I SA/Wa 1762/08

Referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. D.Z. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi A.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie bezpłatnych obiadów p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Adwokat D.Z. pismem dnia 24 czerwca 2009 r. wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu A.H., wskazując na sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2009 r. oddalającego skargę A.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie bezpłatnych obiadów. Wyżej wymieniona została wyznaczona w dniu 5 maja 2009 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w W. na pełnomocnika skarżącego, w następstwie przyznanego A. H. przez referendarza sądowego prawa pomocy. Pismem z dnia 9 lipca 2009 r. adwokat D.Z. wezwana została do nadesłania pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącego – w terminie 7 dni- pod rygorem odmowy przyznania wynagrodzenia. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 21 lipca 2009 r., adwokat wyjaśniła, iż niezwłocznie po wyznaczeniu jej na pełnomocnika wystąpiła do skarżącego o nadesłanie pełnomocnictwa, jednak do chwili obecnej nie otrzymała od niego odpowiedzi. W między czasie, po zbadaniu akta sprawy stwierdziła brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej o czym poinformowała A.H. przesyłając mu w tym przedmiocie stosowaną opinię. W dalszej części wyjaśnień, adwokat wywodziła, iż sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest czynnością procesową. W związku z czym nie wymaga od wyznaczonego adwokata uzyskania pełnomocnictwa procesowego. Zdaniem pełnomocnika ani przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), ani też żaden z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie przewidują obowiązku przedkładania Sądowi sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz udzielenia do takiej czynności pełnomocnictwa, które jest wymagane przez ustawę tylko do działania procesowego przed sądem. Uprawnienia do złożenia wniosku o zasądzenie kosztów świadczonej i nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu wynika wprost z ustawy, a wyznaczony adwokat dla złożenia takiego wniosku nie musi, jej zdaniem, dysponować pełnomocnictwem procesowym od skarżącego. W momencie jego wyznaczenia następuje bowiem związanie go stosunkiem zlecenia ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez Sąd w zakresie konieczności udzielenia pomocy prawnej osobie dla której został wyznaczony w zamian za wynagrodzenie. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie na podstawie art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przysługuje wynagrodzenie w zakresie ustanowionym w art. 250 tejże ustawy. Zgodnie z tym przepisem wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zważyć jednak należy, iż z art. 244 § 2 p.p.s.a. wynika, że wyznaczenie pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego (tu: Okręgową Radę Adwokacką w W.) tworzy jedynie dla strony prawo do udzielenia temu pełnomocnikowi odpowiedniego pełnomocnictwa, z którego to prawa strona może skorzystać bądź nie. Pełnomocnik, zaś jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Obowiązek ten potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeżeli wcześniej go nie złożył. Oznacza to, że stosunek pełnomocnictwa, w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powstaje dopiero z chwilą udzielenia przez stronę wyznaczonemu adwokatowi stosownego pełnomocnictwa. Nie istnieje na gruncie tych przepisów domniemanie pełnomocnictwa dla wyznaczonego z urzędu adwokata. Wszelkie zatem czynności związane ze świadczeniem przez niego pomocy prawnej osobie, dla której został wyznaczony (w tym sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesieni środka odwoławczego) może on dopiero skutecznie realizować w oparciu o udzielone mu pełnomocnictwo. Skoro zaś takiego pełnomocnictwa w niniejszej sprawie adwokat od skarżącego nie otrzymał, to pomoc prawna świadczona w takich warunkach skarżącemu (obejmująca także czynności pozaprocesowe), nie jest nieopłaconą pomocą prawną, za którą, zgodnie z art. 250 p.p.s.a. należy się pełnomocnikowi wynagrodzenie płacone przez Skarb Państwa. Nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach ustawy prezentowany przez adwokata pogląd, iż z chwilą wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką na pełnomocnika, zawiązuje się między nim a Skarbem Państwa – reprezentowanym tu przez Sąd stosunek zlecenia w zakresie konieczności udzielenia za wynagrodzeniem pomocy prawnej osobie, dla której został on wyznaczony, niezależnie od tego czy strona uprawniona zechce z takiej pomocy skorzystać. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.