I SA/Wa 1754/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. D. – Przedsiębiorstwo [...] " [...]" w W. i M. D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego solidarnie na rzecz J. D. – Przedsiębiorstwo [...] "[...]" w W. i M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz na rzecz J. D. – Przedsiębiorstwo [...] " [...]" w W. i M. D. po 240 (dwieście czterdzieści) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania J. i M. D., decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] w przedmiocie wpisu zabytku nieruchomego do rejestru zabytków. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. [...] Konserwator Zabytków w W. decyzją z dnia [...] października 2005 r. wpisał do rejestru zabytków pod numerem [...] pięć obiektów wchodzących w skład zespołu dawnej tkalni i przędzalni bawełny, następnie zespołu [...] Przędzalni [...] położonego w W., obecnie Przedsiębiorstwa [...] w W. wraz z gruntem pod tymi budynkami, w granicach określonych w załączniku nr 2 do decyzji. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J. i M. D. - użytkownicy wieczyści gruntu i właściciele budynków objętych wpisem do rejestru zabytków.. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] października 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że obiekt objęty ochroną konserwatorską został założony przez R. i P. E. S. w 1890 r. Początkowo pełnił funkcję przędzalni i tkalni bawełny, a kilka lat później aż do 1943 r. przędzalni czesankowej. W latach 1943-45 przystosowano zakład do produkcji zbrojeniowej. W 1947 r., po upaństwowieniu, przywrócono mu pierwotną funkcję, którą pełnił do 1999 r, gdy ogłoszono upadłość zakładu. Nazwa fabryki ulegała zmianom: początkowo znana była jako Państwowe Zakłady [...] nr 22, a w latach 1949-50 – [...] Zakłady Przemysłu [...] , w latach 1951-64 – [...] Przędzalnia [...], zaś od 1965 r. [...] Przędzalnia [...]. Od 10 czerwca 2002 r. zakład stanowi własność prywatną. W pierwszym etapie budowy zakładu przypadającym na koniec XIX i początek X wieku, wzniesiono główną halę przędzalni (z budynkiem maszyny parowej, warsztatów naprawczych, stołówki i kuźni), kotłownię z wieżą ciśnień i budynek administracyjny. W latach 20. XX wieku powstała hala oddziału przygotowawczego (czesalnia) i warsztaty mechaniczne, a około 1930 r. - nowa brama z budynkiem bramnym. Budynki te, z wyjątkiem budynku administracyjnego, zostały objęte wpisem do rejestru zabytków. Najstarszym, zbudowanym w 1890 r., a zarazem największym kubaturowo obiektem w zespole jest główna hala przędzalni, usytuowana w jego południowo- wschodniej części (założona została na rzucie prostokąta zbliżonego do kwadratu, z prostokątnymi ryzalitami w elewacji półn.-zach. i półn.- wsch). W ryzalicie półn.- zach. pierwotnie mieściła się maszyna parowa, w półn.-wsch. - stołówka i warsztaty naprawcze. Główna hala wraz z ryzalitami je budynkiem murowanym, ceglanym, jednokondygnacyjnym, wielkością i rozstawem podpór dostosowanym wielkością do pomieszczenia prząśnic wózkowych. Budynek doświetlony świetlikami w dachu, nakrywa dach szedowy, wsparty na żeliwnych słupach powiązany podwójnymi drewnianymi belkami usztywniającymi wypełnienie szedów warstwą korka. Wystrój elewacji utrzymany jest w stylistyce typowej dla XIX-wiecznej architektury przemysłowej. Elewacje wykonane w licowanej cegle, artykułowane rytmicznym układem lizen, gzymsami schodkowo-kostkowymi, fryzami kostkowymi, natomiast obramienia okienne i drzwiowe zamknięte łukami pełnymi wykonanymi z cegły lub kamieni Organizację wnętrza głównej hali stanowią elementy konstrukcyjne więźby dachowej natomiast historyczny układ wnętrz uległ znacznym przekształceniom. Do każdej elewacji budynku dostawiono współczesne dobudówki, nie posiadające wartości zabytkowych. W czasie rozbudowy zakładu, zrealizowanej w latach 20.-30. XX wieku, powstał budynek portierni wraz z łącznikiem. Portiernia usytuowana jest w sąsiedztwie budynku administracyjnego, z którym została połączona łącznikiem. Budynek administracyjny zbudowany w 1890 r. bezpośrednio przylega do półn.-wsch. elewacji głównej hali przemysłowej. Z uwagi na dokonane przekształcenia, w wyniku których utracił autentyczne cechy zabytkowe, nie został objęty wpisem do rejestru zabytków. Portiernia jest budynkiem murowanym, na rzucie prostokąta, 2-kondygnacyjnym, nakrytym dachem płaskim. Wystrój architektoniczny elewacji odpowiada stylistyce modernizmu, a jedynym akcentem dekorującym są prostokątne, fazowane obramienia okienne i drzwiowe. Łącznik o wysokości równej portierni nakrywa wspólny dla obu budynków dach płaski. Konstrukcję nośną łącznika stanowią rzędy żeliwnych, wielokątnych filarów zwieńczonych czworobocznymi głowicami, podtrzymującymi strop bramy. Obiektem pochodzącym z czasów powstania zakładu jest wieża ciśnień pierwotnie związana z kotłownią. Obydwa obiekty zbudowano w latach 1890-1900. Kotłownia została rozebrana w 2002 r. Wieża ciśnień usytuowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie głównej hali przemysłowej, w pobliżu jej półn.-zach. narożnika. Budynek założony został na rzucie wydłużonego prostokąta. Jest murowany z cegły, 4-kondygnacyjny, nakryty dachem dwuspadowym. Nie otynkowane elewacje otrzymały bogaty wystrój architektoniczny, który m.in. stanowi rytmiczny układ lizen, fryz arkadkowy na konsolach, półkoliste zamknięcie otworów okiennych. Z okresu rozbudowy zakładu przeprowadzonej około 1930 r. pochodzą także budynek warsztatów mechanicznych i hala czesalni. Budynek warsztatów mechanicznych - największy obiekt zbudowany w tym czasie na terenie zakładów - usytuowano w bezpośrednim sąsiedztwie głównej hali przemysłowej, na wysokości ryzalitu półn.-wsch. Budynek jest murowany z cegły, nie otynkowany, założony na rzucie prostokąta, jednokondygnacyjny, nakryty dachem pilastym. Elewacje otrzymały skromny wystrój architektoniczny, a jedynym motywem dekoracyjnym są rozety centralnie umieszczone na nadprożach prosto zamkniętych otworów okiennych. We wnętrzu brak pierwotnego wyposażenia. Budynek dawnej hali oddziału przygotowawczego (czesalnia) usytuowany został w pobliżu głównej hali produkcyjnej, na wysokości ryzalitu· półn.- zach. Jest, murowany z cegły, nie otynkowany, założony na rzucie wydłużonego prostokąta, jednokondygnacyjny, nakryty dachem pilastym, o skromnie opracowanych elewacjach. Organ zwrócił uwagę, że w ostatnich latach w budynkach objętych wpisem do rejestru zabytków przeprowadzone zostały prace remontowe. W opinii [...] Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w W. z dnia 25 lipca 2005 r. stwierdzono, że "przeprowadzone przez firmę [...] prace remontowe zakładu w sposób prawidłowy zachowały substancję zabytkową: układ przestrzenny zespołu, bryły poszczególnych budynków, elementy dekoracyjne fasad jak ceglane lizeny i fryzy arkadowe głównej hali przędzalni, czy obramienia okienne wraz z dekoracyjnymi rozetkami budynków warsztatów mechanicznych. Kształt otworów okiennych budynku portierni i administracji, mimo wymiany stolarki okiennej, jak również nowe, ceramiczne pokrycie dachowe dostosowano do charakteru obiektów, co wpływa korzystnie na czytelność odbioru historycznego układu budowli i zespołu". W opinii [...] Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w W. z dnia 12 września 2005 r. potwierdzono, że prace remontowe zostały wykonane prawidłowo, nie powodując utraty wartości zabytkowych obiektów, z wyjątkiem budynku administracyjnego w elewacji od strony ul. [...]. W ocenie Ministra omawiany zespół budowlany dawnych zakładów [...] w S. stanowi cenny przykład zakładu przemysłu włókienniczego powstałego na obrzeżach W. Zakład ten nieprzerwanie od lat 90-tych XIX do lat 90-tych XX wieku pełnił swą pierwotną funkcję, z wyjątkiem krótkiej przerwy w czasie II wojny światowej. Jest więc ściśle związany z rozwojem miasta W., stanowiąc świadectwo jego kultury materialnej. Z tego względu posiada wybitną wartość historyczną i naukową. Wykształcony od końca XIX wieku do lat 30-tych XX wieku układ przestrzenny zespołu zachował się w niezmienionym kształcie. Budynki wchodzące w jego skład zgrupowane zostały po zachodniej stronie drogi biegnącej od bramy głównej w kierunku północnym, natomiast po jej przeciwnej stronie, oprócz budynku warsztatów mechanicznych zbudowanego w latach 30-tych XX wieku, znajdują się obiekty współczesne, powstałe w latach 70-tych XX wieku. Zasadniczym elementem rozplanowania przestrzennego dawnego zespołu jest główna hala produkcyjna, w której bezpośrednim sąsiedztwie, od strony półn. i wsch. znajdują się budynki pomocnicze (hala czesalni, wieża ciśnień z niezachowaną kotłownią, warsztaty mechaniczne, budynek administracyjny i portiernia wraz z łącznikiem) związane z nią funkcjonalnie. Zdaniem organu fakt, że organizacja przestrzenna zabytkowego zespołu przemysłowego zachowała się w pierwotnym kształcie przemawia również za zasadnością, objęcia go prawną ochroną konserwatorską. Budynki wchodzące w skład przedmiotowego zespołu stanowią jednorodny pod względem historycznym, architektonicznym i stylistycznym zespół budowlany. Zarówno ich forma architektoniczna, jak i wystrój elewacji stanowią znakomitą ilustrację ewolucji, jaka dokonała się w rozwoju architektury przemysłowej od końca XIX wieku do lat 30-tych XX wieku na obszarze D. Ponadto budynki te odznaczają się harmonijnymi proporcjami i wystrojem architektonicznym elewacji dostosowanym stylistycznie do ich charakteru Posiadają zatem wartości artystyczne, które również kwalifikują je do wpisania do rejestru zabytków. Mając powyższe na uwadze, wpisanie do rejestru zabytków wyżej wymienionego zespołu Minister uznał za w pełni uzasadnione. Na zasadność wpisania do rejestru zabytków omawianego zespołu budowlanego wskazują także autorzy wcześniej powołanych opinii specjalistycznych. Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów co do celowości wpisania do rejestru zabytków zamiast całego zespołu, poszczególnych budynków wchodzących w jego skład organ stwierdził, że argument ten nie mógł być uwzględniony, ponieważ poszczególne budynki objęte wpisem do rejestru funkcjonują jako elementy składowe zespołu budowlanego zakładu [...] i właśnie z tego względu zostały objęte prawną ochroną konserwatorską. Jeżeli zaś chodzi o podnoszony przez stronę brak precyzyjnego określenia w decyzji organu pierwszej instancji przebiegu granic obszaru wpisanego do rejestru zabytków Minister podał, że zarzut ten nie jest zasadny, ponieważ z załącznika graficznego nr 2 stanowiącego integralną część decyzji wynika, że do rejestru zabytków zostały wpisane poszczególne budynki w granicach murów obwodowych wraz z gruntem znajdującym się pod każdym z nich. Ustosunkowując się do zarzutu wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności braku możliwości ustosunkowania się J. i M. D. do opinii Działu [...] Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w W., z uwagi na nieznajomość oznaczeń budynków w niej widniejących (do opinii została dołączona jedynie dokumentacja fotograficzna na płycie CD; nie był natomiast dołączony protokół z wizji) organ wyjaśnił, że istotnie miało to miejsce, jednakże strony znały ustalenia tego protokółu, co poświadczyły własnoręcznymi podpisami, a ponadto nie wniosły do niego żadnych uwag i wniosków. Minister uznał za częściowo uzasadniony zarzut dotyczący braku oznaczenia budynków objętych wpisem do rejestru zabytków, gdyż materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, a więc zawierać również oznaczenie obiektów umieszczonych w dokumentacji fotograficznej. W ocenie ministra okoliczność ta jednakże nie może być przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ organ odwoławczy uzupełnił w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, a identyfikacja obiektów nie budzi żadnych wątpliwości. Organ zwrócił uwagę na niezasadny argument strony o pominięciu przez organ pierwszej instancji faktu wprowadzenia przez właścicieli zmian w wyglądzie omawianych obiektów. Zdaniem organu odwoławczego zmiany te został uwzględnione, o czym świadczy odstąpienie od wpisania do rejestru zabytków budynku administracyjnego, który został znacznie przekształcony w wyniku remontu. Natomiast remont pozostałych obiektów nie spowodował utraty ich wartości zabytkowych, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy opinie oraz materiał fotograficzny. Od decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2007 r. J. D. – Przedsiębiorstwo [...] w W. i M. D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się: 1) stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; 2) uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; 3) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; 4) zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1) naruszenie art. 107 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 4 KPA poprzez wydanie przez organ pierwszej instancji i utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji decyzji skierowanej do podmiotu nie będącego stroną w sprawie; 2) naruszenie art. 81 w związku z art. 10 KPA poprzez brak zapewnienia stronom czynnego udziału polegającego na uniemożliwieniu stronom przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 3) naruszenie art. 107 § 1 KPA poprzez wydanie rozstrzygnięcia decyzji w treści nie odpowiadającej stanowi prawnemu i faktycznemu sprawy. W uzasadnieniu podnieśli, że obie wydane w sprawie decyzje są wadliwe, albowiem zostały skierowane do podmiotu nie będącego stroną w przedmiotowej sprawie. Co więcej obie decyzje dotyczą podmiotu nie mającego przymiotu strony. Zgodnie z art. 29 KPA stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Z zaskarżonych decyzji wynika zaś, że zostały one skierowane do Przedsiębiorstwa [...] w W., czyli podmiotu nie mającego przymiotu strony. Zdaniem skarżących rzeczą oczywistą jest, iż stronami postępowania w przedmiotowej sprawie mogą być wyłącznie osoby fizyczne - właściciele nieruchomości: J. D. i M. D. Skarżąca J. D. co prawda jako osoba fizyczna prowadzi przedsiębiorstwo pod firmą [...], jednakże nie powoduje to, iż przedsiębiorstwo pod firmą [...] mogłoby zostać uznane za adresata wydanych decyzji, a w konsekwencji za stronę niniejszego postępowania. Ponadto skarżący wskazali, że decyzja z dnia [...] października 2005 r. Wojewódzkiego Dolnośląskiego Konserwatora Zabytków oraz decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego są wadliwe także z tego powodu, że organ błędnie ustalił, iż zabytki nieruchome wymienione w tych decyzjach położone są na działkach objętych księgą wieczystą nr [...], kiedy w rzeczywistości obiekty te położone są na działkach objętych księgą wieczystą nr [...], co w konsekwencji uniemożliwia wykonanie tej decyzji. Zasadnym według skarżących jest także zarzut braku zapewnienia stronom czynnego udziału polegającego na uniemożliwieniu im przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do całości zebranych dowodów i materiałów w sprawie. W przedmiotowym postępowaniu organ wydający decyzję nie umożliwił stronom zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia tym samym naruszył obowiązek wynikający z art. 10 § 1 KPA. Strona skarżąca, nie kwestionując celowości obejmowania ochroną określonych nieruchomości jako dóbr kultury, wskazała, że wpisanie na listę obiektów chronionych niektórych nieruchomości np. głównej hali produkcyjnej uniemożliwia podjęcie pewnych inwestycji co skutkuje na dalszą perspektywę rozwoju przedsiębiorstwa [...]. Ponadto zdaniem skarżących część nieruchomości na wskutek koniecznych remontów utraciło swój pierwotny charakter, co dyskwalifikuje je jako zabytki. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1754/07 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności należało rozważyć, jako najdalej idący, zarzut skargi, dotyczący tego, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z dnia [...] października 2005 r. nie zostały skierowane do osób będących stronami w sprawie. Istota tego zagadnienia sprowadza się zatem do udzielenia odpowiedzi na pytanie, kto jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie o wpis zabytku nieruchomego do rejestru zabytków. Stosownie do przepisów art. 28 i 29 KPA stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej, których materialnoprawnych praw i obowiązków postępowanie to dotyczy. Przy czym na gruncie spraw o wpis do rejestru zabytków odpowiedzi, kto jest stroną tego postępowania, udzielają przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że prawa i obowiązki administracyjnoprawne, jakie powstają po wydaniu ostatecznej decyzji o wpisie zabytku nieruchomego do rejestru, obciążają przede wszystkim jego właściciela oraz posiadacza zależnego, tj. użytkownika wieczystego, osobę korzystającą z zabytku pod innym tytułem prawnorzeczowym (np. użytkownika), czy też zobowiązaniowym (np. dzierżawcę, najemcę części zabytku nieruchomego), a także jednostkę organizacyjną posiadającą nieruchomość w trwałym zarządzie. Prawa tych podmiotów zostają bowiem ograniczone poprzez nałożenie m. in. obowiązku: opieki nad zabytkiem (art. 5), informowania organów ochrony konserwatorskiej o zdarzeniach prawnych i faktycznych dotyczących zabytku (art. 28), udostępnienia zabytku do prowadzenia badań (art. 30 ust. 1 i 2), przeprowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytku (art. 26 i art. 49 ust. 1), ale też podmioty będące dysponentami zabytków korzystają z pewnych praw: np. prawa do żądania pisemnych zaleceń konserwatorskich (art. 27), czy prawa do ubiegania się o udzielenie dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku (art. 73). W warunkach niniejszej sprawy nie można więc uznać, jak to przyjął Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że stroną postępowania jest [...] Przedsiębiorstwo [...]. Okoliczność, że J. D. jako współużytkownik wieczysty działek nr [...] prowadzi, jako przedsiębiorca, działalność gospodarczą pod nazwą [...] Przedsiębiorstwo [...], a miejsce jej prowadzenia mieści się w W. przy ul. [...], w żadnym razie nie zmienia faktu, iż podmiotami występującym w obrocie publicznoprawnym jak i w stosunkach cywilnoprawnych są użytkownicy wieczyści gruntu, na którym posadowione są budynki objęte ochroną konserwatorską, w tym osoby fizyczne J. D. i jej mąż M. D. (akt notarialny z dnia [...] czerwca 2002 r. Rep. A nr [...]). Z faktu tego wynikają zaś określone konsekwencje, a w tym i takie, że podmiotami praw i obowiązków są osoby fizyczne, a nie prowadzone przez jedną z tych osób przedsiębiorstwo. Stąd też adresatem wszelkich decyzji nakładających obowiązki wykonalne dobrowolnie bądź w drodze egzekucji administracyjnej winny być osoby fizyczne. Wskazanie jako adresata decyzji prowadzonego przez jedną z tych osób przedsiębiorstwa, jak również skierowanie decyzji do tego przedsiębiorstwa jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie i powoduje, że taka decyzja jest dotknięta wadą nieważności, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 KPA. Nie można się natomiast zgodzić ze skarżącymi, że podstawa nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 KPA dotyczy decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2007 r., skoro w decyzji tej wskazano z imienia i nazwiska J. i M. małżonków D. (użytkowników wieczystych gruntu i właścicieli posadowionych na nim budynków) oraz Prezydenta Miasta W. (reprezentanta Skarbu Państwa jako właściciela zabudowanej nieruchomości). Biorąc powyższe pod uwagę oraz to że w sprawie nie wystąpiły przeszkody, o których mowa w art. 156 § 2 KPA, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji czyni zaś zbędnym konieczność rozważania pozostałych zarzutów skargi. Rozpoznając sprawę na nowo Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego winien uwzględnić powyższe wskazania Sądu co do prawidłowego oznaczenia stron postępowania administracyjnego. Organ wyższego stopnia w toku postępowania zapewni wszystkim stronom czynny udział, czego w niniejszej sprawie nie uczynił, przez co dopuścił się także naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 KPA., a załatwiając sprawę uwzględni istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne dotyczące aspektu podmiotowego i przedmiotowego sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji. O zwrocie należnych skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).