I SA/Wa 1769/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego E. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 2017 r., nr [...] o ustaleniu zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt J. B. w domu pomocy społecznej - na podstawie art. 134 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że Prezydent W. decyzją z [...] lipca 2017 r., nr [...] orzekł o ustaleniu, że zobowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt J. B. w domu pomocy społecznej są: J. B. (mieszkaniec), A. B. (syn), H. S. (córka), K. S. (wnuk) i E. S. (wnuk). Od powyższej decyzji odwołanie wniósł E. S. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ wyjaśnił, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak tylko wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, zgodnie z regulacją art. 134 kpa. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa. Kolegium podkreśliło, że warunkiem skuteczności odwołania jest zachowanie terminu do jego wniesienia, biegnącego od dnia doręczenia decyzji stronie. Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem strony, że otrzymała decyzję Prezydenta W. [...] lipca 2017 r. Powyższe twierdzenie stoi w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy, przesyłka z decyzją skierowaną do E. S. została nadana na adres zamieszkania w dniu [...] lipca 2017 r., tj. zgodnie z przepisem art. 42 § 1 kpa. Kolegium przytoczyło także treść art. 44 kpa. Wyjaśniło, że [...] lipca 2017 r. listonosz podjął próbę doręczenia przesyłki. Wobec nie odebrania przesyłki przez adresata, ani przez innych dorosłych domowników, przesyłka została złożona w placówce pocztowej, a adresat został o tym powiadomiony (pierwsze awizo). W dniu [...] sierpnia 2017 r. listonosz podjął drugą, nieskuteczną próbę doręczenia przesyłki. Wobec nie odebrania przesyłki przez adresata, ani przez innych dorosłych domowników, przesyłka została złożona na przechowanie w placówce pocztowej, a adresat został ponownie powiadomiony (drugie awizo). Zgodnie z przepisem art. 44 § 3 kpa, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Wobec nie podjęcia przesyłki przez adresata, przysyłka została w dniu [...] sierpnia 2017 r. zwrócona do nadawcy. Kolegium podniosło, że wszystkie informacje o próbach doręczenia decyzji stronie znajdują się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji i kopercie, zatem nie ma wątpliwości, co do prawidłowości przebiegu procedury doręczenia. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Wobec powyższego Kolegium uznało, że [...] sierpnia 2017 r. (czwartek) doszło do doręczenia zastępczego, zgodnie z przepisem art. 44 § 4 kpa. W tym samym dniu rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, który upłynął [...] sierpnia 2017 r. (czwartek). Natomiast przesyłka z odwołaniem została nadana [...] sierpnia 2017 r. Zatem odwołanie strony od decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 2017 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 129 § 2 kpa. Do odwołania nie został załączony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2017 r. skargę złożył E. S. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy: - art. 44 kpa, przez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego decyzji Prezydenta podczas, gdy operator pocztowy nie dopełnił wymogów określonych w tym przepisie, to jest nie pozostawił drugiego awizo, które to zasady winny być stosowanie ściśle pod rygorem niemożliwości powołania się na domniemanie fikcji doręczenia; - art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 kpa, poprzez niedokonanie niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pominięcie słusznego interesu obywatela w załatwieniu sprawy, nie rozważanie okoliczności, iż skarżący odwołał się od decyzji, która została skutecznie doręczona jego matce, H. S., a która ta decyzja musiała być tożsama z treścią decyzji, która nie została skutecznie doręczona skarżącemu, a w konsekwencji odebranie skarżącemu uprawienia do wniesienia odwołania, pomimo zapoznania się skarżącego z treścią decyzji i istnienia wątpliwości, co do skuteczności doręczenia zastępczego, a przez to nierozstrzygnięcie tychże wątpliwości na korzyść skarżącego oraz pozbawienie go możliwości weryfikacji decyzji przez organ II instancji. Skarżący zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że: - w dniu [...] sierpnia 2017 r. listonosz podjął drugą nieskuteczną próbę doręczenia przesyłki, a wobec nieodebrania przesyłki przez skarżącego, ani żadnego z dorosłych domowników, listonosz zostawił awizo, a przesyłka została złożona na przechowanie w placówce, natomiast [...] sierpnia 2017 r. doszło do skutecznego doręczenia zastępczego, a [...] sierpnia 2017 r. upłynął termin do wniesienia odwołania podczas, gdy nie pozostawiono drugiego awizo, w związku z tą wadliwością nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji, a wobec tego nie rozpoczął się bieg do wniesienia odwołania od tejże decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wyżej wskazane zarzuty skarżący rozwinął w uzasadnieniu skargi. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie kończy postępowanie, wobec czego Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Skarga jest zasadna. Adresatami decyzji Prezydenta W. oprócz skarżącego były jeszcze cztery osoby. Jak wynika z akt sprawy matce skarżącego – H. S. doręczono decyzję organu I instancji [...] lipca 2017 r. W tym dniu doręczono decyzję także K. S. Natomiast [...] lipca 2017 r. doręczono decyzję J. B. Podnieść należy, że doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji chociażby jednej ze stron postępowania stanowi wprowadzenie jej do obrotu prawnego. Zarówno organ jak i strony są tą decyzją związani. Skarżący złożył odwołanie od decyzji Prezydenta w terminie otwartym dla odwołania matki, przed doręczeniem mu decyzji w trybie zastępczym. Wiedzę odnośnie wydanej i wprowadzonej do obrotu prawnego decyzji oraz jej treści powziął bowiem od swojej matki. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1032/17 i z 21 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1577/17 uznał za niezasadną odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym i oddalającego skargę w sytuacji, gdy wniosek o uzasadnienie wyroku został złożony po jego wydaniu, a przed doręczeniem odpisu sentencji wyroku stronie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że takie działanie cechuje nadmierny rygoryzm proceduralny. Wprawdzie wyżej powołane postanowienia dotyczyły regulacji sądowoadministracyjnej, jednakże problem prawny rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd należy także odnieść do sytuacji, jaka zaistniała w sprawie z niniejszej skargi. Nie ma przy tym znaczenia że orzeczenia sądowe są publikowane, a administracyjne nie są. Jak wyżej zaznaczono skoro decyzja Prezydenta wprowadzona została do obrotu prawnego, bowiem została doręczona niektórym stronom postępowania, to złożenie odwołania przez skarżącego w terminie otwartym dla zaskarżenia decyzji przez inną stronę - jego matkę, nie może być uznane za złożone z uchybieniem terminu. Uchybienie ma bowiem miejsce wtedy, gdy termin na złożenie środka odwoławczego już upłynął. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. W stanie faktycznym niniejszej sprawy rozstrzygnięcie organu jest obarczone cechą nadmiernego rygoryzmu. Strona bowiem dysponując decyzją nakładającą na nią obowiązek finansowy, a doręczoną innej stronie tego samego postępowania, na którą również obowiązek nałożono (chociaż w innej kwocie), nie może ponosić negatywnych konsekwencji złożenia odwołania w terminie otwartym dla tej strony, której decyzję doręczono. Z przyczyn wyżej omówionych zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 134 kpa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ powinien bowiem rozpoznać odwołanie. Dlatego Sąd, z mocy art. 145 § 1 pkt 1lit. c) ppsa i art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.