I SA/Wa 1763/07
PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-04
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że po odliczeniu koniecznych wydatków z dochodu, pozostaje jej niewielka kwota na utrzymanie?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że po odliczeniu koniecznych wydatków z dochodu, pozostaje jej niewielka kwota, która nie pozwala na samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. W przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wymagane jest wykazanie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone przez J. A. i W. K. w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. J. A. wnioskował o ustanowienie adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną związaną z utrzymaniem licznego gospodarstwa domowego i ponoszonymi wydatkami. W. K. wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując na niską emeryturę i koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Wobec J. A. postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wobec W. K. postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym przyznanie adwokata w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę postanawia przyznać J. A. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. P O S T A N O W I E N I E Dnia 4 września 2009 r. Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę postanawia: 1. przyznać W. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. 2. odmówić W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 4 września 2009 r.
Referendarz sądowy Lucyna Picho
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r.
na posiedzeniu niejawnym sprawy
z wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym przyznanie adwokata
w sprawie ze skargi J. A.
na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej
z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]
w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę
postanawia
przyznać J. A. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
U Z A S A D N I E N I E
W toku postępowania sądowego prowadzonego ze skargi J. A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu J. A. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dwiema wnuczkami, krewną żony i córką wnioskodawcy. Skarżący uzyskuje co miesiąc emeryturę w wysokości [...] zł netto, zaś jego żona emeryturę w wysokości [...] zł netto co łącznie daje kwotę [...] zł. J. A. zaznaczył, że pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym krewna żony od 18 roku życia cierpi na chorobę [...], nie posiada ani majątku ani dochodów, zaś córka wnioskodawcy jest matką samotnie wychowującą córkę, jest osobą niezaradną i wymaga stałego wsparcia finansowego od rodziców.
J. A. ujawnił, że posiada majątek w postaci prawa do lokalu spółdzielczego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na ponoszone wydatki: opłaty za mieszkanie w wysokości [...] zł, wydatki związane z utrzymaniem nieletniej wnuczki, która mieszka razem z nim – [...] zł, wydatki związane z utrzymaniem 85 letniej poważnie chorej krewnej żony [...] zł (ponadto żona ze swojej emerytury łoży na utrzymanie krewnej około [...] zł miesięcznie), wydatki na zakup leków – [...] zł, (około [...] zł na leki wydaje również żona wnioskodawcy), opłaty za energię, gaz, energię elektryczną w wysokości [...] zł, bieżące opłaty za telewizję, radio, telefon w wysokości [..] zł. Po zsumowaniu ww. wydatków wynika, że skarżący ze swojej emerytury wydaje kwotę [...] zł zaś jego żona kwotę [...] zł co łącznie daje [...] zł.
Rozpoznając zgłoszony wniosek na wstępie zaznaczyć należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
W ocenie referendarza sądowego rozpatrującego wniosek o przyznanie adwokata, przedstawiona przez J. A. sytuacja majątkowa, przemawia za uwzględnieniem jego wniosku o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika. Skoro po odliczeniu od uzyskiwanego co miesiąc dochodu wykazanych w formularzu obciążeń do dyspozycji sześciu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe pozostaje [...] zł, co musi wystarczyć na zakup np. żywności skarżący w sposób oczywisty nie byłby w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 ustawy).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 4 września 2009 r.
Referendarz sądowy Lucyna Picho
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r.
na posiedzeniu niejawnym
wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata
w sprawie ze skargi J. A.
na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej
z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]
w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę
postanawia:
1. przyznać W. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
2. odmówić W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
U Z A S A D N I E N I E
W prowadzonym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowaniu ze skargi J. A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], uczestniczka postępowania W. K. nadesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto w piśmie z dnia 19 czerwca 2009 r. (k-216) pełnomocnik wnioskodawczyni zaznaczył, że domaga się ona również przyznania adwokata.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku W. K. wskazała, iż jest osobą samotną, jej całkowity dochód miesięczny, którym jest emerytura wynosi [...] zł netto wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni jest inwalidką II grupy ze schorzeniem narządów ruchu, wymaga systematycznego leczenia i rehabilitacji, jak również leczenia sanatoryjnego dwa razy w roku co wiąże się z wydatkami. W. K. zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym o powierzchni 60 m2.
Rozpoznając złożony wniosek na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Uwzględniając powyższe stwierdzić należało, że zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku W. K. jedynie w części dotyczącej przyznania jej profesjonalnego pełnomocnika zaś odmowy w pozostałym zakresie. Jak wykazano już wcześniej W. K. co miesiąc uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto. Jako osoba prowadząca jednoosobowo gospodarstwo domowe z kwoty tej musi opłacić koszty związane z utrzymaniem mieszkania, wyżywieniem i innymi koniecznymi wydatkami. W ocenie referendarza sądowego z wykazanego dochodu, w sposób oczywisty, nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadnia to przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Natomiast brak jest podstaw do zwolnienia W. K. z kosztów sądowych, gdyż mimo wykazanych obciążeń, strona nie pozostaje bez środków do życia i ma zapewnione potrzeby bytowe. Tymczasem, co wymaga podkreślenia, instytucja prawa pomocy skierowana jest w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w ciężkich warunkach materialnych, uzyskują bardzo niskie dochody lub też nie posiadają żadnych środków na życie.
Na marginesie referendarz sądowy pragnie jedynie zauważyć, że kwestia zwolnienia W. K. z kosztów sądowych była już przedmiotem rozpoznania zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które – w identycznej jak obecnie – sytuacji majątkowej wnioskodawczyni nie znalazły podstaw do uwzględnienia jej wniosku.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło