I SA/Wa 1747/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. J. S. w marcu 2010 r. złożyła do Kierownika MOPS w S. wniosek o pomoc w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł. na zakup okularów optycznych progresywnych. 2. Burmistrz S. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] odmówił przyznania J. S. wnioskowanego zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podkreślił, że wysokość zasiłku celowego uzależniona jest od aktualnej sytuacji życiowej i materialnej osoby ubiegającej się o pomoc, zasadności zgłoszonej potrzeby, a także od wysokości posiadanych środków i możliwości MOPS. Organ przedstawił ponadto wysokość środków jakimi dysponował w danym okresie na zasiłki celowe, jednocześnie wskazując, że zasiłek na zakup okularów progresywnych nie mieści się w możliwościach pomocy społecznej. 3. W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. opisała swoją trudną sytuację życiową oraz zły stan zdrowia, wskazując jednocześnie, że okulary progresywne są jej niezbędne ze względu na znaczne pogorszenie wzroku. 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., rozpatrując odwołanie skarżącej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję Burmistrza S. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że J. S. w marcu 2010 r. złożyła do Kierownika MOPS w S. łącznie 16 wniosków na sumę [...] zł., w sytuacji gdy w miesiącu marcu 2010 r. MOPS w S. na zasiłki celowe dysponował łączną kwotą [...] zł. W trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że J. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada prawo własności domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje, niemniej warunki mieszkaniowe są trudne. Ustalono także, że J. S. nigdzie nie pracuje, bowiem posiada orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, jedynym źródłem jej utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i podkreślił, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Spełnienie kryteriów przez skarżącą do ubiegania się o zasiłek celowy nie oznacza tym samym, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości przez nią określoną. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej umożliwiając im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Decyzja taka nie może jednak być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. II. Zarzuty zawarte w skardze oraz stanowisko organu. 1. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną oraz zarzuciła, że decyzja wydana została z nadmierną dowolnością i przekroczeniem granic uznania administracyjnego. 2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że skarżąca w miesiącu marcu otrzymała już zasiłki oraz świadczenie pieniężne na łączną kwotę [...] zł. III. Stan prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 119 § 2 ppsa Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. 2. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. 3. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w oparciu o przepisy wyżej cytowanej ustawy o pomocy społecznej. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zgodne są z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Sąd administracyjny jest zaś władny uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy narusza ona obowiązujące prawo. Zgodnie z treścią art. 2 ust 1 przywołanej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Art. 39 ust. 1 i 2 stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a to powoduje, że nawet przy zaistnieniu ustawowych przesłanek do jego otrzymania nie każda osoba musi go otrzymać. Należy podkreślić, iż zarówno samo przyznanie, jak i wysokość ewentualnie przyznanego świadczenia zależą od uznania organu wydającego decyzję. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich potrzeb. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Orzekając w ramach uznania administracyjnego organ nie może jednak podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa, jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na fakt, iż decyzja dotycząca zasiłku celowego nie jest decyzją tzw. "związaną", spełnienie przez stronę ubiegającą się o przyznanie pomocy precyzyjnie określonych przesłanek ustawowych nie obliguje organu do wydania rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Przyznanie stronie pomocy pieniężnej (jej rodzaj, wysokość oraz okres, na który ma być przyznana) uzależnione jest nie tylko od sytuacji materialnej strony i jej żądań, bowiem rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi także kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 cytowanej ustawy, to znaczy koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. 4. W rozpoznawanej sprawie organ w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Zaznaczono, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz że muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącej (która otrzymuje stałe wsparcie z pomocy społecznej) i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Jak wskazano Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. na miesiącu marcu 2010 r. na zasiłki celowe dysponował kwotą [...] zł miesięcznie dla średnio [...] rodzin. Na jedną rodzinę przewidziana została zatem pomoc w wysokości średnio [...] zł miesięcznie. Jak wynika zaś z akt sprawy J. S. w marcu 2010 r. oprócz pomocy w postaci zasiłku celowego wysokości [...] zł, otrzymała świadczenie pieniężne w wysokości [...] zł na zakup artykułów żywnościowych. Skarżąca otrzymała zatem pomoc w wysokości przewyższającej średnią miesięczną wysokość zasiłku celowego przewidzianego w tym okresie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. na pomoc osobom ubiegającym się o to świadczenie. Sąd zgodził się również ze stanowiskiem organu, który uznał, że okulary progresywne nie należą do niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej, na zaspokojenie, których może być przyznany zasiłek celowy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w granicach uznania administracyjnego i nie można jej zarzucić niezgodności z prawem. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 oraz 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.