I SA/Wa 1754/06

WyrokWSA w Warszawie2007-03-28

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Emilia Lewandowska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na cele drogowe obejmuje również rekompensatę za spadek wartości pozostałej części nieruchomości i posadowionego na niej budynku mieszkalnego?
Ratio decidendi
Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości na cele drogowe obejmuje wyłącznie rekompensatę za odjęcie prawa własności wywłaszczonej nieruchomości. Żądanie dodatkowej rekompensaty za spadek wartości pozostałej części nieruchomości oraz posadowionego na niej budynku mieszkalnego nie może być uwzględnione w postępowaniu wywłaszczeniowym, gdyż przekracza ono normy tego postępowania i nie może być objęte decyzją orzekającą o wywłaszczeniu. Właściciel może dochodzić swoich praw w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. S. na decyzję Ministra Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o wywłaszczeniu nieruchomości na cele budowy węzła komunikacyjnego i rozbudowy drogi krajowej oraz ustaleniu odszkodowania. Skarżący domagał się pełnej rekompensaty za budynek mieszkalny oraz utratę wartości pozostałej części działki, argumentując narażeniem na hałas i drgania po przebudowie drogi. Sąd rozpoznał skargę, uwzględniając uzupełnienie zarzutów wniesione przez pełnomocnika skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę. I SA/Wa 1754/06 UZASADNIENIE Minister Budownictwa, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność M. i L. małż. S., przeznaczonej na pasy drogowe – dla realizacji inwestycji polegającej na budowie Węzła Komunikacyjnego [...] – [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] odcinek [...] – [...] wraz z rozbudową drogi krajowej nr [...] do parametrów 2 – jezdniowej drogi klasy GP na odcinku [...]. – granica m. K., oraz ustalającej na rzecz M. i L. małż. S. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł w tym: za grunt [...] zł, za składniki budowlane – [...] zł i na składniki roślinne – [...] zł, zaś uchylił decyzję Wojewody w pkt 3 określającym termin wypłaty odszkodowania i orzekł o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu . Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że z wnioskiem o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości wystąpił w dniu 13 kwietnia 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Przeznaczenie działek nr: [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha na pasy drogowe – pod inwestycję polegającą na budowie Węzła Komunikacyjnego [...] – [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] odcinek [...] – [...] wraz z rozbudową drogi krajowej nr [...] do parametrów 2 – jezdniowej drogi klasy GP na odcinku [...] – granica m. K. wynika z ostatecznej decyzji Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2005 r. znak [...]. Stosownie do art. 15 Wojewoda [...] wyznaczył M. i L. S. termin do zawarcia umowy z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad do dnia [...] maja 2005 r. Po bezskutecznym upływie terminu pismem z dnia 17 maja 2005 r. organ wojewódzki zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. W dniu [...] września 2005 r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której zapoznano strony z operatem szacunkowym z dnia 30 lipca 2005 r., sporządzonym na zlecenie Wojewody [...] dla potrzeb przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego. W operacie szacunkowym z wyceny wartości nieruchomości położonej w gminie M., obręb [...], stanowiącej działki nr [...] i nr [...] rzeczoznawca majątkowy dla określenia wartości nieruchomości jako przedmiotu prawa własności zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Analizą objęto rynek nieruchomości o podobnej funkcji i przeznaczeniu. tj. rynek nieruchomości gruntowych, niezabudowanych, położonych na terenach budowlanych powiatu [...] i miasta K., przeznaczonych pod budowę dróg publicznych. Badaniem rynku objęto transakcje w okresie od lipca 2003 r. do lipca 2005 r.. Do wyceny składników budowlanych zastosowano podejście kosztowe. Po dokonaniu analizy operatu szacunkowego z dnia 30 lipca 2005 r. należy stwierdzić, iż odpowiada on wymogom określonym przepisami prawa. W związku z żądaniem dodatkowej rekompensaty za obniżenie wartości pozostałej części nieruchomości należy stwierdzić, że żądanie to nie może być uwzględnione, bowiem odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia stanowi wyłącznie rekompensatę za odjęcie prawa własności nieruchomości. W skardze na decyzję Ministra Budownictwa L. S. wniósł o "zasądzenie pełnej rekompensaty za budynek mieszkalny oraz utratę wartości pozostałej części działki". W ocenie skarżącego na skutek przebudowy drogi budynek mieszkalny skarżącego znajdzie się w odległości 5 m. 65 cm od tej drogi i wobec tego mieszkańcy tego budynku będą narażeni na hałas, drgania, ciągłe wibracje, co w konsekwencji wpłynie na zdrowie skarżącego i jego żony, na pękanie ścian budynku a po pewnym czasie na zawalenie. Ustanowiony z urzędu dla skarżącego pełnomocnik w osobie adwokat O. Z. na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. uzupełnił skargę wniesioną osobiście przez L. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Pełnomocnik zarzuciła skarżonym decyzjom naruszenie art. 7 i 77 i 78 kpa, art. 4 ust 3 i 3a, art. 114 ust. 1 i art. 128 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 120 tej ustawy a także naruszenie art. 13 ust. 3 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Wywłaszczenie nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U Nr 80, poz. 721 ze zm.). Przepis art. 15 ust. 1 tej ustawy przewiduje wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, przy czym wszczęcie takiego postępowania może nastąpić dopiero po bezskutecznym upływie terminu do zawarcie umowy nabycia takiej nieruchomości z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, który to termin wyznacza wojewoda. Warunek ten został spełniony w rozpoznawanej sprawie, co wynika z materiału dokumentacyjnego. Termin do zawarcia umowy został przez Wojewodę wyznaczony do dnia [...] maja 2005 r. a po bezskutecznym upływie tego terminu Wojewoda pismem z dnia 17 maja 2005 r. wszczął postępowanie wywłaszczeniowe. Zakres wywłaszczenia został określony decyzją ostateczną Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...]. Wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość została określona przez rzeczoznawcę majątkowego U. P. w operacie z dnia 30 lipca 2005 r. Wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jak i rozmiaru wywłaszczenia, właściciele nieruchomości M. i L. S. nie kwestionowali w toku całego postępowania wywłaszczeniowego. Wynika to z licznej korespondencji kierowanej do organów w szczególności przez L. S. jak i jego stanowiska zaprezentowanego na rozprawie administracyjnej w dniu [...] września 2005 r. Również w skardze do Sądu L. S. tych okoliczności nie kwestionuje i wprost stwierdza, "(...) nie wnoszę sprzeciwu co do wielkości sumy i ilości zabieranej działki" Wynika ze stanowiska skarżącego prezentowanego w toku postępowania wywłaszczeniowego jak i w skardze, że poza przyznanym mu odszkodowaniem za wywłaszczoną nieruchomość domaga się on dodatkowo przyznania odszkodowania za spadek wartości pozostałej części nieruchomości jak i posadowionego na niej budynku mieszkalnego. To żądanie skarżącego nie może być uwzględnione albowiem przekracza ono normy postępowania wywłaszczeniowego i nie może być objęte decyzją orzekającą o wywłaszczeniu. Przepis art. 18 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. przewiduje odszkodowanie ale tylko za wywłaszczoną nieruchomość, zaś zakres wywłaszczenia został określony w decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Pozostała poza granicami inwestycji na potrzeby, której nastąpiło wywłaszczenie nieruchomość nie może być objęta rozliczeniami w postępowaniu wywłaszczeniowym, gdyż nie jest przedmiotem tego postępowania i z uwagi na powołane wyżej przepisy, być nie może. Organy obu instancji w swoich decyzjach odniosły się do tego żądania L. S. wyjaśniając dlaczego nie może ono być uwzględnione oraz wskazując w jaki sposób może on to żądanie zrealizować. Stanowisko organów w tym zakresie Sąd uznaje za zgodne z prawem. W tej sytuacji nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. gdyż przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu wywłaszczeniowym, prowadzonym w trybie tej ustawy. Wprost z treści tego przepisu wynika, że na wniosek właściciela nieruchomości zostaje wszczęte odrębne postępowanie w sprawie nabycia pozostałej po wywłaszczeniu części nieruchomości. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z tego względu, że nie ma on zastosowania do postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Przepis art. 23 tej ustawy stanowi, ze przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się w sprawach nieregulowanych w rozdziale 3. Natomiast jakie czynności mają poprzedzić wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. określa art. 15 ust. 1 tej ustawy. Niezasadnie skarżący zarzuca także naruszenie art. 128 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nie ma on zastosowania w stanie fatycznym niniejszej sprawy. Ponieważ postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi naruszenia art. 7, 77 i 78 kpa oraz art. 4 ust. 3 i 3 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z powyższym względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło