I SA/Wa 1756/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1756/06 odrzucającego skargę W. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2062/05 oddalającym skargę W. W. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] października 1997 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2062/05 oddalającym skargę W. W. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] października 1997 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne. Odpis nieprawomocnego postanowienia z dnia 8 lutego 2008 r. wraz z uzasadnieniem przesłany został przy piśmie z dnia 11 lutego 2008 r. (karta 136 akt) pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu dla W. W. adwokatowi N. O., która – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta 149 akt) – potwierdziła jego otrzymanie datą 18 lutego 2008 r. Od wymienionego orzeczenia skarga kasacyjna nie została wniesiona, zaś trzydziestodniowy termin do jej wniesienia upłynął w dniu 19 marca 2008 r., zatem postanowienie to stało się prawomocne z dniem 20 marca 2008 r. Pismem z dnia 18 lutego 2008 r. (data stempla Biura Podawczego Sądu – karta 147 akt) zatytułowanym "Wniosek – wypowiedzenie pełnomocnictwa", adresowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., a przesłanym tutejszemu Sądowi do wiadomości, W. W. wniósł o zmianę wyznaczonego w sprawie adwokata. Następnie adwokat N. O. pismem z dnia 29 lutego 2008 r. (data stempla Biura Podawczego Sądu – karta 152 akt) poinformowała Sąd o wypowiedzeniu jej przez W. W. pełnomocnictwa do reprezentowania go w niniejszej sprawie. W dniu 6 marca 2008 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo (karta 158 akt), którym Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd o zmianie pełnomocnika z urzędu dla W. W. wobec faktu złożenia przez niego wniosku o ponowne zbadanie podstaw skargi kasacyjnej, wyznaczając w miejsce adwokata N. O. – adwokata E. S. Pełnomocnictwo złożone do akt sprawy w dniu 19 marca 2008 r. (karta 161 akt) udzielone zostało przez W. W. adwokatowi E. S. w dniu 8 marca 2008 r. Z akt niniejszej sprawy wynika, że adwokat E. S. trzykrotnie zapoznawała się z aktami sprawy w czytelni akt tutejszego Sądu w dniach 14 i 19 marca 2008 r. i 25 kwietnia 2008 r. (dowód: informacja dopięta zszywką do pierwszej, wewnętrznej strony obwoluty akt). Na wniosek adwokata E. S. z dnia 4 kwietnia 2008 r., którym zwróciła się o doręczenie jej odpisu postanowienia z dnia 8 lutego 2008 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania "z uwagi na fakt, że wedle oświadczenia skarżącego, postanowienie to nie zostało mu w ogóle doręczone", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z dnia 11 kwietnia 2008 r. przesłał adwokatowi E. S. odpis wymienionego postanowienia (bez uzasadnienia) z informacją, że odpis nieprawomocnego postanowienia z dnia 8 lutego 2008 r. wraz z uzasadnieniem doręczony został przy piśmie z dnia 11 lutego 2008 r. adwokatowi N. O. (karty 164 i 170 akt) oraz że postanowienie to uzyskało walor prawomocności z dniem 20 marca 2008 r. Pismem z dnia 28 kwietnia 2008 r. adwokat E. S., działająca w imieniu skarżącego W. W., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2008 r. odrzucającego skargę W. W. o wznowienie postępowania sądowego, doręczonego ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącego wraz z uzasadnieniem w dniu 18 lutego 2008 r. W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik skarżącego stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Podniósł, że przedmiotowe postanowienie doręczone zostało poprzedniemu pełnomocnikowi z urzędu adwokatowi N. O. w dniu 18 lutego 2008 r., tj. w dacie, w której nie była już ona pełnomocnikiem skarżącego, gdyż oświadczeniem z dnia 13 lutego 2008 r. skarżący wypowiedział jej pełnomocnictwo, wskutek czego adwokat odesłała Sądowi otrzymany odpis postanowienia. Wskazał, że z treści oświadczenia skarżącego z dnia 28 marca 2008 r. wynika, że skarżący także nie otrzymał przedmiotowego postanowienia. Wobec powyższego obecny pełnomocnik zwrócił się pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. o przesłanie mu odpisu tego postanowienia, które następnie otrzymał w dniu 28 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie zasługują na uwzględnienie, bowiem wniosek o jego przywrócenie jest spóźniony, gdyż wniesiony został po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 września 2007 r. ustanowił dla skarżącego pełnomocnika, a następnie adwokata tego w osobie N. O. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła w dniu 4 grudnia 2007 r., po czym zwolniła, wyznaczając pismem z dnia 4 marca 2008 r. (mylnie opatrzonego datą "04.02.2008") w jego miejsce innego adwokata – adwokata E. S. Adwokat E. S. jest drugim adwokatem wyznaczonym w tym trybie. Jak można wnioskować z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 6 marca 2008 r. (data wpływu pisma do Sądu) powodem tego była odmowa wniesienia skargi kasacyjnej przez poprzednio wyznaczonego adwokata. Przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony został przez pełnomocnika skarżącego w terminie (art. 87 § 1 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a jeżeli tak, to czy wniosek ten jest zasadny (art. 86 § 1 zd. 1 tej ustawy), powinno być rozważone działanie nie tylko adwokata E. S., ale wszystkich kolejnych pełnomocników skarżącego, tj. także adwokata N. O. Do prawidłowego (terminowego) podejmowania czynności procesowych w imieniu skarżącego byli oni bowiem obowiązani w czasie od ich wyznaczenia aż do zwolnienia przez Okręgową Radę Adwokacką, a ich uchybienia powinny być traktowane tak, jak uchybienia samego skarżącego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 7). W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 powołanej ustawy, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia. W razie zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego, siedmiodniowy termin liczy się od daty, kiedy pełnomocnik ten dowiedział się o uchybieniu terminu i już mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1971 r., sygn. akt I CZ 138/71, OSP 1972, nr 3, poz. 50). W niniejszej sprawie odpis nieprawomocnego postanowienia wraz z uzasadnieniem z dnia 8 lutego 2008 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania doręczony został adwokatowi N. O. w dniu 18 lutego 2008 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem w dniu 19 marca 2008 r. Natomiast Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia 4 marca 2008 r. zmieniła pełnomocnika i w miejsce dotychczasowego wyznaczyła adwokata E. S., któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu 8 marca 2008 r. Adwokat E. S. trzykrotnie przeglądała akta sprawy (dowód: informacja dopięta zszywką do pierwszej, wewnętrznej strony obwoluty akt): w dniu 14 marca 2008 r., gdy termin do wniesienia skargi kasacyjnej jeszcze był otwarty, w dniu 19 marca 2008 r., czyli ostatniego dnia do jej wniesienia oraz w dniu 25 kwietnia 2008 r., tj. już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji pełnomocnik skarżącego, zapoznając się z aktami sprawy, mogła dowiedzieć się o tym, że zapadło postanowienie w dniu 8 lutego 2008 r. W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać dzień, w którym adwokat wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Możliwość taką pełnomocnik miał po zapoznaniu się z aktami sprawy, tj. w dniu 14 marca 2008 r. (mimo, iż pełnomocnik z urzędu powziął wiadomość o jego wyznaczeniu najpóźniej w dniu, kiedy skarżący udzielił mu pełnomocnictwa, to jest w dniu 8 marca 2008 r.) i czynność tę miał obowiązek podjąć bez nieuzasadnionej zwłoki (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00). Nadto także podnieść należy, iż doręczenie pełnomocnikowi na jego wniosek z dnia 4 kwietnia 2008 r. odpisu postanowienia z dnia 8 lutego 2008 r. (bez uzasadnienia) nie powoduje przesunięcia początkowej daty biegu terminu do zaskarżenia wymienionego postanowienia, wynikającego z wcześniej już dokonanego z urzędu doręczenia tegoż postanowienia poprzedniemu pełnomocnikowi i nie daje podstawy do przyjęcia dostatecznego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 1978 r., sygn. akt I CZ 145/77, Lex nr 8060). Pełnomocnik powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych, zaś przy dochowaniu należytej staranności powinien, jako profesjonalista, dopilnować, aby czynność procesowa został dokonana terminowo (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r. sygn. FZ 110/04 i FZ 133/04, niepublikowane). W świetle powyższego stwierdzić należy, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest spóźniony, co powoduje z mocy ustawy jego odrzucenie. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.