I SA/Wa 1761/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-07
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Emilia Lewandowska, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne pouczenie strony o środkach odwoławczych w decyzji administracyjnej, wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Błędne pouczenie strony o środkach odwoławczych w decyzji administracyjnej, nawet jeśli wynika z rozbieżności interpretacyjnych przepisów, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. W przypadku decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej, wątpliwości co do trybu zaskarżenia do NSA mogły być podstawą do zastosowania jednej z funkcjonujących wówczas interpretacji przepisów, a późniejsze ujednolicenie stanowiska przez uchwałę NSA nie czyni pierwotnej decyzji nieważną.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1996 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1993 r. Skarżąca zarzuciła, że decyzja z 1996 r. rażąco narusza prawo poprzez błędne pouczenie o środkach odwoławczych. Organ nadzoru uznał, że skarżąca nie posiadała legitymacji do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, a błędne pouczenie nie jest wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z [...] września 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2016 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...] grudnia 1996 nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 1993 r. wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Państwowego Przedsiębiorstwa "O." w W. nieruchomością oznaczoną jako działki nr [...] i [...], położoną w G. przy ul. [...], utrzymaną w mocy decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...] września 1994 r. w części dotyczącej działki nr [...].
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że decyzja uwłaszczeniowa z [...] stycznia 1993 r. została wydana na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Stroną tego postępowania zgodnie z powołanym przepisem jest Skarb Państwa jako właściciel gruntu oraz przedsiębiorstwo państwowe, które jest uwłaszczone bądź jego następca prawny. Osoba trzecia może być stroną tego postępowania tylko wówczas gdy wykaże, iż przysługują jej prawa rzeczowe do gruntu lub inne prawa oparte na przepisach powszechnie obowiązujących, które uwłaszczenie mogło naruszyć.
Z akt sprawy wynika, że następcy prawni byłych właścicieli objętej przedmiotową decyzją nieruchomości, w tym M. P., wystąpili z wnioskiem o jej zwrot w piśmie z [...] marca 1993 r. Zatem wniosek o zwrot nieruchomości został złożony po dniu 5 grudnia 1990 r. Postępowanie zwrotne zostało zakończone decyzją z [...] października 1994 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z [...].12.1994 r., którą odmówiono zwrotu m. in. działki nr [...]. NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z 19.03.1996 r. sygn. akt Sa/Gd 726/95 oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z [...].12.1994 r. Zatem w dacie wydania kontrolowanej decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...] grudnia 1996 r. M. P. nie posiadała żadnych praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. Natomiast zarzut M. P. iż w decyzji z [...] grudnia 1996 r. została błędnie pouczona o środkach odwoławczych organ nadzoru uznał, za nieuzasadniony gdy w jego ocenie błędne pouczenie w decyzji o środkach odwoławczych nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Wadliwość tego rodzaju, zdaniem organu, może być podstawą do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia środka odwoławczego. Wobec tych rozważań organ nadzoru uznał, że decyzja z [...] lipca 2016 r. jest prawidłowa i utrzymał ją w mocy. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa M. P. zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 i art. 9 kpa i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] lipca 2016 r. i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna .
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić tylko wtedy gdy decyzja dotknięta jest wadą nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 kpa. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela w całości stanowisko organu nadzoru wyrażone w zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że kontrolowana w tym postępowaniu nieważnościowym decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...] grudnia 1996 r. nie zawiera żadnych wad nieważności decyzji, a zatem brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia jej nieważności. Decyzją tą organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 1993 r. wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Państwowego Przedsiębiorstwa "O." w W. objętą tą decyzją nieruchomością. Powodem rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego było uznanie przez organ, iż M. P. nie ma legitymacji do żądania wszczęcia takiego postępowania ponieważ nie wylegitymowała się tytułem prawnorzeczowym do tej nieruchomości zarówno na datę uwłaszczenia tj. 5 grudnia 1990 r. jak i na datę wydania kontrolowanej decyzji z [...] grudnia 1996 r. Tych ustaleń organu nadzoru z resztą sama skarżąca M. P. nie kwestionuje. Jej zdaniem decyzja z [...] grudnia 1996 r. rażąco narusza prawo poprzez błędne pouczenie strony w decyzji o środkach odwoławczych .
Faktem jest, że w decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...] grudnia 1996 r. zawarto pouczenie, że decyzja jest ostateczna i przysługuje na nią skarga złożona bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Faktem jest również to, że żadna ze stron postępowania zakończonego tą decyzją, w tym i M. P., od tej decyzji się nie odwołała.
W tej kwestii należy wskazać, że w stanie prawnym jaki obowiązywał po wejściu w życie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym tj. od 1 października 1995 r., zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie sformułowano różne poglądy dotyczące trybu i sposobu zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej do NSA. Wątpliwości w nowym stanie prawnym budziło to, czy skargę od takiej decyzji można wnieść bezpośrednio do NSA bez obowiązku uprzedniego złożenia wniosku określonego w art. 127 § 3 kpa. Pouczenie zawarte w przedmiotowej decyzji z 2.12.1996 r. było więc jedną z wykładni przepisów dotyczących trybu zaskarżenia decyzji do NSA jaka funkcjonowała w dacie wydania tej decyzji. Rozbieżności w interpretacji tych przepisów doprowadziły do podjęcia przez skład siedmiu sędziów NSA uchwały w dniu 9 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 4/96, której teza stanowi, że w sprawie, w której naczelny organ administracji państwowej wydaje decyzję w pierwszej instancji w postępowaniu określonymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, określonego w art. 127 § 3 k.p.a.
Tak więc już po wydaniu decyzji z [...] grudnia 1996 r. powołana uchwała ujednoliciła stanowisko co do trybu zaskarżenia takich decyzji do NSA. Funkcjonująca przed tą uchwałą rozbieżność interpretacyjna i zastosowanie się organu do jednej z tych interpretacji nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji z takiej przyczyny.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja odpowiada prawu co czyni skargę nieuzasadnioną.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło