I SA/Wa 1766/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę. I SA/Wa 1766/05 Uzasadnienie Minister Kultury decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] skreślającą z rejestru zabytków budynek mieszkalny położony w M. przy ul. [...]. Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy: Budynek położony w M. przy ul. [...] został objęty decyzją Konserwatora Zabytków Miasta W. z dnia [...] stycznia 1988 r., wpisującą go do rejestru zabytków pod nr [...] jako element zespołu urbanistyczno - krajobrazowego miasta M. Tytułem własności do nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] legitymuje się H. M. W dniu 5 stycznia 2005 r. Minister Kultury wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia z rejestru zabytków powyższego budynku z uwagi na " katastrofalny" stan budynku. W dniu 18 lutego 2005 r. odbyła się wizja lokalna, na podstawie której Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, którego przedstawiciel w niej uczestniczył, wydał jednoznaczną opinię, że przedmiotowy budynek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości zabytkowych, jest w stanie zaawansowanej destrukcji i stanowi zagrożenie dla osób postronnych. Ze zrujnowanego budynku pozostały niemal wyłącznie fragmenty ścian szczytowych i część wewnętrznych ścianek działowych, natomiast ściany boczne, stropy i więźba dachowa uległy zawaleniu. Burmistrz Miasta M. pismami z dnia : 30 września 2004 r., 7 grudnia 2004 r. oraz 28 grudnia 2004 r. zwracał się do Ministra Kultury o wszczęcie z urzędu postępowania o skreślenie przedmiotowego budynku z rejestru zabytków, wskazując że budynek jest w stanie całkowitego zniszczenia, jest ruiną, zagrażającą katastrofą, psującą wizerunek miasta. Jest przy tym niezabezpieczony, otwarty dla bezdomnych i grup przestępczych, był dwukrotnie podpalony. Grozi katastrofą budowlaną, stwarza zagrożenie pożarowe i niebezpieczeństwo dla życia ludzkiego. W piśmie z dnia 7 grudnia 2004 r. Burmistrz wskazał także, że właścicielka nieruchomości H. M. była wzywana do uporządkowania nieruchomości i zabezpieczenia budynku przed katastrofą, w odpowiedzi na to zwróciła się o dotację na powyższe czynności uzasadniając swój wniosek trudną sytuacją materialną, co potwierdza gołosłowność jej deklaracji o zamierzonych pracach remontowych i bezprzedmiotowość jej wystąpienia do [...] Konserwatora Zabytków o zgodę na prace remontowe. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Minister Kultury orzekł o skreśleniu z rejestru zabytków budynku mieszkalnego, położonego w M. przy ul. [...], wpisanego do rejestru pod numerem [...] decyzją Konserwatora Zabytków Miasta W. z dnia [...] stycznia 1988 r., jako elementu zespołu urbanistyczno - krajobrazowego miasta M. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na opinię wydaną przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków z dnia [...] lutego 2005 r., przeprowadzoną wizję lokalną oraz dokumentację fotograficzną. Z powyższej opinii, wizji lokalnej i dokumentacji fotograficznej wynika, że budynek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, co wypełnia przesłanki z art.13 ust.1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i upoważnia do skreślenia budynku z rejestru zabytków. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Kultury wystąpiła H. M., podnosząc, że dom jest zdewastowany, " prawie wyburzony", lecz stanowi dla niej dużą wartość i pamiątkę po rodzicach oraz dziadkach i w miarę możliwości chciałaby go remontować. Minister Kultury, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2005 r., wskazując na art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stosownie do tego przepisu zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej zostaje skreślony z tego rejestru. Organ powołał się na ekspertyzę mykologiczno - konserwatorską opracowaną przez architekta D. M. oraz na opinię Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji, z których bez żadnych wątpliwości wynika, że przedmiotowy budynek całkowicie utracił wartości zabytkowe. Skargę na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że przedmiotowy budynek ma sto lat i unikatowy charakter, gdyż jest to budynek parterowy a w M. przeważają budynki dwukondygnacyjne. Budynek był przez długi czas objęty kwaterunkiem a lokatorzy go zdewastowali, był dwukrotnie podpalony przez nieznanych sprawców, ma duże znaczenie emocjonalne dla skarżącej, gdyż w tym domu się wychowała i był on kiedyś bardzo ładną willą. Skarżąca podkreśliła, że nie miała możliwości przeprowadzenia remontu budynku, gdyż była i jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W jej ocenie budynek nie jest aż tak zniszczony aby przestał być zabytkiem, bo " gdy choć jedna ściana domu istnieje to trzeba go ratować". W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte z urzędu na skutek szeregu pism władz Miasta Milanówka oraz organów nadzoru budowlanego, w których wyrażano zaniepokojenie i wskazywano, że budynek stwarza niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej, jest w stanie całkowitego zniszczenia i psuje wizerunek miasta. Po wszczęciu postępowania w sprawie Minister Kultury przeprowadził szereg czynności dowodowych celem ustalenia stanu " zabytku", przy czym właścicielka nieruchomości brała udział w toku całego postępowania i była zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego zawiadamiana o każdej czynności organu. Po przeprowadzonym, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, postępowaniu organ wydał decyzję o skreśleniu przedmiotowego budynku z rejestru zabytków. Jako podstawą materialnoprawną powyższej decyzji organ orzekający w sprawie wskazał art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm). Stosownie do tego przepisu: " Zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru." W rozpoznawanej sprawie organ czynił ustalenia, czy przedmiotowy budynek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości zabytkowych. Z przeprowadzonej wizji lokalnej sporządzony został protokół, wykonano również dokumentację fotograficzną budynku według stanu na dzień 9 lutego 2005 r. Na podstawie wyników oględzin przedmiotowej nieruchomości i dokumentacji fotograficznej sporządzona została opinia przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków. Należy tez zaznaczyć, że opinię wydawały osoby biorące udział w wizji lokalnej. Z powyższej opinii jednoznacznie wynika, że budynek utracił w stopniu całkowitym walory użytkowe i architektoniczne, a jego pierwotny wygląd w chwili obecnej nie jest możliwy do rozpoznania. Ze zrujnowanego budynku pozostały niemal wyłącznie fragmenty ścian szczytowych i część wewnętrznych ścianek działowych, natomiast ściany boczne, stropy i więźba dachowa uległy zawaleniu. Wydający opinię jednoznacznie stwierdzili, że budynek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę wartości zabytkowych i może zostać skreślony z rejestru zabytków. Opinia ta jest zgodna z wydaną w grudniu 2003 r. ekspertyzą mykologiczno - konserwatorską opracowaną przez architekta D. M., z tym że od czasu wydania tej ekspertyzy do 2005 r. budynek uległ już całkowitemu zniszczeniu. Niezależnie od powyższych opinii katastrofalny stan budynku obrazuje dokumentacja fotograficzna. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie w sposób należyty przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego a także w sposób należyty i wyczerpujący uzasadniły rozstrzygnięcie. Zaskarżonej decyzji nie można zatem zarzucić niezgodności z przepisami prawa materialnego lub procesowego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że przedmiotowy budynek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę wartości zabytkowych, co skutkowało skreśleniem go z rejestru zabytków. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności związanych z historią jej rodziny i jej emocjonalnego stosunku do przedmiotowego budynku stwierdzić należy, że okoliczności te nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Sąd uznał, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.