I SA/Wa 1764/20

WyrokWSA w Warszawie2021-04-30

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Iwona Kosińska, Łukasz Trochym

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, jeśli dane te są sprzeczne z prawomocnym orzeczeniem sądu o zasiedzeniu, mimo istnienia wcześniejszych wpisów w księdze wieczystej opartych na aktach notarialnych?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny jest zobowiązany do aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, nawet jeśli są one sprzeczne z wcześniejszymi wpisami w księdze wieczystej opartymi na aktach notarialnych. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z dokumentów, w tym prawomocnych orzeczeń sądowych, a nie rozstrzyga sporów własnościowych.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. domagała się przywrócenia jej jako właścicielki działki ewidencyjnej w ewidencji gruntów i budynków, mimo że prawomocne postanowienie sądu stwierdziło zasiedzenie tej działki przez inne osoby (J. J., T. S., K. W.). Organ pierwszej instancji przywrócił wpis J. K., uznając, że postanowienie o zasiedzeniu odzwierciedla stan prawny tylko do określonej daty, a późniejsze czynności prawne (akty notarialne) ujawnione w księdze wieczystej są decydujące. Organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił aktualizacji ewidencji, uznając prymat prawomocnego postanowienia o zasiedzeniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. W., J. J. i T. S., uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] orzekającą o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] położonej w [...] przy ul. [...], polegającej na przywróceniu wpisu J. K. jako właściciela w miejsce aktualnie wpisanych: J. J., T. S. i K. W. i jednocześnie odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przywrócenia wpisu J. K. jako właściciela przedmiotowej działki. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że J. K. zwróciła się do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z prośbą o przywrócenie poprzedniego wpisu w ewidencji gruntów i budynków, w związku z "wprowadzeniem zmiany właściciela dla części nieruchomości przy ul. [...]", wskazując przy tym, że prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lutego 2014 r. (sygn. akt [...]) o stwierdzeniu zasiedzenia części jej nieruchomości przez sąsiadów – J. J., T. S. i K. W. z dniem [...] stycznia 1975 r. ma charakter deklaratoryjny, natomiast jej prawa "chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych", ponieważ nadal widnieje w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości (działki nr [...]) jako jej właściciel na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2008 r. Biuro Geodezji i Katastru poinformowało J. K., że wprowadzona zmiana w ewidencji gruntów i budynków była "przedwczesna", po czym zawiadomieniem z dnia [...] września 2018 r. pouczyło o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, zgłaszania uwag i wniosków oraz przedkładania nowych dowodów, w związku z wszczęciem postępowania administracyjnego na wniosek J. K. w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. K. W., J. J. i T. S. pismem z dnia [...] października 2018 r. przedstawili swoje stanowisko w sprawie, wskazując m.in., że wniosek J. K. jest niezasadny, ponieważ "stan własności ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z aktualnym stanem właścicielskim nieruchomości", zaś organ ewidencyjny jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu w przedmiocie zasiedzenia na podstawie art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kpc, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewidencyjnej nr [...], polegającej na przywróceniu wpisu J. K. jako właściciela w miejsce aktualnie wpisanych: J. J., T. S. i K. W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał m.in., że zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...] lutego 2014 r. (sygn. akt [...]) T. S., K. W. i J. J. nabyli współwłasność przedmiotowej działki ewidencyjnej z dniem [...] stycznia 1975 r. poprzez zasiedzenie, natomiast J. K. nabyła jej własność na podstawie "późniejszych czynności prawnych, które zostały ujawnione w księdze wieczystej". Mając na uwadze powyższe, organ I instancji uznał, że postanowienie sądowe odzwierciedla stan prawny przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] stycznia 1975 r. "nie przesądzając jej losów w późniejszym terminie", w związku z czym w jego ocenie istnieje konieczność uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, J. J., T. S. i K. W. wnieśli odwołanie. W jego uzasadnieniu zarzucili organowi naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego oraz wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez odmowę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w powyższym zakresie lub "ewentualne" uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jednocześnie wnieśli o zawieszenie postępowania ewidencyjnego do momentu rozpatrzenia ich wniosku o wpis wieczystoksięgowy dotyczący przedmiotowej działki ewidencyjnej. Ponadto zarzucili organowi I instancji, że niezasadnie odmówił on zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy treść rozstrzygnięcia wniosku wieczystoksięgowego bezpośrednio wpływała na treść rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania administracyjnego. Organ II instancji wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2019 r. do akt sprawy wpłynęło pismo K. W. przekazujące dokumentację uzupełniającą, w tym decyzję Prezydenta z dnia [...] grudnia 2018 r. orzekającą o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...], położonej przy ul. [...] z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...]. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że J. K. utraciła przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu zasiedzenia przez J. J., K. W. oraz T. S. m.in. działki ewidencyjnej nr [...]. W dniu [...] maja 2019 r. do akt sprawy wpłynęło również pismo Sądu Rejonowego informujące o tym, że prowadzi aktualnie postępowanie w związku z dwiema skargami na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. o oddaleniu wniosku (nr [...]) T. S., J. J. oraz K. W. o wpis w księdze wieczystej dotyczący działki ewidencyjnej nr [...]. Dnia [...] lipca 2019 r. K. W. przekazała do organu II instancji wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2019 r. (sygn. akt [...]) oddalający powództwo J. K. o wydanie nieruchomości. W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] organ II instancji zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego rozpoznania skarg i wniosków złożonych do księgi wieczystej. Jednak postanowieniem Głównego Geodetę Kraju z dnia [...] października 2019 r. orzeczenie to zostało uchylone. Do akt sprawy wpłynęło także pismo K. W. informujące o tym, że w dniu [...] września 2019 r. w Sądzie Rejonowym został złożony wniosek o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej przez ujawnienie podziału działki nr [...] na działki [...] oraz [...], a następnie odłączenie z księgi wieczystej działki numer [...] o powierzchni [...] m2 i jej przyłączenie do innej wskazanej księgi wieczystej. K. W. wskazała również, że "poprzedni wniosek oddalono z uwagi na braki formalne występujące w załączonych do omawianego wniosku dokumentach, tj. brak podpisów Prezydenta łub osoby działającej z jego upoważnienia na dokumentach ewidencyjnych dotyczących działki [...]. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] i odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przywrócenia wpisu J. K. jako właściciela przedmiotowej działki. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym w skali kraju i stale aktualizowanym zbiorem danych o gruntach, budynkach i lokalach oraz właścicielach i władających tymi nieruchomościami. Organ przywołał treść art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 393). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2018 r. wprowadzono w ewidencji gruntów i budynków zmianę ([...]) polegającą na ujawnieniu w miejsce działki ewidencyjnej nr [...] (o pow. [...] ha) działek ewidencyjnych o numerach: [...] (o pow. [...] ha) i [...] (o pow. [...] ha) i wpisaniu jako współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...] T. S., K. W. i J. J. Powyższą zmianę zainicjował wniosek K. W. z dnia [...] czerwca 2018 r., zaś podstawą do jej wprowadzenia było prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2014 r. (sygn. akt [...]) o stwierdzeniu nabycia przez J. J., T. S. i K. W., w drodze zasiedzenia (z dniem [...] stycznia 1975 r.). przedmiotowej działki nr [...]. Taki stan jest uwidoczniony w ewidencji gruntów i budynków po dzień dzisiejszy. W związku z wnioskiem J. K., która jest nadal ujawniona w księdze wieczystej jako właściciel działki ewidencyjnej nr [...], organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków wszczął postępowanie administracyjne, w wyniku którego decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] orzekł o przywróceniu poprzednich danych podmiotowych w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...]. W ocenie organu zaistniała konieczność uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ponieważ postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu zasiedzenia części przedmiotowej nieruchomości, prawomocne od dnia [...] maja 2018 r., stanowi dokument prawny następujący po akcie notarialnym z dnia [...] listopada 2008 r. (Rep. A nr [...]), a zatem w świetle przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w szczególności art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c tej ustawy, może stanowić podstawę do zmian w ewidencji gruntów i budynków będącej rejestrem podlegającym ciągłej aktualizacji m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Ponadto ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że Prezydent wydając niezbędne dokumenty (wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej) do dokonania wpisów w księgach wieczystych na podstawie powołanego postanowienia, nie dopełnił swoich obowiązków, ponieważ nie opatrzył ich stosownym podpisem. W związku z powyższym wnioski T. S., J. J. oraz K. W. o wpis w księdze wieczystej dotyczący działki ewidencyjnej nr [...] były dotychczas nieskuteczne. Sąd wieczystoksięgowy uznał bowiem, że dokumenty ewidencyjne przedłożone przez wnioskodawców dla potrzeb postępowania wieczystoksięgowego zostały wydane przez Prezydenta z naruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a zatem nie mogą stanowić podstawy do zmiany wpisów w księgach wieczystych, ponieważ nie spełniają warunków formalnych, tzn. nie zawierają podpisu osoby upoważnionej przez organ. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazano enumeratywnie dokumenty będące podstawą do uwidocznienia w ewidencji praw osób, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia. Zmian podmiotowych w ewidencji gruntów i budynków dokonuje się m.in. na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych i prawomocnych orzeczeń sądowych. W rozpatrywanym przypadku niezbędne było wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie przywołanego postanowienia sądu o zasiedzeniu i opracowania geodezyjnego, polegających na zmianie oznaczenia nieruchomości stanowiącej dotychczas działkę ewidencyjną nr [...] na działki ewidencyjne o numerach: [...] i [...], aby w ogóle zaistniała możliwość dokonania zmian w księgach wieczystych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości częściowego wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków np. poprzez dokonanie zmiany przedmiotowej (oznaczenia działek ewidencyjnych) bez uwzględnienia zmiany podmiotowej, wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne sądy przekazują staroście (prezydentowi miasta na prawach powiatu) odpisy prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach o własność nieruchomości lub jej części, w szczególności dotyczących stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie, natomiast art. 23 ust. 7 powołanej ustawy obliguje starostę do niezwłocznego wpisania danych do ewidencji gruntów i budynków wynikających z tych dokumentów. Organ odwoławczy podkreślił, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja nie rozstrzyga żadnych sporów o prawa do gruntów, a jedynie rejestruje stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne są zobowiązane na podstawie wskazanych powyżej przepisów prawa do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków będącej rejestrem podlegającym ciągłej aktualizacji m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. K. W jej uzasadnieniu zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, który stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych), poprzez jego nieuwzględnienie w prowadzonym postępowaniu, - art. 10 ust. 1 ww. ustawy poprzez stanowcze uznanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że sposób nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie stanowi o rzeczywistym stanie prawnym nieruchomości, - art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne poprzez wpisanie do ewidencji gruntów osób, które nie są właścicielami nieruchomości, - art. 23 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne poprzez błędną interpretację i zastosowanie i uwzględnienie wyłącznie punktu 1, bez uwzględnienia punktu 2, tzn. uwzględnienie wyroku sądu, a nieuwzględnienie umów notarialnych, - art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału, w sytuacji gdy strona powoływała się na określone, istotne okoliczności, - art. 7 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, - art. 8 kpa poprzez niepoddanie analizie wszystkich informacji podanych przez wnioskodawcę (zwłaszcza wyroku sądu sygn. akt I SA/Wa 2130/11), - art. 107 § 3 kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wskazanych przez stronę faktów. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. wnieśli o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, czyli oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2020 r., którą organ ten uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] orzekającą o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] położonej w [...] przy ul. [...], polegającej na przywróceniu wpisu J. K. jako właściciela w miejsce aktualnie wpisanych: J. J., T. S. i K. W. i jednocześnie odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przywrócenia wpisu J. K. jako właściciela przedmiotowej działki. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 2052 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 393 ze zm.), dalej zwanego "rozporządzeniem w sprawie ewidencji". Rozporządzenie wykonawcze określa m.in. sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych (§ 1 pkt 2). Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek (art. 24 ust. 2a ustawy). Przy tym zgodnie z treścią § 12 tego rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: - wpisów dokonanych w księgach wieczystych, - prawomocnych orzeczeń sądowych, - umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, - ostatecznych decyzji administracyjnych, - dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, - umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Powołane regulacje prawne dotyczą tworzenia, utrzymania i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Z ich całokształtu wynika, że ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Podkreślić przy tym należy, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów i budynków jest bowiem jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny gruntów, budynków i lokali wynikający z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania stanu faktycznego i prawnego. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie żadnych sporów, a zwłaszcza cywilnoprawnych sporów własnościowych. W ramach postępowania ewidencyjnego nie może zatem dojść do rozstrzygnięcia sporu np. o własność, o granice nieruchomości lub ich powierzchnię, ponieważ organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można zatem dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może bowiem rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Podkreślić należy, że zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków organ wprowadza tylko na podstawie dokumentów geodezyjnych i prawnych ilustrujących aktualny stan prawny danej nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z zebranego materiału dowodowego, na podstawie aktu notarialnego sprzedaży z dnia [...] listopada 2006 r. rep A Nr [...] skarżąca stała się współwłaścicielką nieruchomości złożonej z działek nr [...] i [...]. Podział tej nieruchomości został zatwierdzony decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. W wyniku tego podziału utworzono m.in. działkę nr [...] (z działek nr [...] i [...]). Aktem notarialnym z dnia [...] października 2008 r. rep A Nr [...] zniesiona została współwłasność tej nieruchomości i skarżąca stała się jedyną właścicielką działki nr [...]. Jednakże na podstawie postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] o zasiedzeniu m.in. działki nr [...] Sąd Rejonowy orzekł, że z dniem [...] stycznia 1975 r. właścicielami spornej działki stali się sąsiedzi skarżącej: J. J., T. S. i K. W. Działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] dokonanego w ramach operatu geodezyjnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. (mapa sytucyjna nieruchomości do celów sądowych znajduje się w aktach sprawy organu I in-stancji). Postanowienie Sądu Rejonowego zgodnie z powołanymi wyżej przepisami prawa stało się podstawą do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, kwestionowanych obecnie przez skarżącą. Niewątpliwie w stosunku do spornej działki nr [...] istnieje wieloletni spór cywilnoprawny, na co zwrócił uwagę organ I instancji oraz strony i uczestnicy postępowania. Jednakże przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie było, nie jest i nie mogło być rozstrzygnięcie tego sporu, jako że nie leży to w kompetencjach organów administracyjnych ani sądu administracyjnego. Rozpatrywana sprawa dotyczy prawidłowości odmowy dokonania przez organ ewidencyjny wnioskowanych przez skarżącą zmian w ewidencji gruntów i budynków. Podejmując swoje rozstrzygnięcie organ II instancji słusznie zwrócił uwagę, że kwestionowany przez skarżącą wpis dokonany został na podstawie prawomocnego postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...]. Swoje roszczenia skarżąca opiera natomiast na dokumentach wcześniejszych – aktach notarialnych z 2006 i 2008 r. oraz dokonanym na ich podstawie wpisie do księgi wieczystej założonej w dniu [...] kwietnia 2009 r. (KW nr [...]). W sprawie nie pojawił się żaden nowy dokument, który ustalałby w inny sposób aktualny stan faktyczny i prawny spornej działki. Żądanie skarżącej sprowadza się do przywrócenia wcześniejszego wpisu w ewidencji gruntów i budynków, z pominięciem treści prawomocnego postanowienia sądowego. Takie żądanie nie znajduje jednak podstawy w obowiązujących, omówionych powyżej, przepisach prawa. Dodatkowo wyjaśnić należy, że jako istotną skarżąca podnosi kwestię daty, którą Sąd wskazał jako datę zasiedzenia. Pomija przy tym okoliczność, że późniejsze zdarzenia prawne, takie jak opracowania geodezyjne, decyzje podziałowe czy też akty notarialne, były znane, analizowane i brane pod uwagę przez sąd cywilny w powołanym i kolejnych postępowaniach cywilnych. Podsumowując Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym i wymienionych w skardze. Materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie zebrany. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadził do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Organ w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia prawidłowo wskazał również fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło