I SA/Wa 175/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty W. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], 2 stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania G. K., pełnomocnika E. W., od decyzji Starosty W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], odmawiającej zwrotu przejętej na Skarb Państwa nieruchomości położonej w m. W., wchodzącej obecnie w skład działki nr [...] oraz części działki nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Starosta W. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w W., twierdząc, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, o czym świadczy fakt, iż na działce nr [...], oddanej P. w użytkowanie wieczyste, znajduje się obiekt handlowy, natomiast działka nr [...], stanowiąca ulicę [...], jest drogą o nawierzchni żwirowej, niezbędną do obsługi przyległych działek budowlanych. Starosta podkreślił, iż pod drogą urządzona jest sieć wodociągowa oraz kanalizacja sanitarna wraz z przyłączami do poszczególnych działek. Po rozpatrzeniu odwołania E. W., która twierdziła, że do chwili obecnej cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a droga od 35 lat pozostaje jedynie w sferze projektowania, Wojewoda [...] uznał, że przejecie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138), na podstawie decyzji z dnia 2 września 1971 r., zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu, o zwrot przejętej na Skarb Państwa w nieruchomości mogą w świetle art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ubiegać się byli właściciele, lecz warunkiem pozytywnego załatwienia wniosku, zgodnie z art. 136 ust. 3 tej ustawy, jest ustalenie, iż nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ podał, że zdaniem organu pierwszej instancji, działka nr [...] wydzielona została w wyniku podziału, z przeznaczeniem na handel detaliczny, zaś działka nr [...] została przejęta pod urządzenie ulicy [...]. Organ stwierdził, że aby można było uznać, że obie działki stały się zbędne na cel określony w decyzji, musiał zostać spełniony jeden z dwóch warunków określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami: (1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, oraz (2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zdaniem organu, z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że oba cele, na jakie przejęto przedmiotowe działki, zostały zrealizowane - na działce nr [...], która w 1971 r. przeszła na Skarb Państwa, z przeznaczeniem na handel detaliczny znajduje się obiekt handlowy, stanowiący własność P. z/s w W. (k. 17), zaś działka nr [...], która w tym samym czasie przeszła na własność Skarbu Państwa z zadaniem zapewnienia dostępu do wydzielonych działek budowlanych, stanowi obecnie ulicę [...] i wchodzi w skład sieci komunikacyjnej W. Pomimo tego, że posiada ona nawierzchnię żwirową, to i tak w sposób dostateczny spełnia swoją funkcję. W pasie tej drogi wybudowana jest nitka wodociągowa oraz kanalizacyjna wraz z przyłączami do przyległych działek budowlanych. Zdaniem organu, żądanie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w przypadku braku możliwości jej zwrotu, jest nieuzasadnione, ponieważ zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, tj. art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, 33 % powierzchni gruntów objętych podziałem w celu wydzielenia działek budowlanych oraz przeznaczonych na cele użyteczności publicznej przechodziło na własność Państwa bez odszkodowania. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. K., będąca w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikiem E. W., i zarzuciła, że jedynie część działki przejętej przez Skarb Państwa została wykorzystana na cel, na który została przejęta, tj. wybudowanie pawilonu [...], oraz częściowo jest wykorzystywana na nieutwardzoną drogę; jednakże, około [...] do dnia dzisiejszego jest placem całkowicie niewykorzystanym i niestanowiącym drogi. Na rozprawę bez zawiadomienia stawił się adw. F. D, i przedstawiając pełnomocnictwo E. W. - strony w postępowaniu administracyjnym, do występowania przed sądami administracyjnymi, w tym, w niniejszej sprawie, oświadczył, że popiera skargę wniesioną przez G. K. w imieniu E. W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa zwrotu przejętej na Skarb Państwa nieruchomości w trybie art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138 z późn. zm.) z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku E. W. o zwrot nieruchomości wchodzącej obecnie w skład działki nr [...]. Starosta W. decyzją z dnia [...] maja 2005 r. odmówił zwrotu przejętej na Skarb Państwa nieruchomości położonej w m. W., wchodzącej obecnie w skład działki nr [...] oraz części działki nr [...], a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, z gruntów objętych podziałem 33% ogólnej powierzchni przechodzi na własność Państwa bez odszkodowania z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej oraz jako działki budowlane, umożliwiające prezydiom rad narodowych prowadzenie właściwej gospodarki terenami. Przejście tych gruntów na własność Państwa następuje w stanie wolnym od wszelkich obciążeń z dniem uprawomocnienia się decyzji o zatwierdzeniu podziału. Decyzja ta stanowi podstawę do ujawnienia prawa własności w księgach wieczystych. Stosownie do art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz..U. z 2004 Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), poprzedni właściciel nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, może żądać zwrotu tych nieruchomości, stosownie do art. 137, jeżeli stała się ona zbędna na cel przejęcia. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził: "Jak zdołał ustalić Starosta W. w swojej decyzji, działka nr [...] wydzielona została w wyniku podziału z przeznaczeniem na handel detaliczny, zaś działka Nr [...] została przejęta pod urządzenie ulicy [...]" Jednakże organ pierwszej instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji, nie wspomina o działce nr [...], która została przejęta pod urządzenie ulicy [...], lecz twierdzi, że "pozostała część powierzchni [po wydzieleniu działki nr [...] na której usytuowany jest obiekt handlowy] przejęta pod urządzenie ulicy [...] weszła w skład cz. działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...]." Z przytoczonych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji numerów działek i ich powierzchni wynika, że działka nr [...] miała powierzchnię [...], a nie, jak wskazał organ drugiej instancji – [...]. Z wypisów z rejestru gruntów wynika, że działka ewidencyjna nr [...] ma powierzchnię [...], natomiast działka nr [...] ma powierzchnię [...], a organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że na Skarb Państwa przejęto powierzchnię [...], co stanowiło 33% powierzchni ogólnej dzielonej działki. Wskazane wyżej braki świadczą o nie wyjaśnieniu zagadnień ważnych dla prawidłowego załatwienia sprawy i nie dają możliwości oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym. Naruszenia, o których mowa, dotyczą zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni również wyżej wskazane rozbieżności w powierzchni działek ewidencyjnych, oraz odniesie się do mapy ewidencyjnej dołączonej do wypisu z rejestru gruntów odnoszącej się do działki ewid. nr [...], i wyjaśni, w którym miejscu przebiega granica ulicy [...] na styku z działką ewid. nr. [...], a w szczególności, czy granica ta przebiega wzdłuż działki nr [...] rozszerzając się do działki sąsiedniej, czy też ulica ta zachowuje poprzednią swoją szerokość, a zatem, jakie byłoby przeznaczenie trójkątnej działki, która pozostałaby między ul. [...] a ulicą sąsiednią stanowiącą dz. ewid. nr [...]. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.