I SA/Wa 1761/07

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. A. i W. K. na decyzje Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1761/07 odmówił przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. A. i W. K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. , nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę. Uzasadniając odmowę przyznania tego prawa Sąd podniósł, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez ryzyka uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania. Zażalenie wniesione na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 579/08. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. I SA/Wa 1761/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę J. A. i W. K.. W dniu 12 lutego 2009 r. W. K. wniosła ponownie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku (opatrzonego datą 7 lutego 2009 r.) podała, że jest osobą samotną. Jej całkowity miesięczny dochód, obejmujący emeryturę z dodatkiem pielęgnacyjnym, wynosi [...] złotych netto. Skarżąca jest inwalidką [...] grupy ze schorzeniami narządów ruchu, co wymaga systematycznego leczenia i rehabilitacji. W związku ze swoim stanem zdrowia zmuszona jest do częstego leczenia nie tylko szpitalnego lecz także sanatoryjnego (2 razy w roku) co pociąga za sobą poważne koszty. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 lutego 2009 r. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie złożonym przez skarżącą. Uprzednio prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 17 czerwca 2008 r. odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w ww. zakresie. W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W związku z powyższym rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zbadano czy zmieniła się sytuacja ekonomiczna strony w stosunku do sytuacji uprzednio przez nią przedstawionej i czy zmiana ta uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Wanda Krasińska w formularzu wniosku z dnia 7 lutego 2009 r. wskazała, że wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w tej materii będzie zależało od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Przy czym, jak już wyżej wspomniano, w sytuacji gdy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie rozpoznany (co miało miejsce w niniejszej sprawie), zmiana stanowiska Sądu uzależniona jest od wykazania przez stronę, że jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Przepisy powołanej ustawy dopuszczają bowiem możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie, jednakże dla zmiany stanowiska Sądu, konieczna jest zmiana okoliczności, na podstawie których odmówiono uprzednio przyznania wnioskodawcy przedmiotowego prawa (vide postanowienie NSA z 20 maja 2005 r., sygn. akt OZ 474/05, niepublikowane). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie powołała się na żadne nowe okoliczności istotne dla oceny jej sytuacji materialnej, tj. nie wykazała, że uległa ona znacznemu pogorszeniu. Uzasadnienie wniosku jak i dane dotyczące dochodów skarżącej nie uległy zmianie in minus w stosunku do danych, w oparciu o które Sąd podjął w dniu 17 czerwca 2008 r. rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skoro zaś okoliczności powołane przez skarżącą były już przedmiotem oceny Sądu, to brak jest przesłanek do zmiany uprzednio zajętego w tym przedmiocie stanowiska i zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Podkreślić należy, ze skarżąca nadal posiada stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytury oraz dodatku pielęgnacyjnego, a wysokość tych świadczeń nie uległa obniżeniu i nadal wynosi [...] złotych netto. Również po stronie przywoływanych wydatków nie pojawiły się żadne nowe istotne obciążenia mogące mieć wpływ na dokonanie odmiennej oceny jej sytuacji ekonomicznej, niż ocena dokonana w dniu 17 czerwca 2008 r., której trafność potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenie Wandy Krasińskiej (postanowienie z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 579/08) Zarówno w pierwotnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i niniejszym wniosku skarżąca wskazywała na wydatki związane z rehabilitacją oraz leczeniem szpitalnym i sanatoryjnym (bez wykazywania ich wysokości). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 7 sierpnie 2008 r. podniósł, iż "skarżąca nie wykazała, aby poniesienie kosztów wpisu w wysokości 200 złotych mogło spowodować znaczny uszczerbek utrzymania koniecznego dla niej. Powoływanie się na okoliczność, iż skarżąca nie ma środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym bardziej , że nie ma ona na utrzymaniu innych osób, a jej miesięczne stałe dochody z tytułu otrzymywanej emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego łącznie wynoszą 1650 złotych". Ocena ta, wobec niezmienionej sytuacji ekonomicznej skarżącej, pozostaje nadal aktualna. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.