I SA/Wa 1747/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-09
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Joanna Skiba, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny może zostać przyznany za okres wsteczny, poprzedzający datę złożenia wniosku, w sytuacji gdy orzeczenie o niepełnosprawności stanowi kontynuację poprzedniego orzeczenia?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, jako świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, ustala się najwcześniej od miesiąca, w którym złożono wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Nawet w przypadku kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, świadczenie może być przyznane nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku o kontynuację. W analizowanej sprawie, orzeczenie o niepełnosprawności uchylało poprzednie, nie stanowiąc jego kontynuacji, a pierwszy wniosek o zasiłek złożono w kwietniu 2006 r., co uniemożliwia przyznanie świadczenia za okres wcześniejszy.Stan faktyczny
B. P. wniosła o przyznanie zaległego zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 3 czerwca 2004 r., powołując się na orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności od tej daty. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku za okres wsteczny, wskazując na przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który ogranicza przyznanie świadczenia do okresu od miesiąca złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że nie jest możliwe przyznanie zasiłku za okres przed złożeniem wniosku. B. P. złożyła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: asesor WSA Joanna Skiba asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi B. P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania B. P., decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania B. P. zasiłku pielęgnacyjnego za okres trzech lat, począwszy od dnia 3 czerwca 2004 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Prezydent W. , po rozpoznaniu wniosku z dnia 25 kwietnia 2006 r., decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. przyznał B. P. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. zmienił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. i przyznał B. P. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.
Wnioskiem z dnia 22 maja 2007 r. B. P. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej W. o przyznanie zaległego zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 3 czerwca 2004 r., wskazując, że w orzeczeniu Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. uchylającym wcześniejsze orzeczenie tego organu z dnia [...] lipca 2004 r. ustalono umiarkowany stopień niepełnosprawności od dnia 3 czerwca 2004 r.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówił przyznania B. P. zasiłku pielęgnacyjnego za okres trzech lat, począwszy od dnia 3 czerwca 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że brak podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku strony, ponieważ zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) świadczenie to przyznaje się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym złożono wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Od powyższej decyzji B. P. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu podniosła, że jest ciężko chora od 2 roku życia. Orzeczeniem legitymuje się od [...] r. Pobiera również rentę. Zasiłek pielęgnacyjny otrzymuje dopiero od 7 kwietnia 2006 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do wnioskowanego świadczenia rodzinnego ustala się na okres zasiłkowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Organ zauważył również, że art. 24 ust. 3a (organ błędnie podaje art. 16 ust. 3a) przewiduje, iż w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnione od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Zdaniem Kolegium, z zacytowanych wyżej przepisów wynika, że nie jest możliwe przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego za okres wsteczny, przed złożeniem wniosku o przyznanie tego świadczenia niezależnie od przyczyny późnego złożenia wniosku. Organ przyjął, że skoro B. P. wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożyła w dniu 24 kwietnia 2006 r., to organ pierwszej instancji zasadnie przyznał świadczenie od dnia 1 kwietnia 2006 r., bowiem nie miał podstaw do przyznania zasiłku od dnia 1 czerwca 2004 r., o co wnioskowała B. P..
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. podnosząc, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Ogólną zasadą jest, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych- zwanej dalej ustawą).
Szczególne unormowania w tym zakresie dotyczą świadczeń, które są uzależnione od niepełnosprawności osoby ubiegającej się ich przyznanie (dotyczy to m. in. zasiłku pielęgnacyjnego). W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia (art. 24 ust. 3a ustawy).
Z powyższych przepisów jasno wynika, że świadczenie uzależnione od niepełnosprawności, a więc i zasiłek pielęgnacyjny, może być przyznane najwcześniej od miesiąca, w którym złożono wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami – dotyczy to sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności lub o odpowiednim stopniu niepełnosprawności nie było poprzedzone wcześniejszym orzeczeniem tego rodzaju, czyli nie stanowi kontynuacji poprzedniego orzeczenia (art. 24 ust. 2 ustawy). W sytuacji, zaś gdy orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności, załączone do wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, stanowi kontynuację wcześniejszego orzeczenia tego rodzaju, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się najwcześniej od miesiąca, w którym osoba złożyła organowi właściwemu wniosek o kontynuację świadczenia (art. 24 ust. 3a ustawy).
Tymczasem z materiału dowodowego którym dysponuje Sąd wynika, że w sprawie ma zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy, z dwóch powodów. Po pierwsze – ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń B. P. z dnia 25 kwietnia 2006 r. i 5 maja 2006 r., zaświadczenia pracodawcy skarżącej z dnia 25 kwietnia 2006 r. oraz odwołania wynika, że pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego został złożony dopiero w kwietniu 2006 r. Po drugie – w sprawie nie występuje przypadek kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności bądź orzeczenia o odpowiednim stopniu niepełnosprawności, skoro orzeczenie z dnia 7 kwietnia 2006 r. uchyla wcześniejsze orzeczenie z dnia 26 lipca 2004 r., a więc nie stanowi jego kontynuacji, lecz je merytorycznie weryfikuje.
Poza tym Sąd zwraca uwagę, że załączony do skargi wypis z treści orzeczenia z dnia 10 lutego 1993 r. o zaliczeniu skarżącej do [...] grupy inwalidów i ustaleniu niepełnosprawności od dzieciństwa nie miał znaczenia dla sprawy, ponieważ za odpowiedni stopień niepełnosprawności, o którym mowa w art. 24 ust. 3a ustawy, ustawa ta uznaje tylko umiarkowany stopień niepełnosprawności, który dokumentuje orzeczenie o zaliczeniu do [...] grupy inwalidów (art. 3 pkt 20 lit. c ustawy) lub znaczny stopień niepełnosprawności, który dokumentuje orzeczenie o zaliczeniu do [...] grupy inwalidów (art. 3 pkt 21 lit. d ustawy).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zasadnie przyjęło, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji brak było podstaw do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres 3 lat licząc od dnia 3 czerwca 2004 r., zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku B. P. z dnia 22 maja 2007 r.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło