I SA/Wa 1749/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B.C. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania B. C., A. Z. oraz P. C. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] ustalającej odszkodowanie z tytułu przejścia na własność Gminy Miejskiej C. nieruchomości położonej w obrębie [...], m. C., stanowiącej działkę ew. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Wojewody [...] zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Starosta [...] zatwierdził projektu podziału nieruchomości, projekt budowlany i zezwolił na realizację inwestycji drogowej p.n. "Wewnętrzna pętla miejska w C. - droga gminna łącząca drogi krajowe nr [...] i [...], drogi wojewódzkie nr [...] i [...] oraz siedem dróg powiatowych". W konsekwencji tej decyzji, nieruchomość oznaczona nr ew. [...] o pow. [...] m², położona w obrębie [...], m. C. - jako teren niezbędny na potrzeby realizacji ww. inwestycji – przeszła na własność Gminy Miejskiej C. W związku z powyższym, na zlecenie organu, został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego S. P. operat szacunkowy dotyczący określenia wartości rynkowej prawa własności działki nr [...], w którym oszacowano jej wartość na kwotę [...] zł. Biegły zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami, przyjmując do porównania ceny nieruchomości przeznaczonych pod usługi osiągane w obrocie cywilnoprawnym na terenie miasta C. Ze względu na wejście w życie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. u nr 165, poz. 985) oraz faktu że przedmiotowy operat wyceny sporządzony był 12 kwietnia 2011 r., tj. w dacie obowiązywania rozporządzenia przed zmianą, rzeczoznawca majątkowy S. P. przedłożył opinię dotyczącą zgodności operatu wyceny działki [...] z uwarunkowaniami prawnymi, w której stwierdził, iż wykonany przez niego operat pozostaje zgodny z ww. przepisami rozporządzenia i może służyć jako dowód w sprawie. W trakcie postępowania administracyjnego przed organem I instancji strony domagały się odrzucenia powyższego operatu, jako sporządzonego bez należytej staranności, oraz przedłożyły swój operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego G. D., w którym określił on wartość rynkową działki nr [...] na kwotę [...] zł. W tym przypadku biegły zastosował także podejście porównawcze, metodę porównywania parami, przyjmując do porównania ceny nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkaniowo-usługowe i usługi. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Starosta [...] ustalił na rzecz współwłaścicieli ww. nieruchomości wysokość odszkodowania w kwocie [...] zł., przyjmując jako podstawę do orzekania operat sporządzony na jego zlecenie, przez rzeczoznawcę majątkowego S. P. Uzasadniając stanowisko w tym zakresie Starosta wskazał, że analiza operatów doprowadziła do wniosku, że cena możliwa do uzyskania za dużą działkę usługową na terenie obrębu [...] oscyluje bardzo blisko wartości oszacowanej przez biegłego S. P. Natomiast wartość oszacowana przez rzeczoznawcę G. D. odpowiada cenom nieruchomości mniejszych, położonych w lepszych lokalizacjach na terenie miasta C., aniżeli wyceniana działka, i nie odpowiada jej wartości. Od ww. decyzji odwołanie wnieśli B. C., A. Z. oraz P. C., zarzucając Staroście naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, 8, 9, 24, 77, 90 § 2 pkt 2, 107 § 1 i 3 k.p.a.; naruszenie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (j.t. Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.), tj.: art.12 ust. 4b. art. 12 ust. 5 i art. 18; naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. Nr 102, poz. 651 ze zm.), tj.: art. 7 w związku z art. 174 i 175, art. 130 ust. 2 w związku z art. 174 i 175, art. 130 ust. 2 oraz art. 174 i 175 w związku z art. 90 § 2 pkt 2 k.p.a., art. 134 ust.1 i 2, art. 151, art. 152 ust.1 i 2, art. 153 ust. 1, art. 154 ust. 1, art. 156 i art. 174 ust. 7. W obszernym uzasadnieniu powyższego odwołania odwołujący się wskazali, że naruszenie prawa w przeprowadzonym przez Starostę postępowaniu nastąpiło m. in. w wyniku dopuszczenia jako dowodu w sprawie operatu szacunkowego sporządzonego przez S. P. pomimo, że ich zdaniem, biegły z racji kontaktów handlowych ze skarżącą powinien być wyłączony w niniejszej sprawie. Uzasadniając stanowisko w tym zakresie odwołujący się podnieśli, że Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o., której Prezesem Zarządu jest S. P., uczestniczyło w rokowaniach dotyczących zakupu - na bardzo wysoką kwotę - okien firmy "S." S.A., do budynku stanowiącego współwłasność B. C. i innych osób podlegających wywłaszczeniu. Ponadto odwołujący się wskazali, że operat został sporządzony przez spółkę nie będącą spółką osobową w zakresie szacowania nieruchomości, i przez 3 osoby z których 2 nie posiadały uprawnień rzeczoznawcy majątkowego. Jednocześnie podkreślono, że operat został sporządzony niezgodnie z prawem, bez jakiejkolwiek staranności i rzetelności, a stanowisko w tym zakresie przedstawiono w odwołaniu. Po rozpatrzeniu odwołania i analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że decyzja Starosty została wydana zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami prawa. W odniesieniu do żądania wyłączenia rzeczoznawcy z postępowania administracyjnego Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 24 oraz 84 § 2 k.p.a. biegły może zostać wyłączony z postępowania administracyjnego w ściśle określonych sytuacjach. Szczególnie w sprawie, w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki (art. 24 pkt 1 k.p.a), także w sprawie swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia (pkt 2), również osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3). Także, w sprawie w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3 (pkt 4), oraz w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (pkt 5), lub z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne (pkt 6), a także, w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej (pkt 7). Zdaniem Wojewody w przedmiotowej sprawie żadna z ww. przesłanek nie wystąpiła. Odnosząc się do dalszych zarzutów organ podkreślił, że operat szacunkowy, przyjęty przez Starostę jako dowód w sprawie, opracowany został i podpisany przez S. P., posiadającego wymagane uprawnienia do szacowania nieruchomości. Wykazanie, jeszcze dwóch innych osób (nie posiadających uprawnień), tj. M. D. oraz J. J. jako uczestniczących przy opracowaniu operatu wyceny nie dyskwalifikuje tego operatu jako materiału dowodowego w sprawie, i nie rzutuje na jego ocenę co do zgodności z prawem. Przepisy art. 174 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomości określają formy w jakich może odbywać się działalność zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Postępowanie Starosty oraz postępowanie odwoławcze dotyczy ustalenia wysokości odszkodowania, w tym wykorzystania dowodu w sprawie tj. prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego, a tym samym nie dotyczy oceny prawidłowości wykorzystanej formy prowadzenia tej działalności przez rzeczoznawcę, który sporządził ten operat, co czyni zarzut skarżącej nie związany z przedmiotem niniejszego postępowania. Wojewoda stwierdził, że wnioski skarżącej w tym zakresie mogą być bezpośrednio składane ale wyłącznie do odpowiednich organów rejestrowych z zakresu prowadzenia działalności gospodarczej lub Ministra właściwego do spraw nadawania uprawnień zawodowych. Ewentualne nieprawidłowości przy prowadzeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwo, w żaden sposób nie mogły wpłynąć na prawidłowość sporządzenia operatu szacunkowego przez osobę posiadającą do tego stosowne uprawnienia. Dalej Wojewoda [...] wskazał, że podstawą materialną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 193, poz. 1194 ze zm.). W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 12 ust. 4b ww. ustawy - poprzez wydanie rozstrzygnięcia po upływie 34 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna i po upływie 10 miesięcy od dnia wyceny; art. 12 ust. 5 - poprzez niezastosowanie lub błędne zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami; art. 18 poprzez niewłaściwą interpretację przepisu. Wojewoda stwierdził, że powyższe zarzuty są nieuzasadnione, gdyż w przepisie art. 18 ust. 1 specustawy drogowej ustawodawca wskazał, że wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4 tej ustawy, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Stosownie zaś do art. 18 ust. 3 specustawy odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Następnie Wojewoda podkreślił, że nie mają także usprawiedliwienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. art. 130 ust. 3 oraz art. 174 i 175 tej ustawy w związku z art. 90 § 2 pkt 2 k.p.a. Zapis art. 130 ust. 2 stanowi bowiem, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości, natomiast art. 90 § 2 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ wzywa świadków i biegłych na rozprawę. Zdaniem organu przesłanki wynikające z tych przepisów zostały w sprawie zrealizowane. Organ odwoławczy podkreślił, że zarzuty stawiane przez odwołujących się stanowią ich subiektywne opinie i nie mają merytorycznego oparcia. Dla przykładu zarzut zastosowania "nieadekwatnych cen w obrocie nieruchomościami do wywłaszczonej nieruchomości", co miałoby stanowić naruszenie art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest nietrafny, gdyż w myśl art. 134 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości, a ta została ustalona w operacie przez biegłego. Wojewoda [...] podkreślił także, iż dokonał oceny przydatności dwóch operatów. I tak, w jego ocenie, operat szacunkowy autorstwa G. D. sporządzony dla celu określonego jako "oszacowanie optymalnej wartości nieruchomości dla celów sprzedaży" - nie mógł być wykorzystany do określenia wysokości odszkodowania (str. 5 decyzji). Natomiast zarzuty stawiane przez odwołujących dotyczące operatu biegłego S. P. jak: "brak uzasadnienia dla przyjęcia nieruchomości wymienionych w operacie za adekwatne, mieszanie nieruchomości miejskich i wiejskich bez uwzględnienia uzbrojenia terenu, nieadekwatna dokumentacja fotograficzna, mieszanie nieruchomości wiejskich i miejskich podczas gdy wyceniana położona jest blisko m. C." - nie zostały, w ocenie Wojewody, potwierdzone (str. 5 decyzji). Z kolei, organ odwoławczy wskazał, że opis położenia działki nr [...] i jej charakterystyka dokonane w operacie przez biegłego S. P. są zgodne ze stanem faktycznym, również procedura szacowania nieruchomości została przeprowadzona w sposób wyczerpujący (str. 6 decyzji). Ponadto Wojewoda wyjaśnił, że w celu ustalenia zaistnienia przesłanek wynikających z art. 18 ust. 1 lit. e) specustawy - pismem z dnia 21 maja 2012 r. organ wystąpił do stron postępowania, Prezydenta Miasta C. oraz Starosty o przekazanie informacji i dokumentów potwierdzających ewentualne wydanie przedmiotowej nieruchomości Gminie Miejskiej C. W pismach stanowiących odpowiedź do organu (z dnia 30 maja 2012 r. i z dnia 4 czerwca 2012 r.) nie zawarto jednak informacji ani dowodów na wydanie niniejszej nieruchomości. Z kolei skarżąca nie odpowiedziała na zapytanie organu, ani nie złożyła dokumentów z tym związanych. Wobec powyższego, w ocenie Wojewody, nie można zastosować przepisów zawartych w art. 18 ust.1 lit. e) ww. ustawy, tj. powiększyć odszkodowanie o kwotę równą 5% wartości nieruchomości. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że skoro strona skarżąca uważa, iż operat szacunkowy sporządzony na zlecenie organu został sporządzony w sposób nieprawidłowy i budzi jej wątpliwości, powinna zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przedłożyć organowi przeciwdowód z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Wojewoda [...] wskazał, że swoje rozstrzygnięcie wydał na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, z którym strona skarżąca miała możliwość zapoznania się - zgodnie z art. 10 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję wniosła, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. C. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 84 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji rozstrzygającą sprawę co do istoty bez rozpatrzenia wniosku o wyłączenie rzeczoznawcy. 2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., art. 130 u.g.n. oraz § 56 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez zaniechanie przez organ wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia, co skutkowało bezpodstawnym wydaniem decyzji ustalającej odszkodowanie za przejętą nieruchomość w oparciu o operat szacunkowy niespełniający niezbędnych wymogów metodologicznych umożliwiających ustalenie odszkodowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkiem zaś zaaprobowania wadliwego dowodu Wojewoda naruszył również przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy; 3) art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie pouczenia strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, tj. o możliwości wykazania przez stronę inicjatywy i skorzystania z oceny operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych; 4) art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niepoddanie przez organ pomimo zgłaszanych przez stronę zarzutów weryfikacji sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi wskazane zostały argumenty na poparcie wymienionych zarzutów oraz wskazane zastrzeżenia w zakresie odnoszącym się do treści kwestionowanego operatu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, z uzasadnieniem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Organ administracji wydając decyzję o odszkodowaniu za nieruchomość zajętą pod drogę w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (j.t. D.z. U. z 2008 r. , Nr 193, poz. 1194 ze zm.) zobowiązany jest ustalić jego wysokość w oparciu o opinię niezależnego rzeczoznawcy majątkowego, a wynika to z treści przepisu art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Rzeczoznawca jest osobą posiadającą wiedzę specjalistyczną przydatną organom administracji do podjęcia prawidłowej decyzji i w tym zakresie wypowiadającą się w sprawie. Spełnia on więc w postępowaniu administracyjnym funkcję biegłego. W konsekwencji, do rzeczoznawców stosuje się odpowiednio przepisy art. 84 k.p.a. i 24 § 1 k.p.a. Przepisy te stanowią, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1), zaś biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a. (art. 84 § 2 zd. pierwsze). Natomiast przepis art. 24 § 1 stosowany odpowiednio brzmi, że biegły podlega wyłączeniu w sprawie, w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. W ocenie Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Z akt sprawy wynika, że operat szacunkowy wyceny nieruchomości skarżącej – działki nr [...] sporządził rzeczoznawca majątkowy S. P. posiadający uprawnienia nr [...]. Jednocześnie osoba ta prowadzi działalność handlowo – usługową w ramach Przedsiębiorstwa [...] spółka z o.o., której jest prezesem zarządu. Z wymienioną spółką, jak wskazywała strona skarżąca (jako współwłaścicielka nieruchomości budynkowej) nawiązała relacje handlowe jako reprezentantem firmy "S." w zakresie zakupu stolarki - w trakcie trwania postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Okoliczność tą strona skarżąca potwierdziła na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Powyższe oznacza, że S. P. przygotowując operat szacunkowy wyceny nieruchomości skarżącej dla potrzeb ustalenia na jej rzecz odszkodowania świadomie pozostawał z nią jednocześnie w relacji partnera handlowego. Niezależnie od wyniku pertraktacji zakupu stolarki prowadzonych przez B. C. i S. P. prowadzącego działalność gospodarczą w ramach spółki prawa handlowego, sytuacja w której rzeczoznawca pełniący rolę biegłego, sporządza kluczowy dla sprawy dokument – operat wyceny nieruchomości – będąc jednocześnie kontrahentem gospodarczym zainteresowanego, nie jest dopuszczalna w państwie prawa, gdyż podważa zaufanie obywateli do organów państwa i nie pogłębia świadomości i kultury prawnej obywateli. Tym samym narusza ogólną zasadę k.p.a. zawartą w art. 8. Biegły z istoty swej winien być bezstronny, tymczasem w niniejszej sprawie pomimo wątpliwości, co do jego bezstronności, organy należycie tej kwestii nie wyjaśniły, poprzestając jedynie na ogólnym stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia biegłego na podstawie art. 24 § k.p.a. Podkreślić należy, że skoro wnioski operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego S. P., który powinien podlegać wyłączeniu w sprawie niniejszej, jednoznacznie wpłynęły na wynik sprawy, to nie można uznać, że sporządzona przez niego wycena stanowi dowód w sprawie. Wada taka skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej. Ponadto postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w sposób, który pozwoli uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obliguje do tego art. 7 k.p.a. Postępowanie prowadzone w sprawie nie spełnia tego warunku. Jak wskazano wyżej, skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosiła omawiane okoliczności jednak organ odwoławczy w swojej decyzji ogólnikowo je wyjaśnił podnosząc, że przyczyna wyłączenia biegłego nie istnieje. Naruszył zatem ww. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. W przypadku istnienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności biegłego organy administracji powinny zwrócić się o przedstawienie opinii innego rzeczoznawcy, który spełniałby ten warunek. Niezależnie od powyższego, Sąd zauważa, że w sytuacji gdy na potrzeby postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zostanie sporządzony operat szacunkowy na zlecenie organu oraz kontroperat na zlecenie strony - różniące się co do określonej w nich wartości wycenianej nieruchomości, na organie spoczywa obowiązek oceny obu operatów. Rola organu nie może sprowadzać się wyłącznie do formalnego dopuszczenia dowodu i przyjęcia go w poczet materiału dowodowego. Zadaniem organu jest ocenić ten dowód, tym bardziej w sytuacji, gdy operaty pomimo przyjęcia tej samej metodologii przez rzeczoznawców zawierają zupełnie inne ustalenia wartości nieruchomości. W ocenie Sądu ocena dokonana przez Starostę jest niewystarczająca, bowiem ten stwierdził jedynie, że analiza operatów doprowadziła do wniosku, że cena możliwa do uzyskania za dużą działkę usługową na terenie obrębu [...] oscyluje bardzo blisko wartości oszacowanej działki przez biegłego S. P. Natomiast wartość oszacowana przez rzeczoznawcę G. D. odpowiada cenom nieruchomości mniejszych, położonych w lepszych lokalizacjach na terenie miasta C., aniżeli wyceniana działka, i nie odpowiada jej wartości. Oceny operatu szacunkowego, sporządzonego przez G.D., nie dokonał niewątpliwie organ odwoławczy, pomimo twierdzenia na str. 5 decyzji, iż oceny takiej dokonał. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego wiąże się z zasadą swobodnej oceny dowodów. Istotne jest by w trakcie postępowania zasadna swobodnej oceny nie przekształciła się w ocenę dowolną. Dlatego też dokonując oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, należy mieć na uwadze znaczenie i wartość poszczególnych dowodów dla potrzeb rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie z zastosowaniem reguł logicznego rozumowania i biorąc pod uwagę reguły doświadczenia życiowego. Zasada ta nie została zachowana w sprawie. Z tych względów Sąd uznał, że postępowanie w sprawie było przeprowadzone w sposób wadliwy z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 84 w zw. z art. 24 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 9