I SA/Wa 1752/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-28

Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Łukaszewska - Macioch, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość stanowiąca własność jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. mogła przejść z mocy prawa na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotyczy wyłącznie nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Skoro przedmiotowa nieruchomość była własnością Gminy P. w tym dniu, nie mogła przejść z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, a tym samym zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia mienia, nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości drogowej, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Gminy P. i była w użytkowaniu wieczystym I. P.. Prezydent Miasta P. (a następnie Gmina P.) zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia własności. Skarżący zarzucił organom wadliwą wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa oddala skargę I SA/Wa 1752/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości drogowej położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 , mającej urządzoną księgę wieczystą Kw nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w P.. Powyższa decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm) decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności opisanej na wstępie nieruchomości drogowej. Od w/w decyzji organu wojewódzkiego odwołania złożyli Prezydent Miasta P. i I. P.. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Minister stwierdził, że - zgodnie z normą prawną wynikającą z art. 73 ust. l w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r.- nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa następowało zatem w tym trybie, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W niniejszej zaś sprawie w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Gminy P. na mocy decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] i pozostawała w użytkowaniu wieczystym I. P.. Wobec czego nie została spełniona jedna z przesłanek zastosowania art. 73 ust. l w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r., bowiem w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności do przedmiotowego gruntu przysługiwało jednostce samorządu terytorialnego- Gminie P., a tym samym nie było możliwe w tym trybie przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Powyższy pogląd organ poparł powołując się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 1/02, opubl. ONSA 2000/1/17, w której Sąd stwierdził, że przepis art. 73 ust l w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotyczy mienia nie należącego do Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego. Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą wniosła Gmina P.. Skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r. zarzuciła organowi naruszenia art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. przez dokonanie wadliwej wykładni tego przepisu. Zdaniem Gminy przepis ten może mieć zastosowanie w każdym przypadku, gdy osoba władającego nieruchomością drogową nie jest tożsama z osobą właściciela a nie – jak to wywodziły w sprawie organy obu instancji – jedynie, gdy właścicielami tego rodzaju nieruchomości były podmioty inne niż Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżącą w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji. Regulacja prawna zawarta w przepisie art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną miała na celu dostosowanie stanu prawnego tych nieruchomości, które stanowiąc - z punktu widzenia formalnego - własność prywatną, były w istocie rzeczy drogami publicznymi a więc powszechnie dostępnymi i w zależności od tego czy to Skarb Państwa czy też jednostka samorządu terytorialnego gruntem tym władała, nabycie własności następowało na rzecz jednego z tych dwóch podmiotów. Interpretowanie tego przepisu w sposób w jaki prezentuje to skarżąca wypacza cel jakiemu ta regulacja służy. W kwestii tej wypowiedział się zresztą Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej przez Ministra Infrastruktury uchwale z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 1/02 (ONSA 200/1/17), w której Sąd ten wyraźnie stwierdził, że cytowany wyżej przepis dotyczy mienia nienależącego do Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego a jedynie stającego się z mocy prawa, z powodu zajęcia go pod drogi publiczne, odpowiednio mieniem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Okoliczność, że powyższy pogląd został wyrażony w uzasadnieniu uchwały rozstrzygającej kwestię właściwości organu odwoławczego w sprawach prowadzonych w trybie przepisu art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy, w niczym nie umniejsza temu poglądowi ani też nie zniekształca jego treści. Mając zatem na uwadze, że ustawodawca konstruując w powołanym przepisie przesłanki nabycia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, odwołał się do stanu faktycznego, który w niniejszej sprawie nie zachodził, nie wszystkie bowiem przesłanki przewidziane w tym przepisie zostały spełnione, gdyż w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość stanowiła własność Gminy, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – skutkowało oddaleniem skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło