I SA/Wa 1762/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-13
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania pomocy w formie bezpłatnych obiadów za okres, który już minął, nawet jeśli wnioskodawca spełniał kryteria do otrzymania pomocy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może przyznać świadczenia w formie rzeczowej za okres, który już minął. Decyzje w zakresie pomocy społecznej, w tym przyznawanie zasiłków celowych, mają charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet spełnienie kryteriów ustawowych nie gwarantuje automatycznego przyznania świadczenia w oczekiwanej wysokości lub formie.Stan faktyczny
Skarżący A. H., osoba bezrobotna i korzystająca ze stałej pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej, wnioskował o przyznanie pomocy w formie bezpłatnych obiadów za marzec 2008 r. Prezydent odmówił przyznania pomocy, wskazując na otrzymywanie przez skarżącego wysokiej pomocy finansowej oraz jego zdolność do samodzielnego przygotowania posiłków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, dodając, że świadczenia nie można przyznać za miniony okres. Skarżący w skardze podniósł, że jego stan zdrowia (dyskopatia) uniemożliwia mu samodzielne przygotowywanie posiłków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Maria Tarnowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie bezpłatnych obiadów oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A.H. od decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2008 r. Nr [...] o odmowie przyznania pomocy w formie bezpłatnych obiadów barowych w marcu 2008 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Organ wskazał, że A. H. pozostaje pod stała opieką Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...]. Ustalił, ze A. H. nie posiada własnego źródła dochodu, a z uwagi na fakt, iż jest osobą bezrobotną na bieżąco otrzymuje pomoc finansową w formie zasiłków okresowych i celowych z przeznaczeniem na: opłatę energii elektrycznej, zadłużenie czynszowe, opłaty za zużycie gazu, uzupełnienie bieżących potrzeb, leki, odzież, obuwie, dopłatę do turnusu rehabilitacyjnego, na dojazd na turnus rehabilitacyjny i powrót do W. W okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 marca 2008 r. otrzymał pomoc finansową na łączną kwotę [...] zł.
Ponadto A. H. nie podejmuje starań o zapewnienie poprawy swojego bytu, wręcz korzysta z pomocy społecznej jako podstawowego źródła utrzymania i to świadczenia z pomocy społecznej zapewniają mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
W marcu 2008 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy w formie prawa do jednego gorącego posiłku dziennie.
Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Prezydent W. odmówił A. H. przyznania pomocy w formie bezpłatnych obiadów barowych w marcu 2008 r.
Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, że skarżący otrzymuje stałą, wysoką pomoc ze środków pomocy społecznej. Ponadto stan jego zdrowia pozwala na samodzielne przygotowywanie sobie posiłków i zrobienie zakupów.
Organ I instancji podkreślił, że [...] marca 2008 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył skarżącego do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności i uznał, że skarżący jest zdolny do pracy.
Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę, że niemożliwe jest przyznanie świadczeń w formie rzeczowej za okres, który już minął.
Organ I instancji podkreślił, że w okresie od styczeń – marzec 2008 r. Ośrodek dysponował na zadania własne kwotą 728.646,23 zł, która w całości została przeznaczona na udzielenie niezbędnej pomocy dla 1384 osób.
Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania skarżącemu pomocy w formie bezpłatnych obiadów barowych w marcu 2008 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. H.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. H. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji zgodził się z twierdzeniem, że niemożliwe jest przyznanie pomocy w formie obiadów w okresie, który już minął.
Wskazała, że niniejsza decyzja wydawana jest we wrześniu, zaś organ I instancji orzekał w czerwcu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] przyznał A. H. prawo do korzystania z gorącego posiłku (obiadu składającego się z dwóch dań bez możliwości zamiany na suchy prowiant) na okres od 10 czerwca do 31 sierpnia 2008 r.
Organ odwoławczy wskazał, ze argument podnoszony przez skarżącego, że nie może dźwigać produktów spożywczych na [...] piętro, gdzie ma mieszkanie, nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności i jest osoba zdolna do pracy.
Jeżeli chodzi o podnoszony argument o niemożności dźwigania organ podkreślił, że przyniesienie zakupów umożliwiających przygotowanie obiadu dla jednej osoby trudno nazwać "dźwiganiem".
Skarżący jest najemcą i jedyną osobą uprawnioną do mieszkania, które zajmuje. Równocześnie nie podejmuje żadnych działań do zamiany tego lokalu na położony niżej i mniejszy, co ułatwiłoby mu dokonywanie zakupów bez żadnych przeszkód i umożliwiło otrzymanie dodatku mieszkaniowego, co obecnie ze względu na powierzchnię znacznie przekraczającą normatywy ustawowe jest to niemożliwe.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. H.
W uzasadnieniu skargi wskazał, ze jego stan zdrowia nie pozwala, na przygotowanie posiłków we własnym zakresie z uwagi na dyskopatię lędźwiową całego kręgosłupa i całkowity zakaz dźwigania stwierdzony zaświadczeniem lekarskim.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, o czym stanowi art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.).
Organy administracji rozpatrujące przedmiotową sprawę należycie zbadały sytuację życiową skarżącego, uznały także, iż nie powinien budzić wątpliwości fakt, że wobec ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej, świadczenia powinny być rozdzielane proporcjonalnie na wszystkich potrzebujących, a w pierwszej kolejności zaspokajane powinny być najbardziej pilne potrzeby, jak również, że nie możliwe jest przyznanie świadczeń w formie rzeczowej za okres, który już minął.
Skarżący jest osobą samotną, bezrobotną, korzystającą ze świadczeń pomocy społecznej, polegającej na przyznawaniu zasiłków okresowych i zasiłków celowych na opłatę energii elektrycznej, zadłużenie czynszowe, opłaty za zużycie gazu, na leki, odzież, obuwie, dopłatę do turnusu rehabilitacyjnego w tym dojazdy. W okresie od
1 stycznia 2008 r. do 31 marca 2008 r. otrzymał pomoc finansową na łączną kwotę [...] zł. Zatem w miarę możliwości organów pomocy społecznej, podejmowane są działania zmierzające do udzielenia skarżącemu pomocy.
Na mocy art. 3 ust. 4 powołanej ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Tak, więc wysokość przyznawanego zasiłku każdorazowo determinowana jest możliwościami pomocy społecznej.
Organ administracji wyjaśnił szczegółowo, jakimi dysponuje możliwościami finansowymi, ile osób korzysta z pomocy ośrodka, a zatem jaka kwota przypada średnio na osobę potrzebującą.
Z brzmienia art. 39 powołanej ustawy o pomocy społecznej i użytego w niej zwrotu "może", wynika, że decyzja w zakresie pomocy społecznej podejmowana przez organ administracyjny, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
Nie ulega wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości, jak również, że nie jest możliwe przyznanie zasiłku celowego w formie rzeczowej za okres który już minął.
Należy wskazać, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. przyznał A. H. prawo do korzystania z gorącego posiłku (obiadu składającego się z dwóch dań bez możliwości zamiany na suchy prowiant) na okres od 10 czerwca do 31 sierpnia 2008 r.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] dysponuje ograniczonymi środkami na zasiłki celowe.
Reasumując w ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej A. H. uwzględniły kryteria stosowane przy przyznawaniu zasiłków celowych. Kwestionowane przez skarżącego decyzje nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jego sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącemu udzielana jest wszechstronna pomoc.
Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącego pomocy została należycie umotywowana.
Z powyższych względów Sąd uznał odmowę przyznania zasiłku celowego za zgodną z prawem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło