował się ze skarżącym, do którego kierował korespondencję i udzielał porad prawnych, a następnie wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wydanego w dniu 27 marca 2018 r. wyroku. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zgodnie zaś z treścią art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl art. 250 § 2 P.p.s.a. w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Stosownie do treści § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 240 zł. Jak wskazano wyżej w rozpoznawanej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podejmował czynności w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia. Zdaniem Sądu jednakże w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do przyznania wynagrodzenia w pełnej, żądanej przez pełnomocnika wysokości, tj. 240 zł. Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia Sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do obniżenia, w trybie art. 250 § 2 P.p.s.a., wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do kwoty 120 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Zdaniem Sądu przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 260 § 1 P.p.s.a. i art. 250 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.