I SA/Wa 1759/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-02
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Iwona Kosińska, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać negatywną opinię w sprawie podziału nieruchomości, jeśli projektowany podział, choć zgodny z planem miejscowym w zakresie przeznaczenia terenu, prowadzi do wydzielenia działek o powierzchni mniejszej niż minimalna wymagana dla działki budowlanej, mimo zamiaru ich późniejszego przyłączenia do działek sąsiednich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie oceniły projekt podziału nieruchomości. Choć projektowane działki miałyby mniejszą powierzchnię niż minimalna wymagana dla działki budowlanej zgodnie z planem miejscowym, sąd wskazał, że w przypadku nieruchomości nierolnych i nieleśnych, gdy celem jest powiększenie sąsiednich działek, właściwą procedurą jest połączenie nieruchomości i ich ponowny podział (art. 98b ustawy o gospodarce nieruchomościami), a nie klasyczny podział z art. 93 ugn. Organy pominęły tę możliwość, co stanowiło naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o podział nieruchomości położonej w [...] w celu wydzielenia dwóch działek, które miały zostać przyłączone do działek sąsiednich, tworząc większe działki budowlane. Burmistrz wydał postanowienie opiniujące projekt negatywnie, uznając go za niezgodny z planem miejscowym ze względu na zbyt małą powierzchnię projektowanych działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta, a także uchylił postanowienie Burmistrza odmawiające wszczęcia postępowania. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]; 2. uchyla postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpoznaniu zażalenia R. J., postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] opiniujące negatywnie przedłożony w sprawie wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], uregulowanej w KW nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] ha.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. E. i R.J., A. i P. D., B. i M. S. zwrócili się do Burmistrza [...] o wyrażenie zgody na podział nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], uregulowanej w KW nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] ha. W zaproponowanym projekcie podziału przewidziano, że powstaną dwie działki o pow. [...] ha (projektowana działka nr [...]) oraz o pow. [...]ha (projektowana działka nr [...]). Obie działki zostaną docelowo przyłączone do sąsiadujących z nimi działek nr [...] i [...] razem tworząc całość gospodarczą. Działka nr [...] wraz z działką nr [...] utworzy docelową działkę nr [...] o pow. [...] ha, zaś działka nr [...] wraz z działką nr [...] utworzy docelowo działkę nr [...] o pow. [...] ha.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Burmistrz Miasta [...] odmówił A. i P. D., B. i M. S. wszczęcia postępowania w tej sprawie wskazując, iż nie legitymują się oni przymiotem strony.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Burmistrz Miasta [...] negatywnie zaopiniował przedłożony w sprawie wstępny projekt podziału nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], uregulowanej w KW nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] ha, jako niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pod względem dostępu do drogi publicznej i wymaganej powierzchni działki budowlanej.
Od powyższego postanowienia R. J. wniósł zażalenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zakwestionowane postanowienie z dnia 1 lipca 2011 r. wydane na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.) – zwanej dalej "ugn" dotyczy nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Dokumenty zgromadzone w aktach przedmiotowej sprawy pozwalają na ustalenie, że działka ta stanowi współwłasność ustawową małżeńską E. i R. J. Zgodnie z art. 93 ugn podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Oznacza to, że przy opiniowaniu projektu podziału organ obowiązany jest uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt podziału realizuje to przeznaczenie, a także czy służy temu przeznaczeniu. A zatem dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Aby zatem można było pozytywnie zaopiniować projektowany podział nieruchomości należy ustalić jego zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Kolegium wskazało, że przepis art. 93 ugn, który jest materialno-prawną podstawą zaskarżonego postanowienia, dotyczy wyłącznie zasad podziału nieruchomości położonych na obszarze, na którym obowiązuje plan miejscowy. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...], położonego pomiędzy ulicami: [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. ([...]).
Z ustaleń organu l instancji wynika, że działka nr [...] stanowi teren ekstensywnej zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej o symbolu [...]. W aktach sprawy, co prawda brak jest wypisu z tego planu, niemniej jednak ustalenia planu dostępne są w serwisie Lex. Zgodnie z ustaleniami planu powstałe w wyniku podziału działki o funkcji wyłącznie mieszkaniowej w zabudowie wolno stojącej lub bliźniaczej nie mogą mieć powierzchni mniejszej, niż [...] m2 ([...]). Proponowany projekt podziału przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] uwzględnia utworzenie dwóch nowy działek o pow. [...] ha.
W ocenie Kolegium, rację ma organ pierwszej instancji stwierdzając, że wydzielenie tych działek nastąpiłoby niezgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Skoro bowiem ze wstępnego projektu podziału wynika, że obie działki będą miały po wydzieleniu powierzchnię mniejszą, niż [...] ha, to stoi to w sprzeczności z przywołanym wyżej § [...] uchwały [...]. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, że wnioskodawcy wyrazili zamiar przyłączenia wydzielonych działek do nieruchomości sąsiednich. Zdaniem SKO [...], skoro ustawodawca wskazał, iż zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, to proponowany projekt podziału nieruchomości wykazuje niezgodność proponowanego podziału z planem miejscowym. Projekt podziału nieruchomości winien bowiem uwzględniać wszelkie normy wielkościowe wynikające z zapisów planów. Przy czym ustawodawca nie przewidział w tym zakresie odstępstwa. Jedyna dopuszczalna sytuacja wystąpiłaby tylko wówczas gdyby plan miejscowy dopuszczał podział na nieruchomości mniejsze z koniecznością przyłączenia mniejszych działek do nieruchomości sąsiednich w celu utworzenia pełnowymiarowych parceli budowlanych. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie. Stąd przyjąć należy, że proponowany podział nieruchomości nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego.
Odnosząc się zaś do przedstawionego przez skarżącego postanowienia z dnia [...] września 2014 r. Kolegium wskazało, że nie jest władne do jego oceny, zwłaszcza, że nieruchomość wymieniona w tym postanowieniu objęta jest ustaleniami zupełnie innego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i leży w zupełnie innych jednostkach planistycznych.
Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji, opiniując negatywnie proponowany projekt podziału, wskazał na brak dostępu do drogi publicznej. Zapewnienie dostępu do drogi publicznej według kryteriów określonych w art. 93 ust. 3 ugn, samo w sobie, nie podlega, co do zasady, ocenie na etapie wstępnego projektu podziału. Organ jest uprawniony jedynie do oceny, czy podział jest zgodny z planem miejscowym. Badanie przesłanek z art. 93 ust. 3 ugn następuje dopiero na podstawie mapy podziałowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i podlega ocenie w ramach decyzji o zatwierdzeniu podziału, względnie jego odmowie.
Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] R. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]; 2. stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądzenie na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w przypadku ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego na dalszym etapie postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 93 ust. 1 i 2 ugn oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...], położonego pomiędzy ulicą [...], który zatwierdzony został uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. ([...]), a w szczególności § [...] poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na jej zawężeniu jedynie do wykładni językowej, a w związku z tym nie uwzględnienie przy ocenie zgodności planu podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu na którym jest ona położona, że okolicznością istotną dla dokonania tej oceny jest cel w jakim podział nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], uregulowanej w KW nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] ha ma nastąpić, tj. przyłączenie wydzielonych z niej działek - pierwszej o pow. [...] ha (projektowana działka nr [...]) i drugiej o pow. [...] ha (projektowana działka nr [...]) do działek sąsiednich o nr [...] oraz [...] i utworzenie docelowo z działek nr [...] i [...] działki nr [...] o pow. [...] ha, zaś z działek nr [...] i [...] działki nr [...] o pow. [...] ha, których powierzchnie znacznie przewyższają minimalną powierzchnię, która przeznaczona jest pod zabudowę jednorodzinną, określoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ([...] m2), a ograniczenie w planie zagospodarowania przestrzennego powierzchni nowowydzielanych działek budowlanych ma na celu niedopuszczenie do powstawania zabudowy na działkach o pow. poniżej [...] m2, co nie będzie miało miejsca w przedmiotowej sprawie; - art. 21 oraz art. 64 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie, polegające na ograniczeniu przysługującego skarżącemu oraz E. J. prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] ha, w skład którego to prawa własności wchodzi również prawo do jej podziału i prawo do rozporządzania nieruchomością polegające na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] opiniujące negatywnie przedłożony w sprawie wstępny projekt podziału nieruchomości, w sytuacji braku istnienia przesłanek uzasadniających wydanie negatywnej opinii; - art 93 ust. 3 ugn poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], które oparte było również na rzekomej niezgodności planu podziału nieruchomości z ustaleniami zagospodarowania przestrzennego, pod względem dostępu do drogi publicznej, w sytuacji gdy badanie przesłanek z art. 93 ust. 3 ugn następuje dopiero na podstawie mapy podziałowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i podlega ocenie w ramach decyzji o zatwierdzeniu podziału względnie jego odmowie, a ponadto ocena dokonana przez Burmistrza Miasta [...] nie uwzględniała faktu, iż celem planowanego podziału jest przyłączenie projektowanych działek do sąsiadujących z nimi działek nr [...], posiadających odpowiedni dostęp do drogi publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Rację ma Burmistrz Miasta [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że wniosek E. i R. J. z dnia [...] czerwca 2015 r. nie mógł być pozytywnie zaopiniowany w trybie art. 93 ust. 4 w zw. z art. 93 ust. 1 ugn, ponieważ z przedłożonego do akt sprawy projektu podziału wynika, że prowadziłoby to do wydzielenia z działki nr [...] działek budowlanych o powierzchni mniejszej, niż minimalna powierzchnia działki budowlanej ([...] m2) przewidziana w przepisie § [...] uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...], położonego między ulicą [...] ([...]) – zwanego dalej "planem miejscowym".
Nie można jednocześnie zgodzić się ze skarżącym, że obowiązujące obecnie przepisy Rozdziału 1 Działu III ugn umożliwiają pozytywne zaopiniowanie podziału nieruchomości o charakterze nierolnym i nieleśnym celem przyłączenia wydzielonych działek do nieruchomości sąsiednich. Przepisy Rozdziału 1 Działu III ugn, w stosunku do nieruchomości położonych na terenie objętym obowiązującym planem miejscowym, normują podział nieruchomości z punktu widzenia jego zgodności z planem miejscowym (art. 93 ust. 1 i 2 ugn) oraz niezależnie od ustaleń planu miejscowego (art. 95 ugn). Szczególny tryb podziału nieruchomości, jeżeli chodzi o podziały nieruchomości pod względem zgodności z planem miejscowym i położone na terenie nie objętym planem miejscowym, normuje przepis art. 93 ust. 2a ugn. Przepis ten przewiduje, że podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż [...] ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.
Z powyższego wynika, że jedynie nieruchomość o charakterze rolnym lub leśnym może być podzielona celem wydzielenia z niej działki na powiększenie sąsiedniej nieruchomości. Wówczas to istotne znaczenie będzie miał cel podziału, który obligatoryjnie należy wskazać we wniosku o podział nieruchomości (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości - Dz. U. Nr 268, poz. 2663).
Nie można się zgodzić ze skarżącym, że dla opiniowania podziału zaproponowanego we wstępnym projekcie podziału nie ma znaczenia to, iż w wyniku zaproponowanego podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (stanowiąca grunt niezabudowany, teren zurbanizowany – symbol ewidencyjny Bp) zostaną wydzielone działki o powierzchni mniejszej, niż powierzchnia [...] m2 przewidziana w planie miejscowym dla działki budowlanej, natomiast znaczenie ma to, że skutkiem tego podziału będzie utworzenie nieruchomości o nr ewidencyjnych [...], spełniających wymóg powierzchniowy z § [...] planu miejscowego. Opiniowanie zgodności podziału z ustaleniami planu miejscowego (częścią tekstową i graficzną) polega na analizie treści planu miejscowego i skonfrontowaniu ustaleń tego planu z przedłożonym przez stronę wstępnym projektem podziału nieruchomości. W tej sytuacji nie jest możliwe zaproponowanie już we wstępnym projekcie podziału (na kopii mapy zasadniczej) podziału nieruchomości, który powoduje wydzielenie działek o powierzchni niezgodnej z zapisami planu. Uszło uwadze skarżącego, że taki sposób podziału działki nr [...], jak zaproponowany we wstępnym projekcie podziału, tj. podział działki nr [...] na działki nienormatywne nr [...], a następnie przyłączenie działki nr [...] do działki sąsiedniej nr [...] oraz przyłączenie działki nr [...] do działki sąsiedniej nr [...], aby w końcu powstały działki normatywne odpowiednio nr [...] mógłby prowadzić do obejścia przepisów planu miejscowego. Mogłoby się bowiem okazać, że dojdzie do podziału działki nr [...] na dwie działki nienormatywne, a dalszy zamiar wnioskodawców (przyłączenie do działek sąsiednich) zostanie zaniechany. Sąd zwraca uwagę, że proponowany przez wnioskodawców wariant podziału nie gwarantuje właścicielom sąsiednich nieruchomości rezultatu w postaci utworzenia większych działek nr [...], kosztem pierwotnej działki nr [...]. Przepisy o podziale nieruchomości nierolnych i nieleśnych, jeżeli chodzi o tryb podziału z art. 93 ugn, nie przewidują takiego, jak proponują wnioskodawcy, sposobu podziału, w tym załączenia do wniosku o podział nieruchomości umowy zobowiązującej gwarantującej właścicielom nieruchomości sąsiednich możliwość dochodzenia wykonania zobowiązania zawartego we wniosku o podział (art. 390 § 2 w zw. z art. 158 Kodeksu cywilnego), w tym także na drodze sądowej (art. 64 Kc i art. 1047 Kodeksu postępowania cywilnego), czy też zawarcia w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określonego warunku w tym zakresie.
Jeżeli chodzi o podnoszoną w skardze kwestię zapewnienia wydzielanym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej Sąd zwraca uwagę, że na etapie postępowania opiniodawczego jednym z istotnych dokumentów który jest konfrontowany z planem miejscowym jest wstępny projekt podziału nieruchomości, który powinien zawierać m.in. przedstawioną w formie graficznej w kolorze czerwonym lub w formie opisowej propozycję sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej (§ 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości). Z powyższego wynika, że na etapie wstępnego opiniowania należy wyjaśnić i ocenić, czy we wstępnym projekcie podziału zaproponowano wydzielanym działkom faktyczny dostęp do drogi publicznej. Inaczej sprawa przedstawiała się w poprzednim stanie prawnym, gdy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130). Wówczas wstępny projekt podziału nie musiał zawierać propozycji sposobu zapewnienia projektowanym do wydzielenia działkom gruntu dostępu do drogi publicznej (§ 3 ust. 3 tego rozporządzenia).
Istota problemu w niniejszej sprawie polega jednak na tym, czy istnieje podstawa prawna do prowadzenia postępowania opiniującego podział nieruchomości w której mieści się żądanie wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. Trzeba bowiem wskazać, że wniosek o podział pochodzi od trzech grup osób: E. i R. J., A. i P. D., B. i M. S. i dotyczy działek nr: [...]. Żądanie tego wniosku dotyczy podziału działki nr [...] oraz wskazuje cel podziału - przyłączenie wydzielonych z działki nr [...] dwóch działek do dwóch nieruchomości sąsiednich, które uzyskają nowe numery ewidencyjne. We wniosku tym nie wskazano podstawy prawnej podziału nieruchomości. Wszystkie nieruchomości położone są na terenie obowiązującego planu miejscowego i mają podobny charakter – są to tereny zurbanizowane (oznaczone są symbolami ewidencyjnymi [...]).
Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji jedynym trybem podziału w ramach którego wniosek z dnia [...] czerwca 2015 r. mógłby być procedowany na gruncie postępowania administracyjnego, to sposób podziału wskazany w przepisie art. 98b ugn. Przepis ten przewiduje instytucję połączenia nieruchomości i ich ponownego podziału (zwaną niekiedy uproszczonym scaleniem i podziałem), użyteczną zwłaszcza w stosunkach sąsiednich, gdy chodzi o nieruchomości o jednorodnym charakterze i stanie prawnym, pozwalającą na poprawę dotychczasowej struktury obszarowej nieruchomości bez konieczności prowadzenia sformalizowanego postępowania scaleniowego, o którym mowa w przepisach Rozdziału 2 Działu III ugn, które jest możliwe do przeprowadzenia tylko wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje zasady i warunki scalenia i podziału nieruchomości.
Z przepisu art. 98b ugn wynika, że właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości ukształtowanych w sposób uniemożliwiający ich racjonalne zagospodarowanie mogą złożyć zgodny wniosek o ich połączenie i ponowny podział na działki gruntu, jeżeli przysługują im jednorodne prawa do tych nieruchomości. Do wniosku należy dołączyć, złożone w formie aktu notarialnego, zobowiązanie do dokonania zamiany wzajemnego przeniesienia praw do części ich nieruchomości, które weszły w skład nowo wydzielonych działek gruntu. W sprawach tych stosuje się odpowiednio art. 93, art. 94, art. 96, art. 97 ust. 1-2, art. 98, art. 98a oraz art. 99. Przy czym tego sposobu podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że właściciele albo użytkownicy wieczyści dokonają, w drodze zamiany, wzajemnego przeniesienia praw do części ich nieruchomości, które weszły w skład nowo wydzielonych działek gruntu. W razie nierównej wartości zamienianych części nieruchomości stosuje się art. 15 (dopłatę, której wysokość jest równa różnicy wartości zamienianych części nieruchomości).
Sąd zwraca uwagę, że docelowym skutkiem podziału zaproponowanego przez E. i R. J., A. i P. D., B. i M. S. jest w istocie powiększenie działek nr [...] kosztem działki nr [...]. Skoro na gruncie przepisów ugn podział nieruchomości celem przyłączenia wydzielonych działek gruntu do nieruchomości sąsiednich zarezerwowany jest tylko do nieruchomości o charakterze rolnym i leśnym (art. 93 ust. 2a ugn), skoro w ugn nie została uregulowana instytucja podziału i scalenia nieruchomości, to jedyną drogą zmierzającą do osiągnięcia przez wnioskodawców zamierzonego rezultatu jest proces odwrotny, tj. połączenie nieruchomości oznaczonych jako działki nr: [...] w jedną nieruchomość, a następnie podział takiej nieruchomości na dwie proponowane przez wnioskodawców nieruchomości.
Tymczasem w niniejszej sprawie Burmistrz Miasta [...] ograniczył się jedynie do opiniowania wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. w zakresie trybu podziału z art. 93 ugn. Organ pierwszej instancji pominął natomiast możliwość przeprowadzenia w sprawie postępowania opiniodawczego, o którym mowa w przepisie art. 98b w zw. z art. 93 ust. 4 i 5 ugn, mimo, że z treści wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. i dołączonego wstępnego projektu podziału na pierwszy rzut oka widać, że wniosek ten nie dotyczy klasycznego podziału nieruchomości nierolnych i nieleśnych, o którym mowa w przepisie art. 93 ugn, skoro z wnioskiem o podział wystąpiły nie tylko osoby będące właścicielami działki nr [...], a zaproponowany we wniosku sposób podziału zawiera w sobie elementy zarówno podziału, jak i scalenia i odnosi się do kilku nieruchomości.
Wobec tego Sąd uznał, że Burmistrz Miasta [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wydali zaskarżone postanowienia z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 98b ugn, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem postanowień organów obu instancji.
Sąd postanowił uchylić także postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] odmawiające wszczęcia na wniosek A. i P. D. oraz B. i M. S. postępowania opiniującego podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], które zostało podjęte w granicach niniejszej sprawy, ponieważ jest to niezbędne dla końcowego załatwienia skargi.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz Miasta [...] wezwie wnioskodawców wskazanych we wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. do uzasadnienia wniosku w zakresie przesłanki racjonalnego zagospodarowania nieruchomości objętych wnioskiem, uzupełnienia dokumentacji, o której mowa w przepisie art. 97 ust. 1a pkt 1,2, 3a i 4 w zw. z art. 98b ust. 2 ugn, aby uzyskać dokumenty dotyczące wszystkich nieruchomości objętych połączeniem i ponownym podziałem, w tym o wstępny projekt połączenia nieruchomości i ich ponownego podziału oraz do przedłożenia sporządzonego w formie aktu notarialnego zobowiązania, o którym mowa w przepisie art. 98b ust. 1 i 3 ugn, uwzględniającego specyfikę niniejszej sprawy, polegającą na tym, że połączeniu mają podlegać trzy nieruchomości, natomiast skutkiem ponownego podziału będzie powstanie dwóch nieruchomości. W zależności od okoliczności organ podejmie w sprawie dalsze czynności lub wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z lit. a, art. 135 oraz art. 200, art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło