I SA/Wa 1747/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości. 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. R., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Minister Infrastruktury decyzją z [...] września 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2009 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha położonych w Z., zajętych pod drogę publiczną nr [...] (obecnie nr [...]) [...] do drogi krajowej [...] – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu decyzji Minister przedstawił następujący stan sprawy: Burmistrz Miasta i Gminy [...] wystąpił o wydanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na własność Gminy nieruchomości stanowiącej część działki nr [...] położonej w [...] Gmina [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2009 r. stwierdził nabycie przez Gminę [...] nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...]. Od tej decyzji odwołał się J. W. Po rozpatrzeniu odwołania Minister wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Przepis ten ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności nieruchomości było uregulowane na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Z odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] odpowiadająca działce nr [...] stanowiła własność J. W. Przedmiotowa nieruchomość została zajęta pod drogę publiczną, która na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych na terenie województwa kieleckiego (Dz. Urz. Województwa Kieleckiego Nr 12, poz. 102) została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Z protokółu oględzin i rozprawy administracyjnej oraz oświadczenia świadka Z. B. wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. część działki nr [...] pozostawała we władaniu Gminy [...] i to ona zajmowała się jej remontem, odśnieżaniem, oznakowaniem i wykaszaniem poboczy. Zgodnie z mapą sytuacyjną przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej Kartograficznej w [...] z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] zostały wydzielone działki nr [...] i [...] zajęte pod drogę. W przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 73 ustawy z 13 grudnia 1998 r. Jeśli chodzi o odszkodowanie za tę nieruchomość, to zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy i stosownie do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), organem właściwym do jego ustalenia jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej i jest to postępowanie odrębne i w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe orzekanie w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. W. wyjaśnił, że występował o wyjaśnienie sytuacji związanej z jego gruntem zajętym pod drogę biegnącą do drogi krajowej na trasie [...] do wsi [...]. Urzędnicy zapewniali o rekompensacie za ten grunt. Faktem jest, że na działce wybudowano drogę ale Gmina [...] nie poszanowała prawa własności. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wynikające z tego przepisu niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie argumenty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres kontroli wykonywania administracji publicznej, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewody [...] i Ministra Infrastruktury była kwestia stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] zajętych pod drogę publiczną [...] do drogi krajowej [...], które w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowały się we władaniu tej Gminy. W tym dniu działki te stanowiły własność J. W. W tej sytuacji zachodziła potrzeba uregulowania stanu prawnego tych działek na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W toku postępowania administracyjnego ustalone zostało, że przedmiotowe działki w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa ani Gminy [...] a znajdowały się we władaniu tej Gminy i były zajęte pod drogę publiczną (jezdnię asfaltową, pobocze gruntowe, rów przydrożny). W wymienionym dniu właściciel nie sprawował władztwa nad tymi działkami, lecz pozostawały one we władaniu Gminy [...], która zajmowała utrzymaniem drogi, pod którą zajęte były działki skarżącego. W ocenie Sądu ustalenia organów w tym zakresie są prawidłowe. Skarżący nie kwestionuje, że część jego nieruchomości została zajęta pod drogę. Ze skargi wynika natomiast, że domaga się zadośćuczynienia za zajętą przez drogę nieruchomość. Należy w związku z tym stwierdzić, że przedmiotem sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. było wyłącznie ustalenie, czy omawiana część nieruchomości skarżącego spełnia przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające administrację publiczną, a nie kwestia odszkodowania za tę nieruchomość, co jest sprawą odrębną i rozstrzyganą przez inne organy stosownie do art. 73 ust. 4 tej ustawy i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego ani Wojewoda [...] ani Minister Infrastruktury nie byli uprawnieni do zajmowania się sprawą odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Właściwy w sprawie ustalenia odszkodowania jest starosta, co wynika z powołanych wyżej przepisów Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.